Kosova si projekt i përkohshëm: Pse ka sinjale të përziera nga qeveria e Kurtit për bashkimin me Shqipërinë?

Deklarata e ministrit të Kosovës Liburn Aliu se Kosova është një projekt i përkohshëm pa identitet deri në bashkimin me Shqipërinë shkaktoi polemika të shumta si në elitën politike të Kosovës ashtu edhe në rajon. Për disa është një aspiratë dekadash, për të tjerë një truk parazgjedhor, por pothuajse të gjithë janë dakord se një retorikë e tillë mund të destabilizojë të gjithë Ballkanin.

Dy figurat më të rëndësishme të Lëvizjes Vetëvendosje të kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, Glauk Konjufca dhe Liburn Aliu, në një periudhë të shkurtër kohore dhanë qëndrime kontradiktore për bashkimin me Shqipërinë.

Ndërsa Aliu e quajti Kosovën një projekt të përkohshëm deri në bashkimin me Shqipërinë, duke shprehur dyshimin se është e mundur të krijohet një komb i Kosovës, Konjufca tha se “bashkimi i dy shteteve në shekullin XXI është paradoksal”. Edhe vetë Kurti ka zbutur qëndrimin e tij për bashkimin me Shqipërinë, duke thënë se në këtë moment Kushtetuta e Kosovës nuk e lejon një gjë të tillë dhe se Qeveria e Kosovës është e fokusuar në mbrojtjen e vendit, integritetit territorial dhe sovranitetit.

Historiani Stefan Radojkoviq nga Instituti për Studime Politike thotë për Kosovo online se ai pajtohet me deklaratën e ministrit Aliu, se Kosova është projekt i përkohshëm pa identitet, por nuk mendon se synimi i Prishtinës është bashkimi me Tiranën.

“Teza për Kosovën si projekt i përkohshëm paraqet programin politik të Vetëvendosjes së Kurtit. Në atë platformë ata kanë marrë mbështetjen e shumicës së popullatës shqiptare. Është interesante që këtë e thonë publikisht, nuk është diçka që nuk dihet, por është shenjë se ndihen rehat dhe të privilegjuar në plejadën dhe strukturën aktuale të marrëdhënieve ndërkombëtare, që padyshim i favorizon, të paktën për sa i përket Gadishullit Ballkanik”, shpjegon Radojkoviq.

I pyetur se si e komenton faktin që në Qeverinë e Kosovës ka pasur kundërshtarë ndaj një qëndrimi të tillë, ai thotë se realisht askush nuk e kundërshton atë, por shumë zyrtarë kanë frikë të shprehin publikisht qëndrimin e tyre, se mos kjo t'ua shkatërrojë mbështetjen e politikës së jashtme.

Nga ana tjetër, Radojkoviq beson se Kosova është një projekt i përkohshëm dhe Prishtina po përpiqet të krijojë diçka që nuk është një përpjekje e qëndrueshme për infrastrukturën shtetërore.

"Kosova është një subjekt politik ekonomikisht i paqëndrueshëm, institucionalisht i organizuar keq. Shqiptarët e shohin atë si një kornizë të përkohshme administrative për diçka që duhet të ndërtohet më tej. Nëse do të jetë Shqipëria e Madhe nuk është aq e rëndësishme, por ajo që është e rëndësishme për ne është të kuptojmë se si ata e shohin gjithë këtë hapësirë ​​etnike. Për ta, ajo është një hapësirë ​​unike kulturore dhe etnike. E kam fjalën për Shqipërinë, pjesën perëndimore të Maqedonisë, pjesën më të madhe të Kosovës dhe Metohisë dhe disa pjesë të Malit të Zi. E shohin si një hapësirë ​​unike kulturore etnike ku të gjithë këta kufij janë të përkohshëm”, ka thënë bashkëbiseduesi ynë.

Siç shton ky i fundit, flamuri i Kosovës është i shpikur, nuk ka asnjë bazë në traditën e popullit serb, as në traditën e popullit shqiptar, as në traditat e popujve të tjerë të asaj ane.

"Është një zgjidhje e detyruar e imponuar sepse Kosova është ende zyrtarisht protektorat ndërkombëtar. Aty keni njësitë e KFOR-it, keni edhe misionin e Umnikut. Diku duhej theksuar, të paktën formalisht, si një shtet që përfundimisht do të krijojë një komb. Në Faktikisht, shpesh grupet etnike krijojnë kombe, pastaj shtete, dhe këtu gjithçka filloi në mënyrë të kundërt, ku u tentua të krijohej e ashtuquajtura shoqëri civile e Kosovës, e cila absolutisht nuk ekziston.Më poshtë keni shoqërinë shqiptare, shoqërinë serbe, goranët që i shohin si qytetarë të Serbisë, kemi edhe popullsinë turke... Është një ndërtim artificial që aktualisht është rezultat i një konstelacioni ndërkombëtar të forcave, dhe ndoshta do të pushojë së ekzistuari si i tillë me ndryshimin e rrethanave ndërkombëtare”, theksoi Radojkoviq.

Lidhur me këtë, ai mohon se qëllimi përfundimtar i Kosovës është bashkimi me Shqipërinë, por arsyet për këtë janë krejtësisht pragmatike.

