Sot ia vlen të merremi me mbrojtjen e të drejtave të njeriut, mbi të gjitha të serbëve në Kosovë

Shkruan për Kosovo online: Milan Antonijeviq, jurist

Në Ditën e të Drejtave të Njeriut, me kremtimin e shtatëdhjetë e pesë vjetorit të miratimit të Deklaratës Universale të Drejtave të Njeriut, nën hijen e të gjitha shkeljeve të drejtave të njeriut, nga Ukraina në Gaza, ia vlen të kthehemi në rajonin tonë dhe të vazhdojmë të luftojmë për mbrojtjen e të drejtave të njeriut.

Motivim shtesë për të folur sot është intervista që Ramush Haradinaj ka dhënë për Koha Ditore, një gazetë e përditshme që e vlerësoj dhe që na sjell gjithmonë informacione të verifikuara nga Kosova dhe rajoni, sado e vështirë të jetë lufta për të vërtetën e viteve nëntëdhjetë deri më  sot, të luftoni për lirinë e shprehjes, për lirinë e medias, të cilat janë baza e Deklaratës Universale, përvjetorin e së cilës festojmë sot.

Deklarata e Ramush Haradinajt se Kosova e fitoi pavarësinë në hijen e shkeljeve të drejtave të njeriut, sot. Nga 24 vjet i përfundimi të konfliktit i shoh si një vlerësim se konflikti ka lënë pas shumë viktima.

Familjet e viktimave shqiptare dhe serbe janë ende në kërkim të atyre që janë zhdukur gjatë viteve të nëntëdhjeta, por edhe në vitet e para pas vitit 1999, kur humbën jetën një numër i madh i serbëve, gjë që u shkel drejtpërdrejt nenin 3 i kësaj deklarate, të drejtën për jetë.

Dy nenet e para të dokumentit më të lartë juridik të Kombeve të Bashkuara flasin për diçka për të cilën ia vlen të luftohet çdo ditë në Kosovë, flet për faktin se “të gjithë njerëzit lindin të lirë dhe të barabartë në dinjitet dhe të drejta”. Ata janë të pajisur me arsye dhe ndërgjegje dhe duhet të sillen ndaj njëri-tjetrit në frymën e vëllazërisë”.

Pastaj vjen neni 2, i cili përcakton qartë se "secili ka të drejtë për të gjitha të drejtat dhe liritë e deklaruara në këtë Deklaratë pa asnjë dallim race, ngjyre, gjinie, gjuhe, feje, mendimi politik ose tjetër, prejardhja kombëtare ose shoqërore, pasuria, lindje ose rrethanave të tjera. Për më tepër, nuk do të bëhet asnjë dallim në bazë të statusit politik, ligjor ose ndërkombëtar të vendit ose territorit të cilit i përket një person, nëse ai është i pavarur, nën kujdestari, jo-vetëqeverisës ose sovraniteti i të cilit është i kufizuar në ndonjë rruge tjeter."

Këtu i kthehem deklaratës së Haradinajt, por e vendos në kontekstin e sotëm, duke mos kontestuar shkeljet e shumta të drejtave të komunitetit shqiptar gjatë viteve nëntëdhjetë. Domethënë, sot presim formimin përfundimtar të Bashkësisë së Komunave Serbe, duke i garantuar komunitetit serb një shkallë më të madhe të autonomisë, pra edhe mbijetesën në Kosovë.

Incidente të shumta të shkaktuara nga forcat policore të Kosovës në dy vitet e kaluara, si dhe mohimi i lirive, nga liria e lëvizjes, e drejta e pronës dhe shumë të tjera, së bashku me militarizimin e përgjithshëm, postblloqet e policisë së Kosovës në zonat serbe që ngjajnë me postblloqe ushtarake në Ukrainën e shkatërruar nga lufta.

E gjithë kjo tregon se sot ia vlen të merremi me mbrojtjen e të drejtave të njeriut, mbi të gjitha të serbëve në Kosovë, ashtu sikurse në vitet e 90-ta, me të gjitha rreziqet që kishte, mbrojtëm komunitetin shqiptar në Kosovë, të drejtën e tyre për jetë të drejtën e tyre për liri, lirinë e lëvizjes, lirinë e shprehjes, të drejtën për arsimim dhe gjithçka tjetër që qeveria e Millosheviqit mendonte se mund t'ua hiqte atyre.

Ato gabime dhe krime po i paguajmë edhe sot, fatmirësisht shumë janë dënuar për krime lufte ndaj shqiptarëve, çka na jep të drejtën të presim sot me vëmendje dhe interes vendimet e para kundër shqiptarëve që do të na vijnë nga gjykata e re speciale në Hagë, që në bisedë e quajmë edhe gjykatë për krimet e luftës të UÇK-së.

Ne i presim ato vendime, të vetëdijshëm për përgjegjësinë e individëve, të cilat largojnë hijen e fajit kolektiv nga populli serb.

Nuk duhet të presim ekuilibër, nuk është garë në numër, në vuajtje, sepse me këtë po i nënvlerësojmë viktimat si të serbëve ashtu edhe të shqiptarëve. Duhet të kërkojmë qartë drejtësinë dhe të vërtetën e plotë që do të ndriçojë çdo cep të errët të asaj të kaluare dhe të viteve nëntëdhjetë, në mënyrë që të mësojmë të vlerësojmë çdo përpjekje për të ruajtur paqen, për të ruajtur sigurinë dhe çdo të drejtë njerëzore të garantuar nga Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut.

Vitet 1990 ishin, mos u përsëritëshin

Negociatat e sotme ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, siç i quajmë negociatat ndërmjet Serbisë dhe Kosovës - ishin dhe përfunduan me një marrëveshje gjithëpërfshirëse për normalizimin e marrëdhënieve, pikërisht për hir të gjitha të drejtave të njeriut dhe bashkëjetesës së ardhshme të serbëve dhe shqiptarëve, të cilën e pre që një ditë do të jetë edhe jeta brenda Evropës, më saktë brenda Bashkimit Evropian.