Familja Nojkiq nga Mogila: Bujqësia si traditë familjare

Bujqësia kërkon shumë punë, investime dhe durim, dhe rezultati shpesh varet nga kushtet e motit dhe tregu. Zoran Nojkiq nga Mogila është marrë me prodhimin e llojeve të ndryshme të perimeve për vite me radhë, dhe lakra aktualisht po korret në fushat e tij.

Këtë vit, ai mbolli një sipërfaqe më të vogël se më parë, por nuk po heq dorë nga prodhimi, sepse bujqësia është një traditë familjare.

Nojkić thotë se ata prodhojnë lloje të ndryshme perimesh dhe se i detyrohen shumë tokës së tyre të lindjes, e cila ofron kushte të mira për kultivim me cilësinë dhe pjellorinë e saj.

"Ne kemi prodhuar perime për dekada të tëra. Prindërit e mi e bënë, pastaj unë, dhe tani fëmijët vazhdojnë, sepse është tradita jonë dhe jetojmë prej saj. Ne jemi prodhues perimesh - prodhojmë gjithashtu patate, lakër, speca dhe domate, sepse toka jonë është e përshtatshme për ato kultura. Mundohemi të prodhojmë sa më shumë të jetë e mundur dhe me cilësinë më të mirë, në mënyrë që të mund të dalim në treg. Sa i përket lakrës, ka shumë varietete të mira, por kryesisht kultivojmë 'pasardhës' dhe 'bravo'", tha Nojkiq.

Ai thekson se lakra aktualisht është në kërkesë, por se, ndryshe nga vitet e kaluara, ata mbjellën më pak këtë vit, sepse edhe kërkesa ka rënë.

"Këtë vit, mbjellëm diku rreth 50, 60 ari. Disa vite më parë, mbjellëm pak më shumë, por tani tregu është ulur pak. Nuk ka më konsum siç ishte më parë, shumë më tepër është shpenzuar më parë. Tani, nuk e di se çfarë është në lojë, me shumë mundësi këto tregje - e marrin, ato zinxhirët e tyre, dhe pastaj e ulin pak çmimin. Përndryshe, prodhimi është mjaft i shtrenjtë", shpjegon Nojkiq.

Ai vëren se vetë procesi i prodhimit të lakrës kërkon shumë kohë dhe punë, dhe se produkti përfundimtar varet shumë nga përgatitja adekuate e tokës.

"Ne blejmë fara të gatshme në një farmaci bujqësore. Bëjmë një shtrat dhe mbjellim farat, dhe ato mbijnë. Duhet të qëndrojë për të paktën një muaj e gjysmë. Pastaj i hedhim fidanët në fushë. Për këtë proces, fusha duhet të përgatitet mirë. Shumica e njerëzve përdorin plehun më shumë sesa këtë pleh artificial, sepse është shumë i shtrenjtë. Duhen të paktën shtatë deri në tetë punëtorë për të mbjellë 50 deri në 60 hektarë lakër, nëse mund të arrihet. Pastaj ka ujitje, pastaj shatëzim, parukeri, derisa të arrijë te koka", tha Nojkiq.

Ai thekson se e gjithë familja është e përfshirë në punën e mbjelljes, por edhe më vonë në mbledhjen e lakrës.

"E gjithë familja është e përfshirë në punë. Duhet të vish dhe ta presësh, ta ngarkosh në një rimorkio, pastaj ta çosh në shtëpi, ta ngarkosh në një automjet dhe vetëm atëherë të shkosh në treg. Konkurrenca atje është mjaft e fortë. Blerësve u duket se diçka është e shtrenjtë, por neve, që e shesim, është e lirë. Askush nuk mund ta kuptojë se çfarë lloj shpenzimesh kemi", tha Nojkiq.

Ai vëren se tani është sezoni për turshi të lakrës dhe se lakra e varietetit "pasardhës", të cilën ai e ka nën mbjellje, është më e mira për këtë.

"Tani varieteti më i mirë është 'Potomak'. Ka një gjethe pak më të hollë dhe është i mirë për sarma dhe për gatim. Dhe ky varieteti i dytë, 'Bravo', nuk është aq i keq, por duhet të turshihet ndoshta 10 deri në 15 ditë më shumë", tha Nojkiq.

Edhe pse presin të fitojnë para nga shitja e lakrës, këtë vit kanë një humbje të madhe me speca, sepse breshëri, i cili ra më shumë se një muaj më parë, shkatërroi më shumë se një hektar plantacione specash.

"Qyteti ra një muaj e gjysmë më parë. Pësuam shumë dëme në speca - si në speca ashtu edhe në lakra, por lakra disi arriti të dilte, dhe speci nuk mundi të dilte fare. Pati 20 goditje në një spec dhe nuk mundëm ta shpëtonim fare. Nuk përdorëm asgjë nga specat këtë vit. Kisha një hektar me speca dhe ishte një humbje prej ndoshta 15,000-20,000 eurosh", tha Nojkiq

Ai gjithashtu vëren se askush nuk është pasuruar nga puna në bujqësi, por se ata janë të vendosur të mos heqin dorë nga prodhimi i perimeve, pavarësisht fitimit.

"Askush nuk u pasurua nga bujqësia. Ne fermerët, nëse arrijmë të fitojmë diçka të vogël në dhjetë vjet, është mirë. Kështu punojmë për të mbijetuar. Disa vite marrim diçka të vogël, disa vite jo, por duhet të punojmë. Nuk dorëzohemi", tha Nojkiq.