"Elitat politike në Tiranë dhe në Prishtinë janë pragmatiste dhe egoiste në pragmatizmin e tyre. Të gjitha përpiqen të jenë "të parat në fshat, jo të dytat në qytet. Në këtë kuptim, nuk do të ketë bashkim, por ndoshta do të ketë një lloj fshirjeje kufijsh si vendet e Bashkimit Evropian. Formalisht, kufijtë nuk ekzistojnë midis anëtarëve të plotë të BE-së që janë pjesë e zonës Shengen. Mjafton që mes Prishtinës dhe Tiranës të ketë një shkëmbim intensiv njerëzish dhe mallrash. Natyrisht, kjo retorikë është gjithmonë e dëshirueshme sepse i përgjigjet nevojave emocionale të popullit shqiptar në Kosovë”, thotë Radojkoviq.

Profesori Lluka Jovanoviq nga Fakulteti Filozofik i Universitetit të Prishtinës me seli të përkohshme në Mitrovicë thotë për Kosovo online se deklarata e ministrit Aliu kërcënon edhe sovranitetin e shteteve të tjera ballkanike.

"Ky nuk është një plan i ri, nuk është një ide e re apo një qëllim i ri. Është në fakt një ide që ka 150 vjet që ekziston në mesin e vetë shqiptarëve, konkretisht shqiptarëve në Kosovë dhe Metohi. Ajo që duhej të dëgjonim nga Ministri në fjalë është në fakt një tjetër konfirmim në serinë e zbatimit të politikës së Shqipërisë së Madhe, e cila, siç mund të shihet, është duke u krijuar prej një shekulli e gjysmë. Ajo që ai tha në kontekstin e të ashtuquajturës Kosovë është se Kosova duhet të përfaqësojë vetëm një hap drejt “Shqipërisë së Madhe”. Natyrisht, kërcënohet sovraniteti i vendeve të tjera, jo vetëm i Republikës së Serbisë, por edhe i sovranitetit të Malit të Zi, Maqedonisë së Veriut dhe Greqisë”, beson Jovanoviq.

Ai sqaron se vetë deklarata e ministrit Aliu është problematike dhe duhet parë në një kontekst historik dhe me synimin për të bashkuar njerëzit që jetojnë jashtë kufijve të vendit të tyre.

“Shumë ministra e kuptuan gjithashtu se një akt i tillë i vetëm do të çonte në humbjen e funksioneve dhe shumë levave të pushtetit që ka Prishtina. Nuk duhet të harrojmë dhe as të kemi iluzione se shqiptarët janë absolutisht të bashkuar. Nuk e bënë, edhe të tjerët ishin jashtëzakonisht të përçarë, si në aspektin gjuhësor e kulturor, ashtu edhe në atë politik. Sidomos në vitet dhe muajt e fundit, ne mund të shihnim diversitetin në marrëdhëniet Prishtinë-Tiranë, ku Prishtina shpesh nuk e lejonte Tiranën të pozicionohej si shefi që Tirana dëshiron të jetë. Në fakt, problemi është se si të drejtohet Kosova, pra në atë projekt të madh shqiptar, si krahinë e ardhshme e Shqipërisë, dhe çfarë do të ndodhë me zyrtarët nga Prishtina, ky është në fakt problemi kryesor. E them edhe një herë, probleme të tilla nuk janë të reja te vetë shqiptarët, ato kanë pasur gjithmonë diversitet në marrëdhëniet Prishtinë-Tiranë dhe mendoj se këto probleme do të ekzistojnë edhe në të ardhmen dhe se do të jetë e vështirë t'i kapërcejmë, sidomos për shkak të një pyetje themelore – fjala e kujt do të jetë e para”, thotë Jovanoviq.

Edhe historiani Aleksandar Guxhiq thotë për Kosovo online se shqiptarët në Ballkan gjithmonë kanë kërkuar bashkim dhe paralajmëron se është një ide e rrezikshme që do të destabilizonte Ballkanin. Siç thekson ai, Greqia, Maqedonia dhe Serbia nuk do të shikojnë me qetësi krijimin e një Shqipërie të madhe dhe prishjen e kufijve të njohur ndërkombëtarisht.

“Aktualisht është në fuqi modeli gjerman i viteve 60 të ekzistencës së disa shteteve shqiptare. Gjegjësisht, në vitet 1960, Gjermania Perëndimore solli një plan për riorganizimin politik të Ballkanit, ku do të kishte më shumë nga ato shtete shqiptare. Është e vështirë të thuhet nëse Kosova do të bashkohet me Shqipërinë në një moment. E vetmja gjë që mund të dimë me siguri është se nëse kjo ndodh, do të çojë në destabilizimin e Ballkanit”, përfundoi Guxhiq.

Në anën tjetër, analisti Shkelzen Maliqi thotë për Kosovo online se deklarata e ministrit Aliu është një truk propagandistik për t'u treguar votuesve të pakënaqur se Vetëvendosje ende po punon për bashkimin e shqiptarëve

Maliqi nuk konsideron se synimi i qeverisë aktuale është bashkimi me Shqipërinë, por qëndrimi i vjetër i Vetëvendosjes, i cili gjithmonë ka qenë për bashkimin e Kosovës dhe Shqipërisë.

“Ky është qëndrimi i vjetër i Kurtit dhe i Vetëvendosjes, se Kosova ka qenë e pavarur në mënyrë të gabuar, se nuk është dashur ta shpallë fare pavarësinë. Kur erdhën në pushtet i pranuan të gjitha simbolet dhe deklarata e Aliut është një truk propagandistik për t'u treguar atyre që janë të pakënaqur me këtë linjë kompromisi se Vetëvendosja ende po punon për bashkimin e shqiptarëve”, tha Maliqi.

Ai ka theksuar se partitë opozitare e kanë shfrytëzuar deklaratën e Aliut për të kujtuar se për çfarë synon Vetëvendosje, ndërsa opozita brenda partisë në pushtet tha se po punonte për "konsolidimin e pavarësisë së Kosovës".