Kush do të jetë kryenegociatori në dialogun me Beogradin – Konjufca apo dikush jashtë Qeverisë?

Edita Tahiri, Avni Arifi, Skënder Hyseni, Besnik Bislimi... Kush do ta vazhdojë këtë varg dhe do të jetë kryenegociatori i radhës i Prishtinës në dialogun me Beogradin? Qeveria e re ende nuk e ka bërë publik emrin e pasuesit të Bislimit, ndërsa sipas disa pritshmërive kjo mund të jetë Glauk Konjufca, i cili nga Bislimi ka marrë funksionin e zëvendëskryeministrit të parë. Nuk përjashtohet as mundësia që kjo detyrë t’i besohet dikujt jashtë Qeverisë, ndërsa ulja e këtij pozicioni në një nivel më të ulët, sipas njërit prej bashkëbiseduesve të Kosovo online, do të dërgonte mesazhin se dialogu për Prishtinën ende nuk është prioritet.

Shkruan: Dushica Radeka Gjorgjeviq

Delegacionin e Prishtinës në dialogun në nivel teknik, kur në vitin 2011 nisën negociatat e ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian, e udhëhoqi Edita Tahiri. Ajo u emërua në këtë pozitë nga kryeministri i atëhershëm i Kosovës, Hashim Thaçi, ndërsa më herët kishte qenë një nga pjesëmarrëset në negociatat e Rambujesë. Në qeverinë e Isa Mustafa në vitin 2014, Tahiri u bë edhe ministre pa portofol e ngarkuar për dialogun me Beogradin.

Në janar të vitit 2018, detyra e kryenegociatorit kaloi në duart e Avni Arifi, këshilltar i kryeministrit të atëhershëm të Kosovës Ramush Haradinaj, ndërsa dialogun politik në nivel të lartë e udhëhiqte Hashim Thaçi, në atë kohë president i Kosovës.

Gjatë qeverisë së Avdullah Hoti, në vitin 2020, dialogun teknik e drejtoi Skendër Hyseni, ndërsa me ardhjen në pushtet të Albin Kurti në vitin 2021, kryenegociator u bë Besnik Bislimi.

Meqenëse në qeverinë “Kurti 3”, të votuar më 11 shkurt, nuk ka Bislimi, në Prishtinë po spekulohet se pasuesi i tij mund të jetë Konjufca.

Profesori i shkencave politike nga Prishtina, Basri Muja, deklaroi për Kosovo online se pret që Konjufca, i cili tani mban postin e zëvendëskryeministrit të parë dhe ministrit të Punëve të Jashtme, të jetë personi përgjegjës për bisedimet me Serbinë, duke pasur parasysh se në Qeverinë e re nuk figuron emri i Bislimit, i cili ishte zëvendëskryeministri i parë dhe negociatori në mandatin e kaluar.

Megjithatë, ekzistojnë mendime se Konjufca nuk ka përvojën që kërkon detyra e negociatorit, që është qëndrimi i analistit Shemsi Jashari.

Dialogu nuk është një takim formal ku zbatohen vetëm protokolle, theksoi Jashari, por merret shumë më thellë me diskutime, me zbatimin e marrëveshjeve dhe detajet e tyre, ndaj kërkohet përvojë, ndërsa Konjufca nuk është parë të ketë qenë pjesë e ndonjë ekipi negociator.

Si një nga opsionet e mundshme për kryenegociatorin e Prishtinës, Dragisha Mijaçiq, koordinator i Konventës Kombëtare për Kapitullin 35, përmendi edhe uljen e këtij pozicioni në një nivel më të ulët.

Këtë mundësi nuk e përjashton as drejtori i strategjisë në Qendrën për Politika Evropiane nga Beogradi, Millosh Pavkoviq, sipas të cilit një veprim i tillë i qeverisë së re të Kosovës mund të interpretohej si mesazh se dialogu ende nuk është prioritet për Qeverinë e Kosovës.

“Edhe kur zëvendëskryeministri Besnik Bislimi ishte kryenegociator, dialogu nuk ishte prioritet, ndërsa në këtë mënyrë rëndësia e dialogut me Beogradin për Qeverinë e Kosovës do të ulej edhe më tej në shkallë. Megjithatë, kjo mund të jetë një mundësi për një fytyrë të re dhe për një qasje të re. Do të varet shumë nga presioni që do të vijë nga European Union, përkatësisht nga vendet e Kuintës, që Prishtina t’i përkushtohet vërtet dialogut”, tha Pavkoviq për Kosovo online.

Bislimi ishte negociator i ashpër

Duke folur për performancën e Bislimit në procesin e dialogut, Pavkoviq thotë se ka pasur shumë pak përparim në procesin e normalizimit.

“Flasim në fakt për një qëndrim të ashpër në dialog, për marrëdhënie shumë problematike gjatë tre-katër viteve të fundit, me veprime të njëanshme të Prishtinës dhe vendosje të kushteve joreale nga ana e Prishtinës, të cilat ishin shumë jokonstruktive. Kur flasim për trashëgiminë e Bislimit, nuk flasim për ndryshime në terren apo përparim në normalizim, por për status quo, për raunde të dështuara negociatash dhe për kushte e veprime të njëanshme që Prishtina ka ndërmarrë gjatë vitit të kaluar”, thekson Pavkoviq.

Sipas vlerësimit të Mujës, Bislimi në pozitën e kryenegociatorit ka punuar mirë.

“Bislimi është politikan, nëse mund të them, i linjës së ashpër. Mendoj se e ka bërë mirë punën e tij, sado që bisedimet me Serbinë dinë të jenë të vështira. Gjithashtu mendoj se suksesi i atyre bisedimeve nuk varet shumë nga një person i vetëm. Sado i fuqishëm të jetë një nga përfaqësuesit, kjo nuk është vendimtare”, është mendimi i Mujës.