Një kërcim i ri i "pumës" shqiptare

Shkruar për Kosovo online: Dragan Biseniq, gazetar

Përpara nisjes së procesit të numërimit të votave në zgjedhjet e fundit vendore në Shqipëri, kryeministri shqiptar dhe kreu i Partisë Socialiste në pushtet, Edi Rama, publikoi parashikimin e tij piktoresk të rezultateve të zgjedhjeve. Në një postim në Facebook, Rama parashikoi se Partia e tij Socialiste do të fitonte më shumë se 50 bashki, ndërsa opozita do të fitonte nga 0 deri në 11 bashki. Ajo që mund të vihej re veçanërisht në postimin e Ramës, opozita përfaqësohet nga një breshkë, rezultati është shkruar me laps i kaltër dhe rezultati i partisë së tij është shkruar me të kuqe, ndërsa simbolizohet nga një pumë e zezë.

Rezultati, megjithatë, ishte edhe më i mirë se ai i parashikuar nga Rama, sepse partia e tij arriti një fitore vërtet të madhe në 57 qytete, ndërsa opozita fitoi vetëm katër. Gjithsej 3,650,550 votues me të drejtë vote mund të votojnë në zgjedhjet lokale në 5,211 vendvotime. Në zgjedhjet lokale morën pjesë 48 parti politike me 23.788 kandidatë. Nga numri i përgjithshëm, 144 kandidatë aspirojnë për kryetarë komunash, ndër të cilët 15 janë gra. Zgjedhjet u monitoruan nga 324 vëzhgues ndërkombëtarë të OSBE/ODIHR.

Zyrtarisht, fushata zgjedhore ka nisur në mesin e prillit 2023, por në fakt ka nisur shumë kohë më pare, dhe partitë politike prej muajsh po zhvillojnë aktivitete promovuese për kandidatët e tyre nëpër qytete të ndryshme. Në 44 qytete kishte nga dy kandidatë; në 14, 3 kandidatë secili; dhe vetëm në një qytet kishte 4 kandidatë.

Si çdo kryeqytet, Tirana luan një rol veçanërisht të rëndësishëm. Tirana ka një popullsi prej 863,694 banorësh dhe mosha mesatare është 36.6 vjeç. Tirana ka një popullsi të arsimuar dhe në qarkun e Tiranës, 66.3 për qind e numrit të përgjithshëm të të punësuarve ishin në sektorin e shërbimeve, 26.3 për qind në sektorin e prodhimit dhe vetëm 7.3 për qind në bujqësi. Kryeqyteti përbën më shumë se 50 për qind të PBB-së së Shqipërisë. Prandaj në Tiranë ishin 6 kandidatë. Për të tretën herë fitoi kandidati socialist Erion Veliaj, i cili e nisi mandatin si kryetar bashkie në vitin 2015.

Shqetësuese është pjesëmarrja shumë e ulët e votuesve prej 38 për qind, por kjo është më shumë se zgjedhjet e mëparshme të vitit 2019, ku votuan 22 për qind e votuesve dhe opozita i bojkotoi. Rezultati aktual, në të vërtetë, është i ngjashëm me atë të bojkotit të opozitës. Para këtyre zgjedhjeve, me lojëra gjyqësore, pas ndarjes në Partinë Demokratike, asnjë parti nuk iu dha e drejta për të trashëguar emrin e saj, ndaj opozita, shtyllat kryesore të së cilës ishin dy veteranë të politikës shqiptare dhe ish-presidentët, Sali Berisha dhe Ilir Meta, performoi me sloganin “Së bashku fitojmë”. Partia Demokratike, si parti e busullës euroatlantike, për herë të parë në historinë e saj, po zhvillon një fushatë elektorale kombëtare pa Sali Berishën në qendër. Në atë që ata e quajnë "e djathta pluraliste shqiptare", ata kundërshtojnë themeluesin dhe liderin e tyre historik, pavarësisht se sa keq dolën në këto zgjedhje, ku partia drejtohej nga Enkelejd Alibeaj dhe ku në shumë qytete nuk kishin as kandidatët e tyre, e lëre më shansin që ata të fitojnë.

