Barduani: Situata e sigurisë në Kosovë e brishtë për shkak të çështjeve të pazgjidhura në dialog

Komandanti i KFOR-it, gjenerali italian Enriko Barduani, në një intervistë për Kosovo online ka folur për situatën aktuale të sigurisë në Kosovë, shpërthimin në kanalin Ibër-Lepenci, arsyen pse ura e Ibrit nuk hapet, si dhe për FSK-në dhe marrëveshjen e vitit 2013.

Komandanti i KFOR-it thekson se situata e sigurisë në Kosovë është ende e qetë, por e brishtë.

"Situata e sigurisë në Kosovë është ende e qetë, por e brishtë për shkak të disa faktorëve kufizues, duke përfshirë çështjet e pazgjidhura në procesin e normalizimit të marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës dhe përhapjen e qëllimshme të dezinformatave. Megjithatë, KFOR-i vazhdon të zbatojë mandatin e tij të gjatë nga OKB-ja, në çdo moment dhe në mënyrë të paanshme, duke kontribuar në një mjedis të sigurt dhe të qetë si dhe në lirinë e lëvizjes. KFOR-i mbetet vigjilent dhe ruan një prani të dukshme dhe fleksibile në të gjithë Kosovën, duke përfshirë vendosjen e forcave rezervë të NATO-s, gjë që na mundëson të parandalojmë ose minimizojmë rreziqet e përshkallëzimit të mundshëm. Por më lejoni të shtoj se, përveç gatishmërisë operacionale, bashkëpunimi dhe komunikimi i vazhdueshëm dhe i fortë, i bazuar në besim, me kolegët tanë lokalë, rajonalë dhe ndërkombëtarë, mbeten kyç për ruajtjen e stabilitetit rajonal," thotë ai.

Pse e refuzuat kërkesën për dislokimin e trupave të FSK-së në veri pas shpërthimit të kanalit dhe a do të thotë kjo se FSK ka ende nevojë për lejen e KFOR-it për t'u vendosur në veri?

Pas shpërthimit, KFOR-i vendosi menjëherë njësi për të siguruar zonën e Zubin Potokut rreth kanalit të dëmtuar dhe ofroi mbështetje për institucionet në Kosovë, duke përfshirë ndihmën logjistike, inxhinierike dhe për asgjësimin e mjeteve shpërthyese. Në përputhje me marrëveshjen NATO-Kosovë të vitit 2013, çdo mision i mundshëm i Forcave të Sigurisë së Kosovës në veri të Kosovës kërkon miratimin paraprak të komandantit të KFOR-it. Në bazë të vlerësimit të sigurisë dhe veprimeve të vazhdueshme të KFOR-it, nuk kam dhënë autorizim të tillë sepse situata është menaxhuar efektivisht nga Policia e Kosovës, me mbështetjen e EULEX-it dhe KFOR-it. Në të ardhmen, Kfor-i vazhdon të ofrojë mbështetje shtesë sipas nevojës, duke mbajtur një koordinim të ngushtë me institucionet në Kosovë.

A nevojiten më shumë trupa të KFOR-it në këtë moment apo numri aktual është i kënaqshëm?

Objektivi ynë kryesor mbetet të parandalojmë çdo rrezik të ripërtërirë tensioni apo dhune. Këtë e bëjmë çdo ditë, përmes patrullimeve të rregullta dhe angazhimit me përfaqësues të të gjitha komuniteteve lokale në mbarë Kosovën. Për shkak të zhvillimit të situatës së sigurisë, NATO vendosi vitin e kaluar që të rrisë numrin e trupave të KFOR-it përmes vendosjes së forcave rezervë. Sot, forca e KFOR-it është e mjaftueshme për t'u përballur me situatën aktuale dhe për të vazhduar të përmbushë në mënyrë efektive mandatin tonë të OKB-së. Nëse situata e sigurisë në terren kërkon një përforcim të menjëhershëm dhe urgjent të misionit të KFOR-it, NATO në çdo rast ka aftësinë ta bëjë këtë përmes forcave rezervë shtesë dhe Forcës së Reagimit Aleat të sapokrijuar, aktualisht të udhëhequr nga Trupat Italiane të Shpërndarjes së Shpejtë të NATO-s.

A e shihni nevojën që KFOR-i të sigurojë disa lokacione të tjera, përveç urës kryesore mbi Ibër dhe manastirit të Deçanit? Si i shikoni kërkesat për hapjen e urës dhe së fundi keni mbajtur një stërvitje për mbrojtjen e manastirit të Deçanit - a ishte pjesë e aktiviteteve të rregullta?

KFOR-i mbetet i palëkundur në përkushtimin e tij për sigurinë e përhershme në Kosovë dhe stabilitetin rajonal. Misioni ynë ka burime të mira dhe është i pozicionuar për të zbatuar në mënyrë efektive mandatin e tij afatgjatë – bazuar në Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara të vitit 1999 – për të ofruar një mjedis të sigurt dhe të sigurt për të gjithë njerëzit që jetojnë në Kosovë. Stafi dhe asetet shtesë të Kfor-it janë vendosur përkohësisht në lokacione kyçe, duke përfshirë Urën e lumit Ibër në Mitrovicë dhe Manastirin e Deçanit, si pjesë e trajnimit periodik për të ruajtur standardet tona më të larta operative. KFOR-i mban një prani të vazhdueshme dhe kryen patrullime të rregullta brenda dhe përreth lokacioneve kyçe për të monitoruar zhvillimet dhe për t'u përgjigjur sipas nevojës. Sa i përket urës në lumin Ibër, qëndrimi i NATO-s dhe KFOR-it ishte i qartë, transparent dhe konsistent. Për shkak të çështjeve të pazgjidhura politike, hapja e urës në këtë kohë do t'i vendoste ushtarët e KFOR-it dhe komunitetet lokale në një rrezik të papranueshëm dhe të panevojshëm të dhunës. Vendimet për hapjen e urës në lumin Ibër në Mitrovicë duhet të merren përmes dialogut dhe koordinimit në kohë dhe efektiv me bashkësinë ndërkombëtare dhe KFOR-in.

