Arnaudov: Mesazhet e të Painkuadruarve janë të rëndësishme, sepse edhe fuqitë e mëdha i ripërcaktojnë objektivat e politikës së jashtme në përputhje me interesat e tyre

Bashkëpunëtori shkencor i Institutit për Politikë dhe Ekonomi Ndërkombëtare në Beograd, Mitko Arnaudov, vlerëson se mbajtja e takimit përkujtimor me rastin e 65-vjetorit të Samitit të Parë të Lëvizjes së Vendeve të Painkuadruara në Beograd ishte një demonstrim në praktikë i fuqisë së mençur të Serbisë. Mesazhet që u dërguan, siç thekson ai, janë të rëndësishme, sepse edhe fuqitë e mëdha po e ripërcaktojnë pozicionimin e tyre në politikën e jashtme në përputhje me interesat e tyre kombëtare.

Siç thekson Arnaudov, fuqia e butë qëndron në faktin se Serbia tashmë ka kultivuar marrëdhënie të mira me shtetet anëtare të Lëvizjes së Vendeve të Painkuadruara, ndërsa tani, përmes zbatimit të fuqisë së mençur, përkatësisht diplomacisë efektive, ka dëshmuar se Beogradi vazhdon të jetë i përfshirë në zhvillimet e politikës ndërkombëtare, pavarësisht se Serbia nuk ka kapacitetin dhe përmasat që kishte Jugosllavia dhe përkundër faktit se bota më parë funksiononte ndryshe dhe ishte e ndarë në një mënyrë tjetër.

„Pikërisht këtu e gjejmë përparësinë e Serbisë në momentumin e multilateralizmit, kur ekzistojnë shumë më tepër qendra të fuqisë sesa ato që njohim tradicionalisht apo në kuptimin klasik, dhe pikërisht këtu shtetet e vogla si Serbia, me një politikë të jashtme dhe diplomaci efektive dhe të fuqishme, mund t’i realizojnë objektivat e tyre të politikës së jashtme dhe të pozicionohen me sukses në planin ndërkombëtar, e me këtë edhe t’i sigurojnë, ruajnë dhe bëjnë të qëndrueshme interesat e tyre kombëtare. Nga ky këndvështrim janë të rëndësishme mesazhet që dërgohen nga Beogradi pas mbajtjes së takimit përkujtimor të Lëvizjes së Vendeve të Painkuadruara, sepse edhe fuqitë e mëdha po e ripërcaktojnë pozicionimin e tyre në politikën e jashtme në përputhje me interesat e tyre kombëtare“, thotë Arnaudov.

Ai thekson se interesat kombëtare, si të tilla, janë një kategori e përhershme, sepse sigurojnë qëndrueshmërinë e një shteti dhe të shoqërisë së tij, ndërsa objektivat e politikës së jashtme mund të jenë një kategori shumë e ndryshueshme dhe mund të ripërcaktohen në rrethana të caktuara kohore.

Duke folur për mënyrën se si mesazhet që u dëgjuan në takimin në Beograd do të ndikojnë në qëndrimet e vendeve anëtare të Lëvizjes lidhur me çështjen e Kosovës, bashkëbiseduesi ynë thotë se problemi i Kosovës dhe Metohisë nuk është një problem autentik i Serbisë.

„Sipas Kushtetutës së Republikës së Serbisë, Kosova dhe Metohia është pjesë e integritetit territorial të Serbisë. Por ky është problem për bashkësinë ndërkombëtare, veçanërisht për atë pjesë të saj që ka pranuar t’i mbështesë synimet e Prishtinës për shtetësi. Në këtë kontekst janë të rëndësishme mesazhet që u dëgjuan në Beograd, sepse për shtetet që e kanë njohur Kosovën është e qartë, nga mesazhet e shumta si para këtij takimi përkujtimor, ashtu edhe pas tij, se po dëgjohen gjithnjë e më fuqishëm mesazhe që thonë se disa parime të njëanshme, të cilat shkelin të drejtën ndërkombëtare, po e rrënojnë të gjithë infrastrukturën ndërkombëtare“, thekson Arnaudov.

Në momentumin multilateral, siç shton ai, zgjidhjet që janë në kundërshtim me rregullat dhe parimet e së drejtës ndërkombëtare nuk mund të sigurojnë stabilitet dhe qëndrueshmëri afatgjatë.

„Kur në një pjesë të botës rrethanat nuk janë stabile dhe të qëndrueshme, atëherë kjo nuk është në interes as të fuqive të mëdha dhe as të objektivave të tyre të politikës së jashtme. Në kontekstin e krahinës sonë të Kosovës dhe Metohisë, një çështje e hapur dhe e pazgjidhur si e tillë, e cila është në kundërshtim me parimet dhe standardet ndërkombëtare, në planin afatgjatë projekton jostabilitet në të gjithë rajonin, gjë që besoj se nuk është në interes të asnjërës palë dhe as të të gjitha poleve të fuqisë në marrëdhëniet ndërkombëtare“, vlerëson ai.

Kur bëhet fjalë për ndikimin e Lëvizjes së Vendeve të Painkuadruara sot në botë, Arnaudov thotë se ai është relativizuar ndjeshëm, për shkak se edhe ndikimi i Organizatës së Kombeve të Bashkuara është relativizuar në masë të konsiderueshme.

„Rendi, ashtu siç ishte konceptuar me formimin e OKB-së, e ka humbur kuptimin e tij fillestar, përkatësisht shtetet që e formuan atë në atë kohë, të cilat edhe sot janë anëtare të Këshillit të Sigurimit të OKB-së si organi më i fuqishëm ekzekutiv i kësaj organizate, shpesh në veprimet e tyre të politikës së jashtme shkelin parimet që vetë i kanë vendosur. Në këtë kontekst duhet të theksojmë se, në aspektin formal-juridik, roli dhe ndikimi i Lëvizjes së Vendeve të Painkuadruara është relativizuar, por kjo nuk do të thotë se është diçka nga e cila duhet hequr dorë. Përkundrazi, fuqizimi i organeve dhe organizatës në të gjithë këtë kuadër të OKB-së do të kontribuojë edhe në fuqizimin e Lëvizjes së Vendeve të Painkuadruara, ndërsa në një fazë të mëvonshme edhe në ripërtëritjen e gjithë kësaj infrastrukture të Organizatës së Kombeve të Bashkuara, e cila është relativizuar në aspektin e fuqisë së ndikimit dhe zbatimit të vendimeve, pikërisht për shkak të vendimeve të gabuara të politikës së jashtme, të udhëhequra nga egoizmi i shteteve themeluese të OKB-së“, përfundon bashkëbiseduesi ynë.