Festivali i xhazit dhe turneu i basketbollit – forca e manifestimeve apo manifestim i forcës

Kultura dhe sporti, është konfirmuar, janë mënyra të përshtatshme të shfaqjes së “fuqisë së butë” e cila shërben që, pa detyrim, të ndikoni që të tjerët të sillen ashtu siç dëshironi ju. Edhe pse të paralajmëruara si manifestime kulturore dhe sportive që do të duhej të promovonin bashkësinë, ngjarjet që gjatë verës i organizoi Komuna e Mitrovicës së Veriut, qytetarët i shohin si provokim dhe pjesë të fushatës parazgjedhore. Sidoqoftë, jo të gjithë, por vetëm serbët. E ata në këtë qytet përbëjnë 95 për qind të popullsisë.

Shkruan: Ivica Simiq

Shumëetniciteti, si një karakteristikë e rëndësishme me të cilën mburren organizatorët, ekzistonte vetëm në posterët reklamues të këtyre manifestimeve. E edhe ata ishin shtypur vetëm në gjuhën shqipe. Duke gjykuar sipas publikut në ditën e mbajtjes së këtyre ngjarjeve, as nuk ishte e nevojshme që ky tekst të përkthehej. Muzikantë shqiptarë, sportistë, gjyqtarë, muzikë, sponsorë, policia… Madje edhe ministri i policisë në mandat teknik, Xhelal Sveçla, “gjuajti” një top në kosh, duke u përpjekur të tregojë se po luan në fushën e tij.

Goran Kovaç, punëtor sportiv me përvojë të gjatë nga Mitrovica e Veriut, për Kosovo online, thotë se në organizimin e këtij turneu, sporti nuk është i ndarë nga politika.

„Aty s’ka as s nga sporti. Gjithë jetën time e kam kaluar këtu në Mitrovicën e Veriut dhe kjo që po ndodh ditëve të fundit është politikë e pastër dhe presion mbi ne si qytetarë dhe si sportistë. Në 25 vitet e fundit nuk është mbajtur asnjë manifestim, e tani papritmas po zhvillohen këtu disa festivale xhazi dhe turne që unë i përjetoj si provokime të pastra. Të gjitha këto ndodhin aty ku jetojnë shumicë serbë dhe kjo është diçka që na dhemb, që ka për qëllim të na provokojë dhe të na dëbojë nga këto hapësira, por serbi është i qëndrueshëm dhe ky popull këtu do t’i përballojë këto provokime. Shpresoj që bota të shohë se kështu nuk shkon, sepse kjo e ka kaluar çdo masë“, thotë Kovaç.

Nëse matet shkalla e mosbesimit në komunitet, atëherë taktika është e kuptueshme. Konkretisht, kandidati i Listës Serbe për kryetar të Komunës së Mitrovicës Veriore në zgjedhjet e ardhshme lokale, Millan Radojeviq, thotë se ngjarje të tilla nuk kontribuojnë në ndërtimin e besimit në veri.

„Organizimi i turneut të fundit të basketbollit në Sheshin e Vëllezërve Miliq, i cili iu kushtua vuajtjes së të rinjve serbë të pafajshëm në luftën e vitit 1999, është skandaloz dhe tregon se çfarë qëndrimi ka pushteti aktual jolegjitim komunal ndaj serbëve dhe viktimave serbe, si dhe ndaj të drejtës së serbëve për të ruajtur kulturën e kujtimit për të rënët e tyre“, thotë Radojeviq.

Ngjarje të tilla nuk janë të parat dhe Radojeviq beson se nuk do të jenë as të fundit. Ndërsa zgjedhjet lokale afrohen, ai pret provokime të reja.

„Sa më shumë që kjo administratë i afrohet fundit dhe zgjedhjeve lokale, aq më shumë presim provokime nga ana e kryetarit, si dhe nga Prishtina dhe Albin Kurti, sepse shohim se vetë administrata lokale nuk ka kapacitete për organizime të tilla, por merr udhëzime direkte nga Prishtina. Dëshmi për këto pohime janë vizitat e shpeshta të ministrit të Punëve të Brendshme në mandat teknik, Xhelal Sveçla, si dhe ministrit të Vetëqeverisjes lokale dhe ministrave të tjerë në qeverinë teknike të Albin Kurtit“, thotë Radojeviq.

Edhe qytetarët e Mitrovicës së Veriut, në manifestimet që supozohet të promovojnë muzikën, sportin, kulturën… e njohin qëllimin e fshehur. Për Kosovo  onlajn theksojnë se nuk kanë asgjë kundër organizimit të ngjarjeve, por mesazhi politik i drejtuar kundër serbëve dhe përpjekja për dominim të shqiptarëve në veri nuk u kanë shpëtuar.

„Festivalet duhet të organizohen, megjithatë të gjithë e dimë se këtu kjo ka një tjetër konotacion. A është fjala për festival apo për ndonjë prapavijë tjetër? Duhet t’i pranojmë këto ngjarje shoqërore në një mënyrë të bukur, por duke pasur kujdes që ajo mënyrë e bukur të mos shkaktojë diçka që nuk është e bukur”, thotë bashkëbiseduesja e Kosova Onlajn.

Dyshon se serbëve nuk do t’u lejohej të organizonin diçka të ngjashme, sepse, siç thotë, pengojnë.

„Ndoshta duhet të provohet, e çfarë të dalë. Natyrisht me kujdes, të gjithë i dimë këto gjëra këtu. Nuk ka asgjë të fshehtë. Është shumë e vështirë, por duhet provuar, e ndoshta pranohet. Pengojmë dhe kaq“, porosit ajo.