Gjatë fushatës, Rama këmbënguli që qytetarët të mos votojnë për koalicionin opozitar, sepse lideri kryesor i tij, ish-kryeministri dhe ish-presidenti Berisha, u shpall “persona non grata” nga SHBA-të për shkak të përfshirjes së tij në korrupsion të konsiderueshëm. Për të njëjtën, natyrisht, opozita akuzoi Ramën, duke i atribuar edhe lidhjen e pretenduar me kartelet e drogës në vend.

Rezultatet e këtyre zgjedhjeve shkojnë përtej karakterit dhe rëndësisë së zgjedhjeve vendore, pasi ato mund të konsiderohen si një lloj prove për zgjedhjet e ardhshme parlamentare në dy vjet. Sipas rezultateve të tyre, opozita nuk ka arritur të bëjë ndonjë përparim më bindës, por të krijohet përshtypja se ka përkeqësuar shanset e saj për të bërë diçka domethënëse në ato zgjedhje. Nëse fiton, do të jetë mandati i katërt i Edi Ramës në krye të qeverisë shqiptare dhe kjo e vendos atë ndër liderët europianë dhe ballkanikë me mandatin më të gjatë si kryeministër. Gjatë asaj kohe, ai vetë, e më pas edhe zyrtarët europianë, vuri në pah si arritje të veçantë vendosjen dhe kultivimin e marrëdhënieve të mira me fqinjët, të paprecedentë në historinë shqiptare. Edi Rama e përfshiu Shqipërinë në nismën “Ballkani i Hapur”, e cila është një platformë rajonale që synon nxitjen e bashkëpunimit tregtar dhe ekonomik në rajon, por edhe ngritjen e nivelit të marrëdhënieve politike, në të cilat, deri tani, padyshim ia ka dalë.

Shqipëria mori statusin e kandidatit për anëtarësim në BE në shtator 2014 dhe negociatat për anëtarësimin në BE nisën në fund të vitit 2022. Të gjithë theksojnë se progresi i Shqipërisë është mbresëlënës. Diplomatëve të huaj u pëlqen të përdorin shprehjen “Shqipëria është në rrugën e duhur, por kanë ende një rrugë të gjatë për të bërë”. Lista e çështjeve që Shqipëria duhet të trajtojë përfshin reformën në drejtësi, luftën kundër krimit dhe korrupsionit, mungesën e medias së pavarur, depolitizimin e institucioneve, rritjen e efikasitetit, si dhe vendosjen e një dialogu më dinamik mes qeverisë dhe opozitës me synimi për t'i bërë reformat më gjithëpërfshirëse dhe më të shpejta. Megjithatë, Shqipëria është e rënduar nga një trashëgimi e vështirë historike dhe një jetë politike toksike, si dhe nga pakënaqësia për faktin se Shqipëria është ende në fund të zhvillimit evropian, pavarësisht anëtarësimit në NATO dhe aleancës besnike me SHBA-në dhe BE-në.

Në Tiranë u hap muzeu i quajtur “BunkArt”, që është shkurtim nga "Bunker Art", për të cilin njihej Shqipëria e Enver Hoxhës. Qëllimi i tij është të prezantojë historinë e diktaturës së tij në një hapësirë ​​të nëndheshme prej 20 dhomash. Shkrimtari dhe ish-gazetari, Fatos Lubonja, beson se muzeu duhet të hapet në vendet ku ka pasur “vende të vërteta vuajtjesh”, pra aty ku kanë qenë realisht burgjet. “Ekonomist” londinez thekson se e kaluara “helmon politikën e sotme”. Shumica e atyre që vuajtën ose u persekutuan nën regjimin e Hoxhës identifikohen me opozitën kryesore, me Partinë Demokratike të ish-presidentit Sali Berisha. Duke shkruar për Ramën, “Ekonomist” tërheq vëmendjen për mungesën e sjelljeve të qytetëruara në politikën e Shqipërisë. Të gjitha palët akuzojnë njëra-tjetrën si gangsterë, madje edhe vrasës, "gjë që në disa raste është e vërtetë", vëren një e përjavshme e njohur londineze. Marrëdhënia mes politikës dhe medias është veçanërisht problematike. Rama shpjegon se e gjithë kjo vjen nga koha e Enver Hoxhës kur mosmarrëveshja më e vogël nënkuptonte ndalim, burgim apo pushkatim. Nëse do të arrijë ta ndryshojë atë, Rama vlerëson se do të jetë “trashëgimia më e madhe”. Por ndoshta për këtë duhet një brez tjetër, përfundon “Ekonomist”.