Natyralizimi i Ballkanasve në Gjermani: Kërkesat trefishohen, maqedonasit më pak të interesuar

Koha e përpunimit të aplikimet për shtetësinë gjermane kanë filluar të rriten për shkak të kërkesës në rritje midis të huajve për të marrë pasaportën e vendit, thanë autoritetet gjermane javën e kaluar. Sipas burimeve të brendshme, numri i kërkesave është trefishuar që nga hyrja në fuqi e ligjit të ri, gjë që e bën shumë më të lehtë marrjen e "letrave gjermane". Dhe si të merrni më lehtë shtetësinë, cilat profesione janë më të kërkuara, cili vend në Ballkan ka interesin më të madh dhe sa shpejt asimilohet Ballkanasit, kërkuam përgjigje nga ekspertët e gjithë rajonit.

Shkruan: Petar Rosiq

"Gjermania ka një mundësi historike për të qenë e suksesshme në tërheqjen e emigrantëve," tha kancelari Olaf Scholz në një ceremoni natyralizimi për qytetarët e rinj në qytetin port të Bremenit në mes të gushtit.

Rregullorja e re e imigracionit, me një afat të shkurtuar për marrjen e pasaportave dhe mundësinë e shtetësisë së dyfishtë, hap mundësi të mëdha për Gjermaninë, shtoi Scholz, siç raporton agjencia gjermane e lajmeve (dpa).

Reforma e rregulloreve të imigracionit, në veçanti, duhet t'i mundësojë Gjermanisë të tërheqë fuqinë punëtore shumë të nevojshme, shpjegoi ai.

E cilat profesione janë më të kërkuara në Gjermani, reporterët e Kosovo online kanë tentuar të vërtetojnë në “vijën e parë” – në agjencitë për ndërmjetësim për punësim jashtë vendit.

Elena Ilievska, drejtoreshë e agjencisë “Futurum” nga Shkupi, thotë se në të shumtën e rasteve bëhet fjalë për profesione të kuadrove të pakualifikuara në fushën e gastronomisë, transportit, higjienës dhe ndërtimtarisë.

“Nuk do të mund të them numrin e saktë, por mund të them se numri i qytetarëve të interesuar që shkojnë dhe regjistrohen është vërtet i madh. Sa i përket vendeve fqinje, mendoj se në Kosovë tashmë është plotësuar kuota e kandidatëve, që do të thotë se interesimi është edhe më i madh”, thotë ajo për Kosovo online.

Ajo shpjegon se si agjenci që ndërmjetëson punësimin, gjithmonë i këshillojnë kandidatët që të mos largohen nga puna derisa të marrin vizë, sepse herë mund të ndërlikohet procedura, e herë mund të refuzohen.

Kur e zënë punë, shkojnë në Gjermani dhe atje u duhet edhe një javë për të rregulluar “letrat”.

“Nëse e kemi organizuar akomodimin e duhur, kandidatët menjëherë shkojnë në Gjermani dhe atje u duhet rreth një javë për të rregulluar dokumentet, për të hapur llogari bankare, për të regjistruar adresën, sigurimin shëndetësor dhe për të filluar menjëherë punën”, thotë Ilievska.

Ajo shprehet se kandidatët përshtaten shumë shpejt me ambientin e ri.

“Mund të them se përshtaten relativisht shpejt dhe në pak muaj arrijnë të nisin procesin e bashkimit me familjen”, shton ajo.

Zoran Kocoski, drejtor i agjencisë “Kouzon” nga Shkupi, shpjegon se ligji gjerman në mënyrë të konsiderueshme lehtëson procesin e aplikimit dhe marrjes së vizës.

“Leja e vendosjes lëshohet nga zyra vendore e punës në rajonin gjerman ku është regjistruar punëdhënësi dhe kur punëmarrësi, i cili ka fituar të drejtën duke nënshkruar një kontratë paraprake pune, merr miratimin, aplikon në ambasadën gjermane dhe merr vizë për të qëndruar në Gjermani”, shpjegon ai.

Viza e parë është për një periudhë një vjeçare dhe pas kësaj duhet të zgjatet.

