Avramoviq: Bashkëpunimi kulturor i të rinjve nuk është i diskutueshëm, por festivali "Mirëdita, dobar dan" errëson problemet e serbëve në Kosovë

Sociologu kulturor, Zoran Avramoviq, thotë për Kosovo online se kultura dhe arti janë gjithmonë të mirëseardhura dhe se është forma më e mirë e komunikimit ndërmjet kombeve, e cila ndonjëherë ka funksionin e zgjerimit të bashkëpunimit, por ndonjëherë edhe funksionin e fshehjes së diçkaje që është nën të. Në rastin e festivalit “Mirëdita, dobar dan”, siç thotë ai, ajo që është nën dhe nga e cila largohet vëmendja është situata në Kosovë në të cilën serbët kërcënohen pothuajse çdo ditë.

"Është e lehtë të anashkalosh qëllimin themelor të atij festivali. Domethënë, duhet të shërbejë si mbulesë për atë që ndodhi në Kosovë. Prandaj, ngjarja kulturore duhet disi t'i largojë ato gjëra politike dhe kombëtare që po u ndodhin serbëve në Kosovë. Në pamje, ata do të donin të kishin diçka që është kulturë, që është art, që është bashkëpunim dhe për mendimin tim, ai festival duhet të errësojë dhe të mbulojë të gjitha problemet që kanë serbët në Kosovë. Për mendimin tim, ky është një nga funksionet e fshehura të këtij festivali. Nga ana tjetër, ne mund të avokojmë vërtet në parim për bashkëpunimin kulturor të të rinjve. Kjo nuk është e diskutueshme”, thotë Avramoviq.

Në disa rrethana të tjera, siç thekson Avramoviq, bashkëpunimi kulturor mes të rinjve është i mirëseardhur, por çdo herë, thekson ai, ka specifikat dhe karakteristikat e veta.

“Para disa vitesh, ndoshta në një atmosferë tjetër mund të kishte përmbushur funksionin e saj artistik e kulturor apo bashkëpunues. Mirëpo, këto ditë, kur kemi një pogrom dhe një lloj terrori ndaj serbëve në krahinën e Kosovës, në këtë pjesë veriore, disi nuk është shumë e dëshirueshme dhe nuk kontribuon në bashkëpunim, përkundrazi. Nëse nga njëra anë keni ndalimin e një shfaqjeje teatrore në Kosovë, cili është arsyetimi për ndalimin? Nuk ka justifikim. Thjesht një komunikim artistik. Pastaj përsëri, ju jeni duke kërkuar për diçka të ngjashme për të ndodhur këtu. Ai lloj reciprociteti nuk është gjithmonë i mirë, por ndonjëherë thjesht duhet të përgjigjesh në atë mënyrë”, thotë Avramoviq.

Sa i përket periudhës në të cilën do të zhvillohet festivali, i cili fillimisht parashikonte ngjarje më 28 qershor, pra në Vidovdan, bashkëbiseduesi ynë thotë se mendon se zgjedhja e datës ka qenë krejtësisht e gabuar.

“Ka qenë e qëllimshme apo jo, por nëse i gjykojmë ngjarjet sipas pasojave të tyre, atëherë mund të konstatojmë se me të vërtetë është një lloj provokimi, sepse Vidovdani është festë serbe dhe askush nuk duhet të ndërhyjë në atë festë. Këtu serbët e festojnë vdekjen e tyre për liri, e cila vazhdon që nga viti 1389, prandaj është absolutisht e gabuar të lidhet, sidomos me këtë ngjarje serbo-shqiptare që është ende nën barrën e plagëve të mëdha”, thotë Avramoviq, për të cilit shtyrja e festivalit është skenari i preferuar.

Ai po ashtu thotë se pyetja për analizë është se cilat janë rezultatet e këtij manifestimi, i cili mbahet tash e dhjetë vjet.

“A është bërë diçka atje apo jo? Ajo që do të theksoja veçanërisht është sfondi organizativ. Kush merr pjesë të gjithë në organizimin e kësaj ngjarje? Këta janë kryesisht qendra të fuqisë perëndimore ose financierë perëndimorë, nuk e di kush mund të jenë, por është e sigurt që janë. Këto janë disa institucione, organizata që vijnë nga vendet e NATO-s që janë më përgjegjëse për këtë status të Kosovës dhe për këtë marrëdhënie ndërmjet serbëve dhe shqiptarëve. Mendoj se ky festival ka mbështetjen e autoriteteve të Kosovës dhe se është në interes të tyre që të fshehin atë që po bëjnë në politikë përmes kulturës. Ana e tretë e këtij rrethi organizativ është një sektor i serbëve keqdashës, aktorë serbë, pra të ashtuquajturat organizatat joqeveritare, edhe jodashamirësit e serbëve, dashamirësve të shqiptarëve. Kur e sheh atë trekëndësh, nuk mund të kesh paqe në shpirt dhe në mendime, as nuk mund të kesh një pamje paqësore të së ardhmes”, mendon Avramoviq.

Pas disa reagimeve negative nga Qeveria e Serbisë për ngjarjet e planifikuara në kuadër të festivalit Vidovdan, organizatorët e tij nga Nisma Rinore për të Drejtat e Njeriut dje njoftuan se vendimi përfundimtar ishte që programet e planifikuara për 28 qershor të zhvendosen në 27 dhe 29 qershor. për arsye sigurie”, edhe pse nuk mendojnë se mbajtja e një pjese të programit në Vidovdan do të ofendonte ndjenjat e dikujt.