FELJTONI Përndijekja 2004 - hera e parë për organizatorët dhe porositësit (2): Armët iu dorëzuan sulmuesve edhe me një ambulancë

Me rastin e 20 vjetorit të përndijekjes kundër serbëve në Kosovë, Agjencia për Siguri dhe Informim e Serbisë ka përgatitur botimin “Përndijekja e marsit të serbëve në Kosovë dhe Metohi në vitin 2004”, dhe siç thuhet, të dhënat që përmban për hera e parë tregojnë organizatorët dhe autorët e vërtetë të përndijekjes. Kosovo online publikon pjesë përbërëse të këtij publikimi.

Shkak për spastrimin më të madh etnik të serbëve që nga viti 1999 ishte mbytja e tre djemve shqiptarë më 16 mars 2004, nga fshati Çabër, i cili kufizohet me fshatin serb Zupçe, afër Zubin Potokut. Në mediat kosovare serbët akuzohen se kinse i kanë ndjekur fëmijët fatkeq në lumë me ndihmën e qenve. Ky lajm i rremë dhe i orkestruar ishte shkas për reagimin e paraplanifikuar, të drejtuar dhe të dakordësuar saktësisht të shqiptarëve më 17, 18 dhe 19 mars 2004. Zëdhënësi i policisë së UNMIK-ut, Derek Chappell, më vonë mohoi se djemtë shqiptarë kishin vdekur duke ikur nga serbët, por kjo nuk e ndaloi sulmin e përgatitur më parë të ekstremistëve shqiptarë ndaj serbëve dhe gjithçkaje serbe në këtë krahinë.

Nëpërmjet mediave filloi propaganda se gjoja serbët ishin përgjegjës për vdekjen e fëmijëve dhe të gjithë shqiptarët ishin të ftuar në tubim.

Një rol të rëndësishëm në krijimin e këtij dezinformimi ka luajtur Halit Berani nga Mitrovica e Kosovës, aktivist i Komitetit për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut.

Janë shfrytëzuar edhe mesazhet SMS, të cilat janë dërguar në mënyrë të organizuar përmes ofruesit e tubimeve masive, ndërsa telefonia fikse është fikur me urdhër të drejtorit të atëhershëm të postës Ertrur Rustemit dhe ndihmësit të tij Demir Limaj, përndryshe vëllai i Fatmir Limajt. Në Prizren demonstratat drejtoheshin përmes televizionit “Besa”, pronarë të së cilës ishin vëllezërit Muamer dhe Irfan Fusha nga Prizreni.

Në mesditën e 17 marsit, disa mijëra ekstremistë shqiptarë kaluan nga pjesa jugore e Mitrovicës mbi urën e lumit Ibër në pjesën veriore të Mitrovicës. Ata përdorën armë automatike dhe snajper dhe vranë tre serbë, plagosën mbi 200 persona të kombësisë serbe, si dhe njëmbëdhjetë pjesëtarë të kontingjentit francez të KFOR-it, të cilët në konfrontim vranë katër ekstremistë shqiptarë dhe treguan aftësi shumë të dobëta në parandalimin dhe ndalimin e ekstremistëve shqiptarë në fushatën e tyre vrastare drejt pjesës veriore të qytetit.

Ekstremistët shqiptarë arritën të thyejnë barrikadat e policisë së KFOR-it dhe të UNMIK-ut dhe të hyjnë në pjesën veriore të qytetit rreth orës 11:00, ndërsa u rezistuan nga rreth 150 persona të kombësisë serbe, të cilët arritën në urë rreth orës 11. Ora 15:00, ku ishte përqendrimi më i madh i ekstremistëve shqiptarë. Më pas filloi gjuajtja me gurë e serbëve dhe pjesëtarëve të KFOR-it dhe UNMIK-ut nga ekstremistët shqiptarë. Pjesëtarët e policisë së UNMIK-ut përdorën gaz lotsjellës, bomba shokuese dhe plumba gome, ndërsa pjesëtarët e njësisë speciale të policisë së UNMIK-ut nga Polonia u përpoqën të bllokojnë qasjet në urën kryesore në Ibër rreth orës 11:30 të mëngjesit. Të shtënat e para në drejtim të serbëve në pjesën veriore të qytetit u regjistruan rreth orës 12, nga drejtimi i Tre Soliteret dhe ekstremistët shqiptarë filluan të hedhin kokteje molotov në automjetet e UNMIK.

