Zgjedhjet në Maqedoninë e Veriut – përcaktimi i rrugës drejt krijimit të një "Shqipërie të madhe"

Skopje_231130_Željko Šajn 01
Burim: Kosovo Online

Shkruan për Kosovo online: Zheljko Shajn, korrespondent i Politikës nga Shkupi

Zgjedhjet politike të këtij viti, presidenciale dhe parlamentare - si në rajon ashtu edhe në botë - do të sjellin kryesisht një hap historik përpara në përpjekjet e vendeve për të realizuar interesat e tyre në ndarjen globale të botës. Vendet ekonomikisht superiore do të jenë themelet e vendosjes së paqes dhe stabilitetit në botë, ku linja politike dhe e sigurisë do të vendoset midis frontistëve politikë globalë - Federatës Ruse dhe SHBA-së.

Ndërsa sytë tanë janë të përqendruar në skenën politike botërore, arkitektura e sigurisë së së cilës është prishur nga luftërat fragmentare, Ballkani Perëndimor, në hollin e Bashkimit Europian, po shikon nga stoli lojën politike që po i jep formë hartës së re gjeopolitike të botës.

Në Republikën e Maqedonisë së Veriut ka filluar zyrtarisht gara për zgjedhjet presidenciale, të parapara për 28. prill, kur do të mbahet rrethi i parë zgjedhor, ndërsa raundi i dytë është caktuar për 8 maj. Në betejën për kreun e shtetit janë shpallur rreth 11 kandidatë, ndër të cilët edhe presidenti aktual i shtetit, Stevo Pendarovski, i cili në zgjedhjet e fundit presidenciale mposhti Prof. Gordanu Siljanovska Davkov. Megjithatë, Pendarovskin këtë herë e përkrah vetëm Partia Socialdemokrate në pushtet, ndërsa partneri i saj në koalicion në pushtet - partia shqiptare BDI - u ofroi qytetarëve të Maqedonisë kandidatin e vet, me apostrof të bazës kombëtare.

Sipas të gjitha anketave, Gordana Siljanovska Davkova ka shanset më të mira për të fituar këto zgjedhje presidenciale, pasi ajo do të mbështetet nga partia më e madhe parlamentare opozitare maqedonase - VMRO-DPMNE. Është e sigurt se Davkova do të hyjë në raundin e dytë zgjedhor, nëse nuk fiton në raundin e parë.

Nga ana tjetër, është shumë e pasigurt nëse Pendarovski do të hyjë në raundin e dytë të zgjedhjeve, duke pasur parasysh se numri i madh i kandidatëve që vijnë nga partitë e tjera politike do ta dobësojë shumë mbështetjen për Pendarovskin. Midis tyre janë blloku opozitar shqiptar, pastaj partia BDI, partneri i koalicionit LSDM në pushtet, i cili po garon në mënyrë të pavarur në këto zgjedhje, si dhe disa parti më të vogla maqedonase, si e majta e profesorit Apasijev apo partia Znam e kryetarit të Kumanovës Maksim Dimitrievski. Në fushatën zgjedhore janë përfshirë edhe partitë politike myslimane. Ende është i paqartë numri përfundimtar i kandidatëve, pasi nënshkrimet e qytetarëve po mblidhen deri më 8 mars. Që dikush të dalë në zgjedhje duhet të ketë 10 mijë nënshkrime dhe një qytetar, sipas Kushtetutës, mund të nënshkruajë për disa kandidatë.

Megjithatë, ndërsa në Maqedoninë e Veriut ka një luftë për të marrë nënshkrime nga qytetarët maqedonas, ideologjia politike e Adem Demaçit po fiton terren pjellor për ringjalljen e saj dhe përcaktimin e rrugës drejt krijimit të një "Shqipërie të madhe". Gjegjësisht, siç dihet, Albin Kurti para vitit të ri ishte në Tetovë nga opozita shqiptare, me ikonografinë e të ashtuquajturës Shqipërisë së madhe, u zgjodh kryetar i të gjithë shqiptarëve, ndërsa promovimin e bëri kryetari i Komunës së Tetovës, Bilal Kasimi. Kurti jo vetëm që u mësua me atë rol, por vetëm një ditë pasi Talat Xhaferi u zgjodh kryeministër i Maqedonisë së Veriut, ai ftoi të gjithë opozitën shqiptare nga Maqedonia e Veriut në kabinetin e tij në Prishtinë dhe filloi të ndërtojë një mënyrë për të fituar ndikim në këtë vend dhe forcimin e idesë për krijimin e një “Shqipërie të madhe”. Kurtin e vizitoi edhe Dr. Arben Taravari, të cilit iu ofrua të kandidojë në zgjedhjet presidenciale në Maqedoninë e Veriut si kandidat i opozitës shqiptare, e cila në Maqedoni kundërshton Ali Ahmetin, kreun e partisë BDI. Por Ahmeti, edhe pse ka aleat kryeministrin shqiptar Edi Rama, kërcënohet gjithnjë e më shumë nga puna e Kurtit në territorin e Maqedonisë së Veriut.