Ai thekson se më të interesuarit janë qytetarët që merren me veprimtari shërbyese dhe zejtarët.

“Rrallë në këto zona mund të gjesh njerëz që të kenë kualifikime klasike, bëhet fjalë për punëtorë që merren me profesione profesionale, pra zejtarë dhe shërbime. Punët më të zakonshme të ofruara janë dërgimin e paketave, drejtimi i automjeteve të kategorisë B dhe puna në aeroporte në Gjermani për shërbime të tilla si transporti i bagazheve, dërgesa e paketave etj. Ndër aktivitetet e tjera, është sektori i ndërtimit dhe të ngjashme. Kohët e fundit po kërkohen persona që dinë dhe dinë të instalojnë kabllo optike, instalime nëntokësore dhe aktivitete të ngjashme. Fatkeqësisht, punët e tjera aktualisht nuk janë të disponueshme ose nevoja e tyre është në nivelin e 10 viteve më parë”, shpjegon bashkëbiseduesi ynë.

Ai thotë se maqedonasit janë më së paku të interesuar për migrim në krahasim me vendet e tjera të rajonit.

“Qytetarët e Serbisë vazhdojnë të tregojnë interesimin më të madh për punësim në Gjermani, pasuar nga Kosova, Bosnja, Maqedonia dhe në fund nga Mali i Zi. Njerëzit tanë vazhdojnë të abuzojnë me regjimin pa viza dhe shkojnë në punë për tre ose më shumë muaj dhe nëse arrijnë të gjejnë një punëdhënës, përpiqen të rregullojnë statusin e tyre duke qëndruar në Gjermani përmes formularëve të ofruar nga qeveria gjermane”, thotë Kocoski.

Ai nënvizon se e drejta e zhvendosjes nuk përfshin automatikisht të gjithë familjen dhe vlerëson se asimilimi varet nga karakteri i njerëzve, ndaj nuk e përjashton mundësinë që shumë prej tyre të kthehen në vendlindje.

“Ajo që unë parashikoj është se në një periudhë prej tre deri në pesë vjet do të ketë një proces të kthimit të njerëzve nga Gjermania, të cilët do të mundohen të transferojnë njohuritë e tyre në rajonin tonë, më saktë në Maqedoni. Ai do të kthehet me të gjitha njohuritë, dhe ndoshta me ndonjë kapital për të hapur biznesin e tij në Maqedoni. Vendosja në Gjermani po bëhet gjithnjë e më e vështirë, për shkak të çmimit të pasurive të paluajtshme dhe kushteve për të fituar një jetë normale familjare”, thotë drejtori i agjencisë “Kouzon”.

Ai përmend mjedisin në të cilin njerëzit nga Ballkani gjenden në Gjermani si një faktor tjetër asimilimi.

“Asimilimi i maqedonasve apo i njerëzve nga Ballkani më së shumti varet nga fakti nëse ata jetojnë në një mjedis ku ka vetëm ballkanas apo në një mjedis me gjermanë. Ballkani është ende i grupuar në zona të caktuara dhe rrallë zgjedhin të jetojnë në zona ku ka vetëm gjermanë. E kam fjalën për njerëz që kanë qenë në Gjermani për një kohë ose kanë qenë atje. Ata që kanë jetuar dhjetë, pesëmbëdhjetë vjet, janë kategori krejtësisht tjetër e personalitetit”, thotë Kocoski.

Analisti maqedonas Sinisha Pekevski vlerëson se Gjermania është më atraktive për njerëzit nga Ballkani për disa arsye, e disa prej tyre janë rrethanat lehtësuese që ofron qeveria gjermane për marrjen e nënshtetësisë dhe kërkesa për personel.

“Kompanitë evropiane po përgatiten të hyjnë në tregun e Ukrainës dhe Gazës pas përfundimit të luftës, gjë që do të kërkojë një numër më të madh njerëzish të kualifikuar. Dhe, sigurisht, është më e lehtë t'i transportosh nga Ballkani”, tha Pekevski për Kosovo online.

Ai shton se shumë prej tyre fillimisht punojnë në zonën gri, duke u përpjekur të mos kapen.

