Fillimi i procesit të ndërkombëtarizimit të "Shqipërisë së Madhe"

Shkrimi për Kosovo online: Zheljko Shajn, korrespondent special i Politikës nga Shkupi

Vetëm dy vjet pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore - filloi Lufta e Ftohtë, midis aleatëve më të mëdhenj ushtarakë, para të cilëve kapitulluan fashizmi dhe nazizmi: BRSS dhe SHBA. Armiku më i madh i Perëndimit ishin vendet socialiste me Traktatin e Varshavës, ku ideologjia komuniste, mbi baza marksiste-leniniste, u përdor nga amerikanët për të shkatërruar të gjitha shtetet socialiste. Ky virus ushtarako-politik i “shpërbërjes së shteteve” nuk e kaloi as RSF të Jugosllavisë.

Kujtojmë, të paktën më të vjetrit, shfaqjen e Lëvizjes së të Painkuadruarve, ato demonstrata antikomuniste nga Prishtina, përmes Zagrebit, Pragës, Beogradit e deri te rrënimi i Timishvarit, Bukureshtit, rënia e Mahmut Bakalij, Mirko Çanadanoviqit, Savka Dabçeviq Kuçar, Mirko Tepavac, Pero Pirker... Gjithçka theksohet Pranvera kroate dhe e Pragës, lëvizja masive në vitin 1966, kur gjithçka filloi në Plenumin e Brionit, ku LKJ u mor me policinë sekrete të drejtuar nga Aleksandar Rankoviç dhe filloi forcimi i forcave reformuese në shoqëri.

Megjithatë, askush nuk mendonte se mund të ndodhte shpërbërja e RSFJ-së, BRSS, zhdukja e Traktatit të Varshavës, largimi i Rankoviqit apo humbja e Maspokut. Askush nuk besonte se Jugosllavia do të bombardohej apo se fuqitë perëndimore do ta shpallnin Kosovën republikë të pavarur. Shumë besonin se Tito ishte i pavdekshëm dhe se Jugosllavia kishte miq si në Perëndim ashtu edhe në Lindje. Ne të gjithë u mbështetëm në APJ për të mbrojtur kufijtë e vendit tonë dhe se asgjë që ndodhi nuk mund të na ndodhte.

Një gjë e ngjashme po ndodh edhe sot në territorin e Republikës së Maqedonisë së Veriut. Goditjet e vendeve fqinje nuk po pakësohen. Mosmarrëveshja me Greqinë, thikë pas shpine nga Bullgaria dhe tani Shqipëria ka çfarë të thotë. Kurti trazon ujin për gatimin e “Shqipërisë së Madhe”, një specialitet në menunë e dikurshme të Adem Demaçit. Shumë thonë se nuk ka asgjë; por as nga pavarësia e Kosovës nuk doli asgjë, kështu që në Kaçanik u bë Deklarata e Kosovës së Pavarur, draftin e së cilës Adem Demaqi e bëri edhe para Plenumit të Brijunit në vitin 1964 për aneksimin e Kosovës në Shqipëri, kur iu dha një pesëmbëdhjetë- vit burgim.

Promovimin e ideologjisë së Demaçit dhe aspiratën për bashkimin e shqiptarëve Kurti e promovoi publikisht në komunën e Çairit në Shkupi, ku një pjesë e rrugës së Brigadës së Goditjes së Dytë Proletare iu riemërua në emër të Adem Demaqit, kështu të dihet se ideologjia e tij jeton, se, në fakt, nuk ka qenë kurrë më e gjallë. Luftëtarët e rënë kundër fashizmit shkojnë në harresë dhe ata që ranë pas hekurave ngrihen në këtë vend, i cili tashmë ka vuajtur glorifikimin e hitlerianëve Vança Mihailov dhe princit bullgar Boris III nga fqinji bullgar.

