A do të jetë i dobishëm për rajonin ish-këshilltari i Kushnerit tani si i dërguari i posaçëm i Parisit?

Fakti që Parisi caktoi një të dërguar të ri të posaçëm për Ballkanin Perëndimor ishte një veprim i pritshëm, veçanërisht duke pasur parasysh planin franko-gjerman për Kosovën, sipas bashkëbiseduesve të Kosovo online, por “bie në sy” se zgjedhja i ra Rene Trokazit, një diplomat që dikur ishte bashkëpunëtor i ngushtë i Bernard Kushnerit, kreut të parë të UNMIK-ut në vitet menjëherë pas bombardimit të RFJ-së.

Përfshirja e Kushnerit në Ballkan u pasua nga polemika të shumta, duke përfshirë mohimin e ekzistencës së "shtëpisë së verdhë" dhe trafikimin e organeve njerëzore. Ai ishte gjithashtu kreu i diplomacisë franceze në vitin 2008 kur Parisi njohu pavarësinë e Kosovës, kështu që lind pyetja se çfarë mund të kontribuojë Franca në rajon duke e emëruar atë.

Ministria e Jashtme e Francës deklaroi se emërimi i Trokazit është në përputhje me angazhimin e shtuar të Francës në rajon, në kuadër të qasjes së Ballkanit Perëndimor ndaj Bashkimit Evropian. Trokaz ka qenë këshilltar në kabinetin e Kushnerit, në kohën kur ai ishte kreu i diplomacisë dhe ka përvojë në zona krize, me rreziqe sigurie, si Izraeli dhe Qipro.

Koloneli francez në pension, Zhak Ogar në një intervistë për Kosovo online, i pyetur nëse e njeh Trokazin, ai ka thënë se gjithmonë shqetësohet kur dëgjon emrin e Bernard Kushnerit.

“Nuk e njoh Trokazin, por kur dëgjoj emrin e Kushnerit, i cili është përfshirë në kaq shumë skandale, padyshim që shqetësohem”, tha Ogar.

Bashkëpunëtorja e lartë hulumtuese, historiania Aleksandra Kollakoviq vlerësoi për Kosovo online se që nga viti 2019, nga strategjia për Ballkanin Perëndimor që u bë publike në prill të atij viti, Franca ka shfaqur një interes të shtuar për gjithçka që po ndodh në rajon, nga aspekti politik, ekonomik deri tek ai arsimor dhe kulturor.

“Në këtë kontekst, këto u njohën edhe zona të cilat janë të një rëndësie të jashtëzakonshme për Francën në aspektin e sigurisë, e cila është sigurisht zona e Kosovës dhe Metohisë, dhe natyrisht është edhe Bosnja dhe Hercegovina, kështu që ky emërim aktual i të dërguarit special Rene Trokaz duhet të jetë e parë edhe në atë mënyrë”, beson Kollakoviq.

Ajo shton se ekziston një aspekt i sigurisë që është i kërcënuar për momentin dhe që duhet të lidhet edhe me ndryshimet e mëdha në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe, siç thotë , me situatën e ndryshuar në botë që nga lufta në Ukrainë.

“Nga ana tjetër, ajo që është theksuar është rritja e aktivitetit të Francës në kuadër të integrimit europian të rajonit. Dhe një nga detyrat e Trokazit nuk është vetëm monitorimi i marrëdhënieve në rajon, jo vetëm aspekti i sigurisë, por edhe për të ndihmuar procesin e integrimit evropian të rajonit, i cili tashmë është në kontekstin e atij që quhet viti i hyrjes së vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE”, tha Kollakoviq.

Ajo kujtoi planin për 2029 dhe 2030 dhe axhendën e komunitetit europian, që do të mblidhet këto ditë në Spanjë, duke theksuar se “të gjitha janë të lidhura”.

“Dhe është e nevojshme të vërehet kjo në kontekstin e faktit se vendet e tjera kanë të dërguar specialë për Ballkanin Perëndimor – Britania e Madhe, Gjermania, SHBA-të, dhe sigurisht që ka edhe një të dërguar special evropian, dhe në këtë kontekst, Franca dëshiron të forcojë pozitat e saj edhe në aspektin diplomatik, por edhe në planin gjermano-francez për Kosovën dhe Metohinë, sepse Franca është një nga krijuesit e atij plani”, thotë Kollakoviq.

Ajo thotë se duhet pasur parasysh se Rene Trokaz është një diplomat me përvojë në Francë dhe jashtë saj.

“Po, Trokaz ka qenë një nga këshilltarët e Bernard Kushnerit, kur ai ishte ministër i Jashtëm i Francës, dhe kjo është periudha në vitin 2008 kur Kosova shpalli pavarësinë e saj dhe kur Franca e njohu atë pavarësi. Emri i Bernard Kushnerit ka një peshë të jashtëzakonshme dhe kryesisht një ogur negativ kur bëhet fjalë për Serbinë dhe serbët. Megjithatë, mund të theksojmë se Trokaz është dikush që ka pasur përvojë tjetër diplomatike në zonat e krizës, me rreziqe të larta sigurie, e kam fjalën për Jerusalemin, Izraelin dhe Qipron", thotë Kollakoviq.