“Ata punojnë në zonën gri dhe kërkojnë një mënyrë për të mos u kapur nga qeveria gjermane apo policia, që qëndrimi i tyre atje të mos jetë i ndërlikuar. Me legalizimin apo marrjen e dokumenteve do ta kenë shumë më të lehtë të gjejnë një punë më të mirë dhe më të paguar dhe kështu të rregullojnë plotësisht qëndrimin e tyre”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

I pyetur se sa shpejt asimilohen, ai përgjigjet se procesi është shumë i ngadaltë.

“Mendimi im është se procesi po ecën shumë ngadalë, që njerëzit që largohen i qëndrojnë vetes dhe ndërtojnë disa barriera ndaj pjesës tjetër të popullsisë. Mendoj se ky proces është shumë i ngadaltë dhe se nuk ekziston fare”, vlerëson Pekevski.

Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Lulzim Rafuna thotë se të gjitha kategoritë e fuqisë punëtore janë njësoj të interesuar për të punuar jashtë vendit.

“Ne i kemi të dyja kategoritë, të kualifikuara dhe të pakualifikuara. Fuqia punëtore e kualifikuar janë mjekët që janë më të interesuar të punojnë në Gjermani. Kemi edhe njerëz të pakualifikuar që shkojnë të bëjnë punë fizike”, tha ai për Kosovo online.

Ai shton se Oda po përpiqet me të gjitha mjetet të ndalojë largimin e fuqisë punëtore të kualifikuar.

“Ne po bëjmë gjithçka që të mos ikin. Nëse tashmë janë larguar, atëherë le t'i kthejmë si investitorë këtu në Kosovë”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Ai shton se më së shumti qytetarë të Kosovës ka në Gjermani, Zvicër dhe Austri.

“Aty kemi infrastrukturë, pasi që numri më i madh i qytetarëve nga Kosova që punojnë në Bashkimin Evropian janë në Gjermani dhe kanë qenë për një kohë të gjatë. Dhe tani të gjithë kanë ose prindër, ose dikë që është atje dhe i ndihmon të gjejnë një apartament dhe një punë, dhe kjo është ajo që i bën njerëzit më të motivuar për të shkuar në Gjermani sesa diku tjetër. Janë edhe Zvicra dhe Austria, në këto tri shtete ka më së shumti qytetarë nga Kosova që jetojnë dhe punojnë atje”, thotë Rafuna.

Armand Pljaka, analist nga Tirana, profesor në Fakultetin e Gjuhëve të Huaja, vlerëson se ligji gjerman për shtetësinë ka sjellë ndryshime të rëndësishme dhe ka lehtësuar integrimin e të gjithë emigrantëve, përfshirë ballkanasit, në shoqërinë gjermane.

Jo vetëm që është shkurtuar koha për marrjen e dokumenteve, por prioritet u jepet atyre që janë shembull si qytetarë të vërtetë në shoqërinë gjermane”, tha ai për Kosovo online.

Megjithatë, për emigrantët që tregojnë vullnet dhe aftësi të jashtëzakonshme për t'u integruar, kjo periudhë mund të jetë edhe më e shkurtër - vetëm tre vjet.

“Lehtësimi më i madh është për ata që arrijnë të integrohen në tre ose katër aspekte të jetës në Gjermani, si mësimi sa më i mirë i gjuhës gjermane, kontributi në punën vullnetare, respektimi i ligjeve dhe rregulloreve. Prandaj, flasim për emigrantë që kanë vullnet dhe nivel për t'u integruar”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Një tjetër ndryshim i rëndësishëm, sipas Pljakës, ka të bëjë me dyshtetësinë.

“Ndoshta nuk është diçka e rëndësishme për pjesën e emigrantëve që kanë pasur synimin për të marrë nënshtetësinë gjermane, por jo për të mbajtur atë shqiptare”, sqaron bashkëbiseduesi ynë.

Ndonëse ligji ka hyrë në fuqi vetëm kohët e fundit, Pljaka tregon se të dhënat që vijnë nga Gjermania tregojnë një rritje të numrit të shtetasve të huaj që aplikojnë për natyralizim me rreth 10 për qind krahasuar me një vit më parë. Megjithatë, ai vëren se numri i kërkesave mund të jetë më i madh, pasi jo të gjithë aplikantët marrin shtetësi.