Ideologjia partizane që u rrit në RSF të Jugosllavisë nën udhëheqjen e Titos, pas vdekjes së këtij kryekomandant botëror, humbet në raport me idenë e Demaçit, të cilën Kurti, si student i tij, e shpalosi në Tetovë, ku u mirëprit nga kryetarët e komunave të Tetovës dhe Çairit, si dhe kreu i Alternativës, me fjalët: “Mirë se erdhe President në 'Shqipërinë e madhe'! Nuk është e gjitha, vijoi fjalimin kryetari i Komunës së Tetovës Kasami, i cili iu drejtua Kurtit si president i të gjithë shqiptarëve, atyre që ëndërrojnë një 'Shqipëri të madhe'.

Këndimi i Kurtit me flamurin e Shqipërisë dhe hartën e "Shqipërisë së Madhe", që tregon pretendime të qarta për pjesë të territoreve të Maqedonisë së Veriut, Greqisë, Serbisë dhe Malit të Zi, është mishërim i "demokracisë" dhe "realizimit të të drejtave të njeriut" vlerat për të cilat ne përpiqemi në proces - ose, më mirë të themi, në hendekun - drejt BE-së. Ndonëse presidenti i vendit ku ndodhi kjo “shaka” kërkoi përgjegjësi për mosrespektimin e Ligjit për përdorimin e flamurit dhe himnit kombëtar, policia ka mundur të veprojë vetëm në provokime politike duke denoncuar kundërvajtje kryetarët e komunave. Baza penale? Nuk duket se ekziston. Por shkalla e Beauforit është gati të shpërthejë për shkak të forcës së erës në shpinë, e cila u prit nga ky akt, veçanërisht partitë shqiptare opozitare, aspirata e të cilave është rruga drejt BE-së, por edhe më mirë - me kufijtë e rinj të “Shqipëria së madhe”.

Drejtimi në të cilin është zhvilluar demokracia duket edhe nga qëndrimi i deputetit të pavarur Skender Rexhepi, i cili gjatë debatit për ndryshimin e Kushtetutës së RVM, lë të kuptohet për përçarjen e shtetit sepse interesat kombëtare të shqiptarëve janë më të rëndësishme se interesat shtetërore, dhe momenti kur gjuha shqipe shpallet kushtetuese pritet edhe zyrtare në gjithë territorin e Republikës së Maqedonisë të Veriut:

"Shqiptarët nuk e kontestojnë identitetin dhe gjuhën e popullit maqedonas, por në të ardhmen e afërt mund të shfaqen kërkesa të tjera, ku komunat shqiptare mund të kërkojnë rrugën drejt BE-së. Ne në parlament duhet të marrim përgjegjësi. Problemet historike mes maqedonasve dhe bullgarëve do të mbesin dhe për më tepër këtë nuk mund ta zgjidhin deputetët, por historianët. Zgjidhja më e mirë është ndryshimi i Kushtetutës dhe e ardhmja jonë të jetë në BE. Për bullgarët Goce Dellçevi është bullgar, kurse për maqedonasit ai mbetet maqedonas optimist nga natyra, por në këtë rast jam pesimist se mund të arrihen ndryshime kushtetuese”.

Rexhepi shtoi gjithashtu: "Pas tridhjetë vjet udhëtim, aktorët politikë po e kthejnë Maqedoninë në vitet nëntëdhjetë, kur vendi ushqehej me nacionalizëm kundër shqiptarëve". Nuk është rastësi që këto ditë aktualizohet ardhja e kryeministrit të Kosovës dhe fakti që ai po krijon një ‘Shqipërinë të Madhe’”. 

Nëse kthehemi në kohën para rënies së RSF-së Jugosllavisë, do të shohim se hapa të ngjashëm janë ndërmarrë në demonstratat e viteve 1968, 1971, 1981, 1985-1991, deri në bombardimin e Jugosllavisë sipas skenarit Walker, duke shpëtuar krizës humanitare në Kosovë. Një epilog që askush nuk e besoi, pavarësisht rënies së Murit të Berlinit, zhdukjes së Paktit të Varshavës dhe ndarjes së BRSS. 

