A do të shtyjnë provat e reja shpalljen e aktgjykimit në rastin kundër Taçit dhe të tjerëve, apo do ta mësojmë së shpejti vendimin e gjykatës?

Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë do ta shpallin aktgjykimin e shkallës së parë në rastin kundër Hashim Thaçit dhe të tjerëve brenda afatit të paraparë, dhe provat e reja që janë shfaqur pas përfundimit të procesit nuk do të ndikojnë në shtyrjen e tij, pajtohen bashkëbiseduesit e Kosovo online.

Shkruan: Velko Nestororoviq

Pas paraqitjes së fjalëve përfundimtare në Hagë, më 18 shkurt ka filluar të rrjedhë afati prej 90 ditësh për shpalljen e aktgjykimit të shkallës së parë, me mundësinë që ky afat të zgjatet edhe për 60 ditë të tjera.

Avokati dhe ish-prokurori ushtarak Dragan Pashiq konsideron se trupi gjykues në Hagë, në procedurën kundër katër liderëve të UÇK-së, do ta përfshijë materialin e ri provues në tërësinë e provave, e cila përbëhet nga disa mijëra faqe dokumentesh të shkruara dhe disa qindra dëshmi të dëshmitarëve, dhe se kjo do të ndikojë në formimin e mendimit për fajësinë e Hashim Thaçit dhe të të akuzuarve të tjerë.

Pashiq thotë se bëhet fjalë për material të ri provues që është krijuar pas fjalëve përfundimtare dhe parashtresave përfundimtare në shkurt të këtij viti.

„Prokuroria e Specializuar e Kosovës ka arritur jo vetëm në njohuri, por edhe në prova, të cilat ende janë në fazën e dyshimit të arsyeshëm, se i akuzuari Hashim Thaçi, por edhe persona të tjerë në cilësinë e bashkë të akuzuarve, përmes ndërmjetësve, pra njerëzve që i vizitonin në paraburgim, kanë ndikuar te dëshmitarët. Bëhet fjalë për incizime audio, shënime zyrtare dhe shënime digjitale që janë gjetur në telefonat mobilë“, thotë Pashiq.

Pashiq thotë se gjykata ka afat për vendim deri në mesin e majit të këtij viti, por duke pasur parasysh këtë moment të ri, Dhomat e Specializuara të Kosovës kanë afat deri në mesin e korrikut të këtij viti. Reagimet nga Prishtina kanë qenë mjaft të ashpra, por sa mund të ndikojnë incizimet audio dhe korrespondencat te gjyqtarët, Pašić thotë se dënimi i propozuar për të katër të akuzuarit është dënim me burg prej 45 vitesh dhe se bëhet fjalë për një dënim unik për të gjitha pikat e aktakuzës.

„Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë shqiptojnë një dënim të vetëm. Nuk ekziston sistemi i akumulimit, kështu që, nëse do të vërtetohej se Hashim Thaçi dhe persona të tjerë janë fajtorë, ai dënim nuk do të rritej më tej. Megjithatë, kjo do të ndikojë dukshëm në formimin e bindjes dhe mendimit të gjyqtarëve kur ata të vendosin për shqiptimin e sanksionit penal. Nga ana tjetër, nëse trupi gjykues e pranon këtë material të ri provues si të pakontestueshëm, kjo do të ndikojë edhe në statusin e mëvonshëm të personave të dënuar, nëse shpallen fajtorë, pasi do të humbasin disa privilegje që zakonisht i kanë, siç është lirimi i parakohshëm“, thotë bashkëbiseduesi.

Pashiq pret që mbrojtja të kundërshtojë propozimet e Prokurorisë së Specializuar të Kosovës.

“Megjithatë, është krijuar një lloj alarmi juridik që nga fakti se një pjesë e materialit provues i është dorëzuar një paneli tjetër, gjë që tejkalon reagimin e zakonshëm. Është e qartë se ky material provues krijon vërtet dyshim të arsyeshëm se Hashim Thaçi dhe persona të tjerë kanë ndikuar tek dëshmitarët në kuptimin e dëshmive të pritshme. Kjo tejkalon reagimin e zakonshëm të mbrojtjes. Në të njëjtën kohë, trupi gjykues që po gjykon Hashim Thaçin, sipas pritjeve të mia, do ta përfshijë këtë material në tërësinë e provave, e cila përbëhet nga disa mijëra faqe dokumentesh të shkruara dhe disa qindra dëshmi dëshmitarësh, dhe ai do të ndikojë në formimin e mendimit për fajësinë e tyre”, thotë në fund Pashiq.

Juristi Amer Alija nga Fondi për të Drejtën Humanitare vlerëson se nuk do të ketë shtyrje të shpalljes së aktgjykimit në rastin kundër Taçit dhe të tjerëve dhe se Dhomat e Specializuara të Kosovës do ta respektojnë afatin e caktuar për aktgjykimin e shkallës së parë.

„Nëse flasim për rastin kundër Taçit dhe të tjerëve që akuzohen për krime lufte, siç e dimë, shqyrtimi kryesor tashmë ka përfunduar dhe nuk ka më prova të reja. Megjithatë, pamë që muajin e kaluar mbrojtja u ankua se gjykata ka publikuar disa prova të reja“, thotë Alija.

Ai shpjegon se këto prova tashmë janë „në sistem“.

„Por, nuk bëhet fjalë për prova të reja, por për prova që tashmë janë në sistem. Siç e dimë, gjykata në këtë drejtim ka marrë vendim dhe ka sqaruar se nuk bëhet fjalë për prova të reja, por se gjykata tashmë po punon në analizimin dhe shkrimin e aktgjykimit të shkallës së parë“, shton Alija.

Ai konsideron se aktgjykimi nuk do të shtyhet.

„Kjo nuk mund ta shtyjë aktgjykimin, sepse këto nuk janë prova të reja. Afati për shpalljen e aktgjykimit të shkallës së parë është i paraparë me rregulloren që përdor gjykata. Brenda 90 ditëve gjykata duhet ta shpallë aktgjykimin e shkallës së parë, por mund të kërkojë një afat shtesë prej 60 ditësh nëse konsideron se rasti është i ndërlikuar dhe se trupit gjykues i duhet më shumë kohë për të analizuar të gjitha provat. Atëherë afati mund të zgjatet në gjithsej 150 ditë, brenda të cilit duhet të shpallet aktgjykimi i shkallës së parë“, thotë bashkëbiseduesi ynë.