Makron e zemëroi Prishtinën: Sa real është kërcënimi i Vjosa Osmanit për të përfunduar plotësisht dialogun?

Deklarata e Vjosa Osmanit se dialogu me Beogradin do të ishte “i vdekur” nëse do të bllokohej vendimi për liberalizimin e vizave për Kosovën, pasi presidenti francez Emanuel Makron e la të kuptohej si mundësi, bashkëbiseduesit e Kosovo online e konsiderojnë rezultatin e frustrimit të shkaktuar me shtyrjen afatgjatë të këtij privilegji për mbajtësit e vizës së Kosovës, por nuk përjashtojnë mundësinë që liderët politikë shqiptarë në Prishtinë të arrijnë realisht lëvizje radikale nëse vizat mbeten në fuqi edhe pas 1 janarit 2024.

Presidenti francez Emanuel Makron tha se politika e vizave do të rishikohet nëse Beogradi dhe Prishtina nuk sillen me përgjegjësi dhe analistët vlerësojnë se ky paralajmërim i drejtohet në radhë të parë qeverisë së Kurtit, sepse ajo është drejtpërdrejt përgjegjëse për krizën e sigurisë dhe politike në veri në komunat me shumicë serbe.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, nuk i ka mbetur borxhli Makronit, por ka replikuar ashpër se ndalimi i liberalizimit të planifikuar të vizave për Kosovën do të ishte një mënyrë për të “vrarë përgjithmonë dialogun”.

Në këtë mënyrë komunikimi mes zonjës Osmani dhe presidentit francez partitë opozitare në Kosovë e kanë parë më së shumti si një përballje të re me “aleatët”, duke gjykuar se kjo deklaratë dëmton pozitën e Kosovës, por edhe se Kosova është e pafuqishme të kërcënojë askënd.

Koordinatori i Konventës Kombëtare të BE-së për Kapitullin 35 Dragisha Mijaçiq thotë për Kosovo online se nuk është çudi që Vjosa Osmani komentoi deklaratën e presidentit francez Emanuel Makron dhe fjalët e saj i konsideron si një reagim emocional që është produkt i frustrimit të shkaktuar nga vonesa afatgjatë e liberalizimit të vizave për mbajtësit e pasaportave të Kosovës.

Mijaçiq po ashtu thekson se për shkak të problemeve të brendshme me migrantët e paligjshëm, Franca për shumë vite ka qenë një nga kundërshtarët më të mëdhenj të liberalizimit të vizave për mbajtësit e pasaportave kosovare, por edhe kundër zgjerimit të mëtejshëm të Bashkimit Evropian. Prandaj, siç thotë ai, deklarata e Makronit mund të shihet dyfish – si një mesazh për autoritetet në Beograd dhe Prishtinë se duhet të përmbushin detyrimet e tyre, por edhe një mesazh për publikun vendas se Franca ende mbetet e vendosur në qëndrimet dhe kushtet e saj në lidhje me politika e migracionit dhe zgjerimi.

“Deklarata e Makronit pati jehonë të veçantë në Prishtinë sepse qytetarët e Kosovës kanë qenë në pritje të liberalizimit të vizave, ku çdo njoftim për tërheqje apo shtyrje të vendimit për anulimin e vizave shkakton probleme sociale dhe politike. Në këtë drejtim nuk është befasuese që Vjosa Osmani e komentoi deklaratën e Makronit në atë mënyrë që mund të varros dialogun mes Beogradit dhe Prishtinës. Ky reagim emocional është produkt i frustrimit të shkaktuar nga vonesa afatgjatë e liberalizimit të vizave për mbajtësit e pasaportave të Kosovës, e cila prek drejtpërdrejt të gjitha seksionet. Nga ana tjetër, deklarata e Makronit mund të konsiderohet edhe si produkt i frustrimit për mospërmbushjen e detyrimeve të marra nga marrëveshja franceze-gjermane dhe paaftësia e Bashkimit Evropian dhe e vendeve të Kuintit për të bindur qeverinë Kosova të zbatojë planin trepikësh për deeskalimin e situatës në veri të Kosovës dhe të krijojë kushtet për formimin e Bashkësisë së Komunave Serbe”, thekson Mijaçiq.

Ai rikujton se Bashkimi Evropian tashmë ka vendosur një sërë masash ndaj Qeverisë së Kosovës.

“Nëse nuk japin rezultate konkrete në javët në vijim, është e sigurt që paketa e sanksioneve do të shtrihet edhe në fusha të tjera, duke përfshirë mundësinë e shtyrjes së vendimit për liberalizimin e vizave. Kjo e fundit do të ishte një humbje e madhe jo vetëm për Qeverinë e Kosovës, por edhe për besueshmërinë e Bashkimit Evropian, sigurisht që do të shkaktonte reagime të dhunshme në opinionin kosovar dhe do të ndikonte negativisht jo vetëm në dialog, por edhe në mbështetjen për procesin e reformave që çon drejt anëtarësimit në BE. Megjithatë, Bashkimi Evropian dhe SHBA janë të bashkuar në mendimin se marrëveshja franko-gjermane duhet të zbatohet me çdo kusht, prandaj kërcënimet e Makronit duhet të merren shumë seriozisht dhe të fillojë zbatimi i detyrimeve të marra në Bruksel dhe Ohër. për të shmangur sanksionet dhe kushtet e mëtejshme që do të prekin qytetarët më të zakonshëm”, thotë Mijaçiq.

Bashkëbiseduesi ynë thekson se zyrtarët kosovarë në deklaratat e tyre çdo ditë e theksojnë përkushtimin e tyre për integrime evropiane dhe partneritet euroatlantik dhe se mënyra më e mirë që ata të kalojnë nga fjalët në veprime është përmbushja e obligimeve që kanë marrë dhe në këtë mënyrë tregojnë besueshmërinë dhe përgjegjësinë, që është thelbi i deklaratës së presidentit Makron.

Analisti Allen Meta thotë për Kosovo online se beson se pezullimi apo vonesa e procesit të liberalizimit të vizave mund të shkaktojë probleme të mëdha, aq sa liderët aktualë të Kosovës mund të ndërmarrin edhe hapin e pezullimit të dialogut.

“Zvarritja e gjatë e procesit të liberalizimit të vizave përmes kërkesave të ndryshme ishte krejtësisht e padrejtë ndaj Kosovës dhe diçka e tillë do të kishte një ndikim absolutisht negativ dhe të drejtpërdrejtë te qytetarët e Kosovës. Besoj se pezullimi apo vonesa e procesit të liberalizimit mund të shkaktojë probleme të mëdhaedhe në atë masë që liderët aktualë të Kosovës të mund të hidhnin hapin e p ezullimit të dialogut”, thotë Meta, por gjithashtu thekson se nuk beson se do të ketë pezullim të liberalizimit të vizave, apo edhe ndërprerje të dialogut.

Ai vlerëson se e gjithë Evropa, jo vetëm Makroni, nuk duan një tjetër konflikt në kontinentin evropian, prandaj presin vazhdimin e dialogut të jetë alternativa e vetme.

“Si pasojë pritet që të ketë deklarata kërcënuese për njërën apo tjetrën palë që të mos përfshihen në aventura që do të rrezikonin procesin e paqes në Ballkan. Pritja e gjatë për liberalizimin e vizave është padyshim e vështirë për qytetarët e Kosovës, dhe zakonisht synojnë ato pika që shqetësojnë më shumë qytetarët”, thotë Meta.