Për të kuptuar të tashmen, duhet ta njohim mirë të kaluarën. Përfundimi i Luftës së Ftohtë midis SHBA-së dhe BRSS ndodhi në Maltë në vitin 1989 me marrëveshjen midis Gorbaçovit dhe Bushit të Plakut. Më vonë, Jelcin i tërhoqi forcat ushtarake nga Kosova dhe gjatë bombardimeve të NATO-s në RF të Jugosllavisë, ai nuk dorëzoi armë me pagesë që i përkisnin Jugosllavisë. Sot, SHBA-ja dhe Federata Ruse janë ende duke zhvilluar negociata, përmes dyfishtë, me mbështetjen e koalicionit - SHBA ka Perëndimin dhe NATO-n, por Rusia gjithashtu nuk është e vetme, siç tha Gallagher, sekretari i Vatikanit. Dhe ndërsa kufijtë e rinj botërorë po vizatohen në mënyrë pragmatike përmes Ukrainës, përpjekje të ngjashme po bëhen përmes Maqedonisë së Veriut, fokusi është vetëm në Kosovë, pavarësia e së cilës u njoh nga Amerika, Britania dhe 22 vende të BE-së, të cilat nuk dukej se e kishin vënë re shpalljen e një “Shqipëri e madhe”. Të mos jemi naivë, nuk ka rastësi në rrethana. 

Të gjitha aktivitetet politike dhe legjislative në Maqedoninë e Veriut na kujtojnë shpërbërjen e RSF të Jugosllavisë dhe rënien e konsensusit komunist. Të gjitha këto ngjarje që ndodhën në rrugët e Maqedonisë së Veriut dhe në parlament janë të nënvlerësuara, dhe vendi dukshëm e mbivlerëson veten, veçanërisht nëse merret parasysh se është anëtar i Aleancës së Atlantikut të Veriut dhe se ka nënshkruar një marrëveshje ushtarake marrëveshje strategjike politike me SHBA. 

Hipokrizia evropiane përshkon çdo pore të vendit maqedonas. Në vend që të presë rimishërimin e ideologjisë fashiste të përhapur nga anëtarja e saj Bullgaria, duket se e mbyt atë me heshtjen e saj, por, nga ana tjetër, është me zë të lartë në mbështetjen e saj për anëtarin e saj kur kërkon që Maqedonia e Veriut të ndryshojë edhe një herë Kushtetuta për të kapur integrimet evropiane të premtuara prej kohësh. I shtyrë nga përvoja e “gjyqtarit” që shikon me sy të lidhur, Kurti vërshon edhe në territorin maqedonas duke përhapur urrejtje dhe duke nxitur trazira në tokën tashmë të brishtë ballkanike. 

Maqedonia e Veriut nuk e di më se kush mund t'i kthejë shpinën, përveç BE-së  e cila e ka bërë të qartë se, nëse Maqedonia e Veriut nuk ndryshon Kushtetutën dhe nuk përmbush kërkesën e Bullgarisë, ajo do të mbetet e vetme, në izolim ndërkombëtar dhe mundet vetëm kerkoje fajtorin brenda vetes. Kadia po ju padit, kadia po ju gjykon. E dukshme. 

Megjithatë, nëse nuk do të trajtojë ndryshimet kushtetuese brenda afatit të përcaktuar, Shqipëria do të krijojë rrugën e saj drejt BE-së. Mirëpo, duke gjykuar nga fjalët e një deputeti të pavarur nga radhët shqiptare, ka mundësi që komunat të ndahen nga shteti dhe Tetova e Gostivari të pavarësohen, pse jo edhe Çairi. Me këtë lëvizje Kurti dhe të gjithë bashkëmendimtarët e tij nisën procesin e ndërkombëtarizimit të “Shqipërisë së Madhe”. Pak do ta pranojnë këtë, shumë do të bëjnë sikur nuk e shohin, por sigurisht, padyshim, nuk është ende momenti për të deklarohen SHBA-në dhe BE-në, por edhe Rusia. Në kuadër të globalizimit politik, problemi që po i fryn në qafë Ballkanit Perëndimor mund të zgjidhet vetëm me dialog nga liderët e “Ballkanit të Hapur”.