Sa reale është mundësia e konfliktit në Kosovë në këtë moment?

Siç e përmenda edhe më herët, situata në terren është e qetë, por ende e brishtë. Edhe pse nuk do të spekuloj për skenarë të mundshëm në të ardhmen, mund t'ju siguroj se Kfor në vazhdimësi monitoron të gjitha ngjarjet që mund të ndikojnë në sigurinë në Kosovë dhe më gjerë në rajon. KFOR-i është i pajisur mirë dhe i pozicionuar për të parandaluar përshkallëzimin dhe për t'iu përgjigjur çdo situate të sigurisë, në përputhje me mandatin tonë të OKB-së. Prandaj, ne do të vazhdojmë të ofrojmë një mjedis të sigurt dhe të sigurt dhe lirinë e lëvizjes, në çdo kohë dhe në mënyrë të paanshme.

Sa mendoni se komuniteti serb ka besim te KFOR-i dhe si do ta vlerësonit bashkëpunimin me të?

Para së gjithash, më lejoni të ndaj me ju bindjen time personale, të mbështetur nga përvojat e mia të mëparshme në Kosovë: dëshira më e madhe e të gjithë njerëzve që jetojnë në Kosovë, pa marrë parasysh përkatësinë e tyre etnike, besimin fetar apo bindjet politike, është që të jetojnë së bashku në paqe. Megjithatë, ne si KFOR jemi këtu për të krijuar kushtet për një paqe të qëndrueshme. Por një paqe e tillë kërkon përkushtimin e të dyja palëve, kryesisht në nivel politik dhe diplomatik, me mbështetje ndërkombëtare. KFOR-i është në kontakt të vazhdueshëm me komunitetin serb dhe bashkëpunon me ta në mënyrë të paanshme, ashtu si dhe me të gjitha komunitetet dhe njerëzit që jetojnë në Kosovë. Gjithashtu, unë jam në kontakt të rregullt me Shefin e Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Serbe, gjeneral Milan Mojsiloviq. Kjo është e rëndësishme për të siguruar një shkëmbim të informacionit në kohë dhe për të shmangur keqkuptimet, veçanërisht në kohë krizash dhe kur tensionet janë të larta.

Sipas Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, kush ka autoritet në Zonën e Sigurisë Tokësore dhe si rregullohen aktivitetet në këtë rajon? Fillimi i ndërtimit të stacioneve policore në Kosovë në afërsi të vijës kufitare administrative i kontribuon sigurisë apo jo?

Zona e sigurisë tokësore, e krijuar nga Marrëveshja Teknike Ushtarake (MTA) e vitit 1999, u relaksua plotësisht në vitin 2001. Që nga viti 2001, si pjesë e obligimeve të tyre ndaj MTA-së, forcat serbe të sigurisë kanë vepruar deri në anën e tyre të vijës kufitare administrative (ABL). Në përputhje me procedurat e koordinimit të dakorduara me KFOR-in, Policia e Kosovës mund të operojë deri në 1000 metra nga vija kufitare administrative dhe të kryejë veprime në përputhje me rolin e saj të reagimit të sigurisë. Këto angazhime janë krijuar për të siguruar veprim të koordinuar, për të shmangur përshkallëzimin dhe për të ruajtur një mjedis të sigurt dhe të sigurt. Njoftimi paraprak dhe koordinimi i çdo aktiviteti afër vijës kufitare administrative nga pala serbe dhe autorizimi i KFOR-it për çdo aktivitet të Policisë së Kosovës më afër se 1000 metra nga vija kufitare administrative është i një rëndësie të madhe për të shmangur keqkuptimet dhe për të shmangur tensionet e panevojshme.

Si i komentoni deklaratat e disa politikanëve që u referohen “burimeve nga KFOR-i” se 1500 pjesëtarë të Mbrojtjes Civile janë të vendosur në Rashkë?

Këto pretendime janë të rreme. Ato nuk vijnë nga burime të KFOR-it apo NATO-s dhe nuk ndihmojnë në ruajtjen e stabilitetit rajonal. Gjatë krijimit të tij, Kfor ka ruajtur standardet më të larta të transparencës në komunikimin e aktiviteteve të tij, përmes kanaleve të tij zyrtare të komunikimit në dispozicion të publikut. Si komandant i KFOR-it, mbaj komunikim të rregullt me ​​të gjithë kolegët e mi kyç, përfshirë përfaqësuesit e organizatave të sigurisë së Kosovës, shefin e Misionit të Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë (EULEX) dhe Shefin e Shtabit të Forcave të Armatosura të Serbisë, ndër të tjera. Dhe unë synoj ta ruaj këtë modus operandi gjatë gjithë mandatit tim si komandant i KFOR-it. Më lejoni të them se jam i habitur nga fakti se përkundër asaj që ka bërë dhe po bën KFOR-i për sigurinë e rajonit, ka njerëz që përpiqen ta përdorin KFOR-in për përfitime të panjohura duke përhapur lajme të tilla.