Një shqiptar nga Mitrovica Jugore, të cilin e gjetëm ndërsa po ecnim në veri, thekson se muzika dhe kultura nuk duhet të shqetësojnë askënd, por në të njëjtën kohë të gjithë duhet të kenë mundësi të barabarta.

"Muzika është kudo, muzika është e bukur, nuk duhet të shqetësojë askënd, por të gjithë duhet të kenë të drejtën e tyre për të kënduar, për të kërcyer, që fëmijët të ecin dhe që gjithçka të jetë falas", thotë ai.

Bashkëqytetari i tij është pak më i ashpër në vlerësimin e tij për ngjarjet e fundit.

"Asgjë nga këto nuk është e mirë për ne, janë vetëm provokime. Ata nuk do t'i lejojnë serbët ta bëjnë këtë", është i sigurt Radojeviq.

Qytetarët e Mitrovicës së Veriut e ndiejnë se koncertet, turnetë, ngjarjet, ku vetëm shqiptarët janë të mirëpritur, janë kulmi i lëvizjeve disamujore nga Prishtina. Ata që janë përfshirë në sport ose politikë për vite me radhë nuk kanë asnjë dilemë.

Goran Kovaç shpjegon se lëvizjet e fundit nga autoritetet lokale dhe organizatorët nuk janë një surprizë, por një vazhdim logjik i lëvizjeve të mëparshme. Që nga konfiskimi i sallës sportive nga inspektorët komunalë në maj, atletët serbë nuk janë lejuar të stërviten atje. Edhe fëmijët nuk kanë qasje në palestër ose në seancat stërvitore, edhe pse është bërë për ta.

„Le të kthehemi pak pas, gjëja e parë që është bërë kur Albin Kurti erdhi në pushtet ishte që serbëve t’u ndalohet të garojnë në sport. Në katër – pesë vitet e fundit klubeve tona u është ndaluar të luajnë ndeshjet e tyre në Kosovë e Metohi; menjëherë hapen procedura dhe sportistët detyrohen t’i zhvillojnë ndeshjet si vendas në Serbinë qendrore. Më e keqja është se nuk ka kushte për stërvitje. Fëmijëve që duan të merren me sport, në kohën kur na nevojitet më së shumti, as atyre nuk u lejohet. Para disa muajsh na u mbyll edhe salla, e cila tani është bosh. Ka aq shumë salla atje në jug, por atyre u interesonte të merrnin sallën tonë që u ndërtua në vitin 2019 pikërisht për këtë popull që jeton në veri të Kosovës e Metohisë. As ajo tani nuk është në funksion, por fëmijët tanë gjejnë mënyra, dhe shpresoj që dikush ta kuptojë këtë“, vazhdon Kovaç.

Pjesëtarët e Policisë së Kosovës më 15 maj hynë në sallën e sporteve në Mitrovicën e Veriut dhe që atëherë aty nuk ka pasur asnjë seancë stërvitore, ndonëse atëherë thuhej se të nesërmen klubet do të mund të sportin pa pengesa, siç ishte deri atëherë. Katër muaj më vonë, salla sportive është ende e mbyllur për të gjithë sportistët.

“Ishte një shantazh i pastër, bëmë gjithçka, morëm orarin e stërvitjeve dhe gjithçka që ata kërkuan dhe kur pyeta se kur mund të fillojmë stërvitjen, duke pasur parasysh se kemi 12 ekipe që stërviten atje, më thanë që mund të vijmë të nesërmen nga ora 14 deri në 16, pra kur fëmijët janë në shkollë dhe se 12 ekipe mund të zhvillojnë stërvitjen në një periudhë prej dy orësh. E pyeta se cilat ishin provokimet, më thanë se do të na njoftonin dhe nuk e bënë kurrë. Atletët dhe klubet nuk kanë dashur të pajtohen me një shantazh të tillë dhe shpresojmë që gjithçka të ndryshojë dhe të kthehet në gjendjen e vjetër”, përfundoi Kovaç.

Dhe Millan Radojeviq na kujton arsinet e dyfishta. Klubeve serbe, thotë ai, u ndalohet çdo lloj aktiviteti sportiv.

"Ky është një tregues i llojit të bashkëpunimit që ata duan me serbët. Serbëve u ndalohet çdo lloj manifestimi. Fëmijët tanë janë të ndaluar të stërviten në sallën e sportëve. Është sport, nuk ka politikë, por shkuan deri aty sa u ndaluan fëmijët tanë, klubet tona të përdorin sallën e sportit. Ata ndaluan mbajtjen e çdo ngjarje kulturore me pretekstin se këto klube dhe organizata duhet të regjistrohen. Politika, kultura dhe sporti nuk duhet të përzihen. Për fat të keq, Prishtina e shkel këtë çdo ditë, dhe kur bëhet fjalë për disa organizata nga shqiptarët, ajo miratohet dhe përkrahet bujarisht, madje kanë mirëkuptimin e organizatave ndërkombëtare, por kur serbët duan të organizojnë manifestime të ngjashme, kjo gjithmonë shkelet, policia dërgohet për ta ndaluar dhe në një farë mënyre ta shtypë atë,”, përfundon Radojeviq.

As sportiven, as muzikore, as kulturore manifestimin nuk është e lehtë as ta mendosh, as ta organizosh. „Fuqinë e butë“, nga fillimi i rrëfimit, megjithatë nuk është e vështirë ta njohësh. Këtu, ajo ka një veçanti. Përfshirjen dhe fitimin e simpatisë. Pa mundësi zgjedhjeje.