Rreth orës 13:00, ekstremistët shqiptarë arritën të hyjnë në pjesën veriore të qytetit përmes urës në Mëhallën e Boshnjaçkëve. Në të njëjtën kohë, terroristët shqiptarë nga ndërtesat në lagjen Tre Soliter filluan të gjuajnë bomba dhe të hapin zjarr me automatik dhe snajper kundër pjesëtarëve të forcave ndërkombëtare dhe popullatës serbe. Ata kishin përkrahjen e ekstremistëve të cilët nga drejtimi i parkut të qytetit afër urës së Ibrit filluan të qëllonin mbi serbët në pjesën veriore të qytetit.

Me atë rast u vranë Borivoje Spasojeviq dhe Jana Tuçev dhe u plagos Simeon Simeonov, polic i UNMIK-ut nga Bullgaria.

Në ora 19:00 është vendosur shtetrrethimi në Mitrovicë. Sipas raporteve të UNMIK-ut, KFOR-it dhe mediave, njëmbëdhjetë anëtarë të KFOR-it u plagosën në Mitrovicë, të paktën shtatë persona u vranë dhe mbi 200 u plagosën.

Në orët e hershme të mëngjesit të 18 marsit, nga vendbanimi Tamnik, në pjesën jugore të Mitrovicës, ekstremistët shqiptarë granatuan pjesën veriore të qytetit. Demonstratat e ekstremistëve shqiptarë vazhduan dhe një grup prej rreth njëmijë prej tyre, të mbledhur para ish-ndërtesës “Beobanka”, u drejtuan drejt pjesës veriore të qytetit.

Shqiptarët në disa raste tentuan ta shkatërrojnë kishën e Shën Savës në pjesën jugore të Mitrovicës. Rreth orës 12:30 u dogjën konaqet dhe dhomat ndihmëse në oborrin e kishës, ndërsa vetë kisha u dogj rreth orës 18.00.

Organizatorë të sulmit ndaj serbëve në pjesën veriore të Mitrovicës ishin: Ismet Haxha, ish-komandanti i policisë ushtarake të UÇK-së me vendbanimin Vaganicë, komuna e Mitrovicës, zëvendësi i tij Nexhat Çubreli, si dhe Haki Mehmeti, Besim Çitaku, Ahmet Hiseni dhe Bekim Shuti, të cilët u dërguan armë terroristëve shqiptarë që u përdorën kundër serbëve nga pjesa jugore e Mitrovicës.

Jetulah Dibrani, ish-pjesëtar i UÇK-së, atëherë një nga komandantët e TMK-së në Mitrovicë, ishte veçanërisht ekstrem në dhunën ndaj serbëve dhe shkatërrimin e pronës së tyre, i cili inicioi dhe mori pjesë në djegien dhe shkatërrimin e shtëpive serbe në fshati Svinjare, komuna e Mitrovicës së Kosovës. Begjet Shefkiu dhe djali i tij Begu luajtën një rol aktiv në rrënimin e këtij fshati.

Muhamed Sahatçija me djemtë e tij Bujar dhe Fljamur morën pjesë në djegien e kishës ortodokse serbe në Mitrovicë.

Në afërsi të qytetit të Srbicës, afër Mitrovicës së Kosovës, i cili ishte spastruar etnikisht nga serbët në vitin 1999, u shkatërrua manastiri i Deviçit. Më parë, ushtarët e KFOR-it evakuuan të gjitha murgeshat, dhe pas kësaj të paktën një mijë ekstremistë rrënuan dhe vunë zjarrin manastirit.

