Andriq Rakiq: Dhuna seksuale është problem i madh në Kosovë, gratë nuk kanë besim tek institucionet

Menaxherja e programit të organizatës joqeveritare Nisma e Re Shoqërore, Millica Andriq Rakiq, ka theksuar se dhuna seksuale ndaj grave është një problem i madh në Kosovë, për të cilin institucionet nuk kanë zgjidhje adekuate. Sipas saj, gratë në Kosovë kanë frikë të raportojnë ngacmimet seksuale, sepse nuk kanë besim te institucionet, por edhe sepse nuk e duan atë lloj stigme.

Andriq Rakiq thotë se veriu i Kosovës ishte një mjedis i sigurt për gratë dhe se shembujt e dhunës seksuale nuk ishin të zakonshme, por se situata ndryshoi dy vjet më parë, pasi gratë serbe në veri janë gjithnjë e më shumë viktima të një forme të ngacmimit seksual.

Një grup grash nga veriu i dërguan edhe një letër komandantit të KFOR-it, në të cilën për shkak të ngacmimeve seksuale gjithnjë e më të shpeshta në rrugë, kërkonin që ura mbi Ibro të mbetet e mbyllur, si dhe që KFOR-i t'i mbrojë.

Nga ana tjetër, shton Andriq Rakiq, gratë serbe në jug të Ibrit, si dhe gratë nga komunitetet e tjera joshumicë, kanë qenë viktima të ngacmimeve seksuale për dekada.

“Dhuna ndaj grave është një problem i madh në Kosovë. Në mënyrë paradoksale, veriu ka qenë deri diku i izoluar nga ky problem, sepse është një komunitet i vogël kulturalisht, dhe deri vonë nuk ka qenë e pranueshme dhe nuk ka ndodhur shpesh që të keni shembuj të ngacmimeve seksuale në hapësira publike. Kur ndodhte, më së shumti dëgjohej në kontekst familjar dhe shumë rrallë ndodhte në rrugë. Në dy vitet e fundit është bërë problem në veri, por gratë serbe, si dhe gratë e tjera në jug, janë duke u përballur me këtë problem për dekada të tëra”, thotë ajo.

Ajo beson se nuk është rritur numri i rasteve të përdhunimeve dhe ngacmimeve, por numri i femrave që raportojnë rastin është më i madh.

“Mund të pohoj se institucionet kosovare nuk kanë bërë asgjë për këtë temë”, tha Andriq Rakiq.

Siç ka theksuar ajo, ish-presidentja e Kosovës, Atifete Jahjaga, ka qëndruar për zbardhjen e rasteve të përdhunimeve të kryera gjatë luftës, dhe kjo vlen vetëm për femrat shqiptare, ndërsa presidentja aktuale Vjosa Osmani dhe ministrja e Drejtësisë Albulena Haxhiu, shton ajo, nuk kanë sjellë asnjë problem në nivelin e politikave që ndikojnë në përmirësimin e sigurisë së grave.

Sipas saj, shqetësues është fakti se në mesin e të dhunuarve ka një numër të madh të të miturve. Ai thekson se problem i madh është edhe keqkuptimi i autoriteteve, në radhë të parë i policisë, me të cilin viktimat hasin kur raportojnë rastet e ngacmimeve.

“Situata është alarmante, në mesin e viktimave të përdhunimit ka shumë të mitur këtë vit, shpesh vajza nga komunitetet joshumicë, këto janë probleme të mëdha që po fshihen nën qilim. Nuk ka asnjë përgjigje nga prokuroria, policia, as ndryshim i qëndrimit të policisë, fillimi i problemit është gjithmonë ai që i përgjigjet i pari denoncimit për dhunë, përkatësisht policia dhe punonjësit e policisë, të cilët shpeshherë, sipas dëshmive të grave, nuk kanë reagim adekuat ndaj raportimit të dhunës. Gratë shpesh ndeshen me oficerët e policisë duke u thënë atyre se është një çështje familjare dhe jo diçka që duhet ta trajtojnë, ose zgjedhin të mos u besojnë viktimave”, shton ajo.

Problemi kryesor është mosraportimi i rasteve dhe siç thotë Andriq Rakiq, gratë vendosin ta bëjnë këtë për shkak se nuk kanë besim te institucionet, si dhe për arsye shoqërore.

“Problemi kryesor është se nuk ka besim tek institucionet, gratë nuk janë të gatshme të raportojnë raste të tilla. Kjo është pjesa e parë e problemit. E dyta është ajo shoqërore, ku gratë, veçanërisht nga komuniteti serb, nuk e duan atë lloj stigme dhe që mjedisi i tyre i afërt, veçanërisht vëllezërit, burrat ose baballarët, e dinë se kjo ka ndodhur, sepse kanë frikë se do të ndërmarrin ndonjë veprim dhe kështu do të futen në telashe para ligjit”, thekson ajo.

Siç shprehet ajo, policia ka mundësi të hetojë, por nuk ka vullnet të mjaftueshëm për ta bërë këtë.

“Është një temë e ndjeshme që mund të politizohet, e cila mund të përdoret nga të dyja palët për qëllime politike, dhe kur shkon në sferën politike, viktimat vuajnë”, ka përfunduar Andriq Rakiq.