Ajo beson se në këtë kuadër është e sigurt se njohuritë e tij për problemet dhe aftësia për të zgjidhur krizat do të jenë shumë të vlefshme.

“Duke marrë parasysh se ai tashmë ka qenë i përfshirë në disa nga ato qarqe të diplomacisë franceze që kanë një qëndrim të caktuar ndaj Kosovës si shtet i pavarur dhe duke marrë parasysh qëndrimin e Francës, kjo sigurisht që do të ketë pasoja të rëndësishme për mendimin e tij. Por nëse aspektet tjera janë marrë parasysh edhe duke marrë parasysh përvojën e tij, të cilat gjithashtu nuk kanë të bëjnë vetëm me Kosovën, por janë të orientuara drejt deeskalimit të dhunës në rajon, drejt faktorëve integrues të lidhjes, veçanërisht ekonomikë, dhe sigurisht integrimit evropian, aty ka shumë hapësirë ​​për bashkëpunim diplomatik”, thekson.

Historiani dr. Aleksandar Rastoviq thotë për Kosovo online se emërimi i të dërguarit francez për Ballkanin, Rene Trokaz, nuk jep shumë shpresë se ai do të jetë objektiv në qëndrimin e tij, duke theksuar se fakti se ka qenë këshilltar i Bernard Kushnerit, i cili asnjëherë nuk ka pasur qëndrim të favorshëm ndaj serbëve, nuk duhet të injorohet.

Rastoviq thotë se një numër i madh vendesh – SHBA, Gjermania, Britania e Madhe, madje edhe Franca – kanë emëruar të dërguar të posaçëm për Ballkanin Perëndimor dhe se situata po përkeqësohet me rritjen e numrit të këtyre të dërguarve, gjë që, tha ai, është një paradoks i madh.

“Kam frikë se kjo është një lojë tjetër e fuqive të mëdha për të larguar vëmendjen nga dështimi i vendeve të NATO-s në zonën e Ukrainës dhe për të justifikuar gjithë këtë dështim para opinionit të brendshëm duke emëruar me pompozitet përfaqësues diplomatikë për zonën e Ballkanit. Kjo e largon vëmendjen nga Ukraina, me synimin për të sjellë këtu një vorbull lufte, e cila do të ishte një fatkeqësi për të gjithë popujt e Ballkanit”, thotë Rastoviq.

Ai kujton se luftërat në Ballkan nuk janë të lokalizuara dhe të përqendruara në një zonë të ngushtë.

“Gjithmonë ndizet me kalimin e kohës dhe përhapet në vende dhe popuj të tjerë, historia na mëson se kjo ka ndodhur në të kaluarën. Konfliktet në Ballkan nuk kanë qenë të karakterit lokal, gjithmonë janë përhapur dhe kanë marrë karakteristikat e një rajoni më të gjerë, madje. Lufta evropiane dhe botërore. Kështu që kam frikë se është vetëm një maskë për publikun vendas të atyre vendeve, të cilat u përfshinë në një operacion special në Ukrainë dhe tani po përpiqen të ndezin destabilitetin dhe stuhitë e luftës në Ballkan, edhe një herë, në nji mnyrë që të shpëtojnë nderin e tyre dhe justifikoni fondet e mëdha financiare të paguara nga taksapaguesit e atyre vendeve, të cilat ata i investuan në operacione luftarake në territorin e Ukrainës”, thotë Rastoviq.

Ai shton se vetë fakti që i dërguari i ri i qeverisë franceze për Ballkanin Perëndimor ka qenë këshilltar i Bernard Kushnerit, i cili, siç thotë ai, “nuk është treguar i mirë në territorin e ish-Jugosllavisë”, thotë diçka.

"Do t'ju kujtoj rolin e Kushnerit në luftën në Bosnje dhe Hercegovinë, Mjekët pa Kufij ku pala serbe u akuzua për të gjitha të këqijat e botës. Pastaj rolin e tij më vonë në justifikimin e krimeve të luftës kundër popullit serb në territorin e Kroacisë në operacionin luftarak 'Stuhia'" më 1995, dhe roli i tij në Kosovë dhe Metohi, një rol i pashpjeguar në trafikun e organeve në veri të Shqipërisë. E gjithë kjo nuk mund të na bindë se synimet e të dërguarit të ri, i cili ishte këshilltar i Kushnerit, janë të nderuara dhe do të synojnë trajtimin objektiv të popullit serb dhe atij shqiptar në këto zona”, tha ai.

Ai tregon se si historian është shumë i rezervuar “për atë lloj ndërmjetësimi, pra ndërmjetësimin, sidomos kur bëhet fjalë për një person të tillë që ka qenë këshilltar i Kushnerit”.