Megjithatë, ai paralajmëron se situata aktuale politike në Gjermani po ushtron presion mbi autoritetet që ta rishikojnë këtë ligj.

“Të mos harrojmë se vitin e ardhshëm ka zgjedhje të përgjithshme parlamentare në Gjermani. Ne shohim se çfarë ndodhi në zgjedhjet në dy shtete si Turingia dhe Saksonia. Të mos harrojmë se kemi ende zgjedhje në fund të këtij muaji në shtetin tjetër të vogël të Brandenburgut. Këto janë mesazhe të qarta se çfarë mund të ndodhë në vitin 2025. Nuk duhet të habitemi nëse një koalicion i ardhshëm i krahut të djathtë, siç parashikohet nga sondazhet, mund të çojë në anulimin e plotë ose të pjesshëm të ligjit që hyri në fuqi më 27 qershor të këtij viti”, thotë Pljaka.

Komentatori dhe korrespondenti i politikës së jashtme nga Gjermania, Nenad Radiçeviq, po ashtu thekson se procedurat për marrjen e shtetësisë janë shumë më të lehta, sidomos për ata që janë integruar shumë mirë.

“Për këtë duhet të kenë kaluar testin e gjuhës gjermane B1, të kenë leje qëndrimi mbi pesë vjet, të kenë dëshmi se nuk kanë marrë asistencë sociale apo papunësi në njëzet muajt e fundit, dmth. mund të mbështesin veten. Madje ka një procedurë të përshpejtuar për ata që janë integruar shumë mirë, që do të thotë se kanë marrë pjesë në disa ngjarje të rëndësishme në shoqërinë gjermane ose kanë dëshmi të punës në universitetet gjermane”, shpjegon ai për Kosovo online.

Ai vë në dukje se për shkak të numrit të madh të kërkesave, ka pasur një ndalesë në institucionet e emigracionit në të gjithë Gjermaninë. Bllokimi më i madh është pikërisht në qytetet më të mëdha - në Mynih, Keln dhe Berlin.

“Në Keln, ata madje nuk pranuan kërkesat në maj, sepse numri ishte aq i madh sa e kuptuan se nuk mund të përmbushnin gjithçka dhe planifikojnë të vazhdojnë të marrin kërkesat vetëm tani në shtator. Thjesht, numri i kërkesave për pranim në shtetësi në gjashtë muajt e parë të këtij viti është trefishuar në krahasim me numrin e vitit 2023”, thotë Radiçeviq.

Pas sulmit terrorist në Solingen, shumë në Gjermani kërkuan rishikimin e ligjit për migracionin, por Radiçeviq thekson se kjo nuk duhet të prekë qytetarët serbë.

“Për pranimin në shtetësi, ka një klauzolë që aplikanti duhet të nënshkruajë një deklaratë që pranon bazat e kushtetutës gjermane, se pranon ndër të tjera barazinë e grave dhe burrave, se nuk është përkrahës i pikëpamjeve antisemite, dhe këto janë disa nga kushtet që do të kontrollohen, që aplikimi të mos miratohet automatikisht, por të ketë një lloj kontrolli”, shpjegon ai.

Ai shton se e njëjta gjë vlen edhe për qytetarët e Shqipërisë, Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut dhe se ky kontroll i përkatësisë së lëvizjeve islamike dhe grupeve të caktuara, që është nën kontrollin e sigurimit të shtetit, mund të jetë “sosha që mund të pengojë disa njerëz nga marrjen e shtetësisë gjermane”.

“Sigurisht që ajo burokraci nuk është gjithmonë e përsosur, madje edhe kontrolli i sigurisë, kështu që është temë diskutimi, por tani për tani nuk duhet të ndikojë shumë në miratimin e shtetësisë për njerëzit nga Ballkani Perëndimor, i cili gjithsesi do të ngadalësohet. . Vlerësohet se periudha e pritjes është së paku një deri në dy vjet për shkak të numrit të madh të kërkesave, që siç pritej do të rritet edhe më shumë në muajt në vijim”, thotë Radiçeviq.