KUSH është KUSH - Colleen Hyland: Diplomati amerikan që kundërshtoi vendimet e Prishtinës

Dje ishte dita e fundit e punës për Zëvendës Ndihmës Sekretarin Amerikan të Shtetit për Ballkanin Perëndimor Alexander Sasha Casanova. Ai u zëvendësua në atë pozicion sot nga Colleen Hyland - një diplomate karriere që e njeh shumë mirë Ballkanin Perëndimor. Ajo shërbeu në Kosovë në dy raste, por gjithashtu kundërshtoi haptazi lëvizjet e njëanshme të Prishtinës: nga rritja e taksave dhe ndalimi i importit të mallrave serbe deri te heqja e dinarit.

Hyland erdhi në këtë detyrë nga posti i Drejtoreshës së Zyrës për Evropën Jugore dhe Qendrore (Ballkani Perëndimor), të cilën e mban që nga shtatori i vitit 2023.

Në konferencën e tretë rajonale “Balkanomics” të mbajtur në Tiranë vitin e kaluar, ajo paralajmëroi se korrupsioni është një problem kyç në Ballkanin Perëndimor.

“Korrupsioni duhet të kontrollohet, pasi ligjet duhet të përditësohen dhe të përputhen me standardet e BE-së. Ju keni nevojë për atë fokus dhe atë vendosmëri, dhe ne do t'ju mbështesim në këtë," tha Hyland.

Ajo shpjegoi gjithashtu se bashkëpunimi rajonal në tërheqjen e investimeve dhe një treg i përbashkët janë vendimtare për stabilitetin dhe përparimin e rajonit.

“Është e rëndësishme që ata fillimisht të integrohen si rajon dhe më pas të bëhen pjesë integrale e tregut të përbashkët evropian. Është një pjesë e rëndësishme për Shqipërinë, Maqedoninë e Veriut dhe Kosovën. Këto vende do të ishin nën presion nëse do të përpiqeshin të hynin individualisht në këtë treg të përbashkët. Do të ishte shumë e vështirë për ta të ishin konkurrues”, ka theksuar Hyland në platformën “X”.

Ajo ka theksuar edhe luftën kundër korrupsionit në vitin 2018 në një bisedë me ministrin e atëhershëm të Punëve të Brendshme të Kosovës, Ekrem Mustafa.

Në deklaratën pas takimit thuhet se bashkëbiseduesit janë pajtuar që institucionet do të vazhdojnë përkushtimin e tyre në luftën kundër terrorizmit dhe rëndësinë e ruajtjes së sigurisë dhe stabilitetit në Kosovë, dhe Hyland tha se SHBA do të vazhdojë të ofrojë mbështetje për ngritjen e kapaciteteve për institucionet e zbatimit të ligjit në Kosovë, duke theksuar rëndësinë e sundimit të ligjit dhe përpjekjeve për luftimin e korrupsionit.

Ajo ishte shumë më e saktë në fund të vitit 2023 gjatë bisedimeve me një delegacion nga Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë.

Përfaqësuesit e OEA shprehën shqetësimin dhe ripërsëritën urgjencën e heqjes së ndalesës për importin e mallrave serbe, duke përmendur ndikimin e saj negativ në kompanitë amerikane dhe kompanitë tjera.

“Drejtoresha Hyland pranoi vlerësimin e OEA për efektet e dëmshme të ndalimit të importit si për qytetarët ashtu edhe për bizneset. Duke folur për perspektivat për tërheqjen e investimeve, ajo rekomandoi që Kosova të marrë masa proaktive për të përmirësuar markën e saj ndërkombëtare dhe theksoi rolin e rëndësishëm të normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, duke theksuar se kjo do të kontribuojë dukshëm në krijimin e një mjedisi të favorshëm për rritje ekonomike”, thuhet në komunikatën e OEA.

Në fillim të vitit të kaluar, gjatë një vizite zyrtare në Uashington, kryetari i Komunës së Shtërpcës Dalibor Jevtiq ka folur edhe me Hyland.

Në këtë mbledhje temë dominuese ishte vendimi për heqjen e dinarit dhe pasojat e këtij vendimi.

Jevtiq prezantoi të dhëna për numrin e përfituesve të kategorive të ndryshme të pagave, pensioneve, përfitimeve sociale, bursave, gjithçka që vjen nga Republika e Serbisë dhe që në thelb e mban popullin e mbetur serb në Kosovë në kuptimin ekonomik. Diskutimi u fokusua edhe në gjendjen në komunat me shumicë serbe, si dhe pozitën e serbëve në zonat ku serbët janë popull jo shumicë.

“Në fund të takimit, Jevtiq falënderoi Hyland për qëndrimin e tij shumë të qartë në lidhje me vendimin e Prishtinës për heqjen e dinarit dhe po ashtu konstatoi se është koha që të ndalen veprimet e tilla dhe të ngjashme të Qeverisë së Kosovës, pasi synojnë shfuqizimin e shoqërisë multietnike në Kosovë”, thuhet në deklaratën pas vizitës.

Por Hyland më parë ka kundërshtuar masat e njëanshme të autoriteteve në Prishtinë.

Pas rritjes së taksave në importet e mallrave serbe në vitin 2018, ajo në atë kohë e ngarkuar me punë e Ambasadës Amerikane në Prishtinë, përmes llogarisë “X” ka njoftuar se Kosova nuk do të përfitojë asgjë nga rritja e taksave ndaj vendeve të tjera anëtare të CEFTA-s.

“Rritja e obligimeve ndaj anëtarëve të tjerë të CEFTA-s nuk i bën dobi Kosovës. Ajo vetëm krijon pasiguri në punë dhe prodhon paqëndrueshmëri ekonomike. Është më mirë të bëjmë më shumë përpjekje për të siguruar një të ardhme të begatë përmes dialogut," shkroi Hyland.

Zëvendës Ndihmës Sekretari i ri i Shtetit për Ballkanin Perëndimor ka shërbyer në Kosovë në dy raste deri më tani.

Fillimisht si këshilltar nga viti 2007 deri në vitin 2009, dhe më pas si zëvendës shef i misionit nga viti 2016 deri në vitin 2019.

Ndërkohë, ajo u mor me tema më të “lehta”.

Për një vit (2011-2012), ajo ishte në Kabul të Afganistanit, duke shërbyer si Zëvendës Drejtoreshë-Koordinatore për Zhvillim dhe Çështje Ekonomike në Ambasadën Amerikane.

Nga viti 2019 deri në vitin 2023, ajo shërbeu në Misionin e SHBA në Organizatën për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim në Paris.

Raportet e mediave tregojnë se ajo ka punuar edhe në Ambasadën Amerikane në Irak për një kohë, por biografia e saj në LinkedIn nuk e përmban këtë informacion.

Megjithatë, ka informacione se ajo përveç frëngjisht dhe spanjisht flet edhe shqip.

Ajo e studioi atë për 11 muaj si pjesë e trajnimit që qeveria amerikane zhvillon për diplomatët e saj dhe mori certifikatën e saj në 2016.

Ajo mori titullin master në sigurinë kombëtare dhe studime strategjike në vitin 2013 nga Kolegji Detar i Shteteve të Bashkuara - institucioni më i vjetër i këtij lloji në botë i angazhuar në kërkime në fushën e së drejtës ndërkombëtare.