Në fshatin Svinjare, komuna e Mitrovicës, më 18 mars, ekstremistët shqiptarë sulmuan serbët vendas dhe me atë rast u dogjën një numri të madh të shtëpive dhe objekteve ndihmëse serbe. Me ndihmën e pjesëtarëve të policisë së UNMIK-ut, fshatarët u zhvendosën nga zona e sulmit në anën tjetër të fshatit, për të evakuuar gratë dhe fëmijët nga fshati rreth orës 17:00. Shtëpitë e braktisura serbe u dogjën sistematikisht nga shqiptarët dhe më 20 mars, nga KFOR-i francez, serbët e arratisur u evakuuan në Zveçan. Asnjë banor i kombësisë serbe nuk mbeti në fshat nga gjithsej 700 sa kishte në fund të vitit 1999.

Ekstremistët shqiptarë filluan sulme të sinkronizuara ndaj serbëve në Çagllavicë dhe fshatrat përreth serbe, si dhe në Prishtinë, Podujevë, Vuçitërn, Istok, Gjakovë, Prizren, Suharekë, Lipljan, Ferizaj, Vitinë, Gjilan, Kamenicë e Kosovës dhe vende të tjera ku kanë mbetur serbët.

Sulmi në Çagllavicë ndodhi sipas një plani të rënë dakord më parë. Me pjesëmarrjen e një numri të madh të pjesëtarëve të armatosur të shërbimit ilegal të sigurisë shqiptare - SHIK, Driton Goxhaj, oficer i Ushtrisë së Republikës së Shqipërisë, me një grup të armatosur filloi një depërtim nga krahu i majtë në drejtim të autostrades Prishtinë - Shkupë. Ata kanë hyrë nga drejtimi i vendbanimit spitalor dhe kanë depërtuar deri në objektin e ndërmarrjes private “Fortesa”, ku kanë sulmuar shtëpitë e para në pronësi të serbëve. Në të djathtë, një sulm nga një grup i armatosur ekstremistësh u drejtua nga Mahir Hasani, një ish-nënoficer i APJ.

Po ashtu, nga vendbanimi i Emshirit, sulmin e ka kryer një grup i Deçanit në krye me Zenel Binakun, i cili përveç armëve automatike ka përdorur edhe granata dore, të cilat i kanë hedhur në shtëpitë serbe dhe civilët që po tentonin të arratiseshin, si dhe në anëtarët dhe automjetet e UNMIK dhe Kfor.

Në rrëmujën e përgjithshme të krijuar në këtë mënyrë, sulmuesve të paarmatosur iu shpërndanë armë dhe u dërguan edhe me autoambulancë. Pak pas orës 13:00, disa mijëra shqiptarë u larguan nga Prishtina dhe pasdite depërtuan kordonin e KFOR-it dhe hynë në pjesën veriore të fshatit, ku dogjën dhjetë shtëpi serbe dhe disa vetura, si dhe automjete të UNMIK, me kokteje molotov.

Rreth orës 18:00, ushtarët amerikanë, me rreth 30 automjete të blinduara, arritën në Çaglavicë nga Ferizaj (baza e KFOR-it "Bondsteel"). Forcat ndërkombëtare arritën të evakuojnë gratë, fëmijët dhe të moshuarit në Graçanicë dhe Llaplla Sellë, ku deri në mars të vitit 1999 jetonin rreth 1500 serbë dhe rreth 150 romë.

Një nga pjesëmarrësit më ekstremë në sulmin ndaj serbëve dhe pronës së tyre në Çagllavicë ishin: Sadik Ademi, Zumber Ademoviq, Isa Hiseni, Isa Bajrami, Emir Haljimi, vëllezërit Muharem dhe Abaz Salihu, vëllezërit Bekim dhe Bljerim Fazljiu.

Nesër: “Serbët duhet të dëbohen”