Interesant është fakti se Taravari në bisedimet me Kurtin u shfaq si kryetar i Aleancës Shqiptare, parti që ai drejtonte në koalicionin qeveritar. Por pasi pranuan të paraqiteshin si kandidat i opozitës për president në Maqedoninë e Veriut, me urdhër të Kurtit, ministrat e Taravari në Qeverinë e Maqedonisë u liruan nga detyra dhe u krijua një ndarje në Aleancën Shqiptare, krahu i dytë i së cilës drejtohet nga Zijadin Sela.

Prandaj, nëse doktor Taravari ligjërisht dhe legjitimisht e realizon të drejtën për të kandiduar për kryetar të RMV, do të fillojë procedura zyrtare për realizimin e ideologjisë së Kurtit të trashëguar nga Adem Demaçi, në të cilën atij i jepet përkrahje besnike, para së gjithash, nga Walkerists.

Nga radhët zyrtare të pushtetit dhe opozitës nuk pati asnjë reagim për ndërhyrjen e Kurtit në marrëdhëniet e brendshme të shtetit, ashtu siç nuk pati asnjë reagim as nga faktorët e huaj. Pranohet se ishte e vështirë të pritej reagimi i përfaqësuesve të autoriteteve shtetërore, sepse edhe kryeministri edhe ministri i jashtëm Talat Xhaferi dhe Bujar Osmani janë anëtarë të partisë parlamentare shqiptare BDI. Është shumë e rëndësishme që të dy të mbajnë marrëdhënie të mira me Kosovën, si shtet fqinj ku një numër i caktuar i qytetarëve kanë dyshtetësi dhe pritet mbështetja e tyre për Osmanin, si kandidat presidencial i partisë BDI në zgjedhjet e ardhshme presidenciale.

Pasi shqiptari Talat Xhaferi, i cili ishte kryetar i Kuvendit të Maqedonisë, u bë kryeministër i Maqedonisë së Veriut, kandidatura e Osmanit për president të Maqedonisë së Veriut shkaktoi komente euforike se është koha që ky vend të ketë president shqiptar. Osmani iu drejtua votuesve të tij nga OKB-ja dhe falënderoi liderin e tij Ali Ahmeti që i dha shansin historik për të kandiduar për presidentin e parë shqiptar të Maqedonisë së Veriut.

Duke qenë se është shumë e vështirë të arrihet kjo ëndërr e shqiptarëve që presidenti i Maqedonisë së Veriut të jetë nga radhët e tyre në zgjedhje të drejtpërdrejta presidenciale përveç elektoratit maqedonas, partia BDI dhe lideri i saj Ahmeti kërkojnë që të ndryshohet mënyra e zgjedhjes së presidentit dhe që zgjedhjet të zhvendosen në Sobranje, ku kandidati për president zgjidhet me shumicë votash në parlament, ashtu siç zgjidhet qeveria. Të theksojmë se partia shqiptare BDI, së bashku me të gjitha partitë shqiptare në qeveri, arritën pothuajse gjysmën e posteve ministrore, që është dukshëm më shumë sesa e lejon marrëveshja e Ohrit. Kjo mënyrë e avancimit të shqiptarëve në pushtetin ekzekutiv, legjislativ dhe gjyqësor i solli të gjithë popujve të tjerë në Maqedoninë e Veriut, përfshirë edhe serbët, në pozitë diskriminuese.

Nëse ky përparim i faktorit shqiptar në Maqedoninë e Veriut vazhdon, dhe nëse do të ketë një rregullim të ligjit zgjedhor dhe formimin e qeverive dhe presidentëve të rinj si dhe parlamenteve, së shpejti mund të shpresojmë se mbështetësit e Kurtit do të kërkojnë pavarësinë e komunave perëndimore derisa të shkëputen.

Prandaj, këto zgjedhje presidenciale dhe parlamentare në Maqedoninë e Veriut do të jenë një hap historik përpara për të gjithë ata që mbështesin Kurtin në rrugën e gjerë dhe të durueshme drejt të ashtuquajturës Shqipëria e madhe. Përvoja nga RSF Jugosllavia nuk duket të jetë një udhërrëfyes i rëndësishëm për politikanët maqedonas, ndoshta për shkak të votës së shqiptarëve që ata shpresojnë, mbi të gjitha, Pendarovski.