Bugaçku: Kriza politike dhe kushtetuese në Kosovë tregoi se ka boshllëqe në ligj

Ekspert ligjor nga Instituti i Kosovës për Demokraci, Vullnet Bugaçku, theksoi se dështimi për të konstituuar mbledhjen e nëntë të Kuvendit të Kosovës tregoi boshllëqe ligjore dhe se është e nevojshme të ndryshohet Kushtetuta ose Rregullorja për punën e parlamentit, në mënyrë që formimi i atij organi legjislativ të jetë më i thjeshtë.

Bugaçku nënkupton se pas konstituimit të kuvendit, deputetët duhet t'i kushtojnë vëmendje të veçantë pjesëve të Rregullores për punën e parlamentit që i referohen formimit dhe mënyrës se si zgjidhet kryetari i atij organi legjislativ.

Gjithashtu, ai beson se një marrëveshje për udhëheqjen e seancës konstituive është e nevojshme, sepse, në këtë rast, shton ai, është treguar se kryesuesi Avni Dehari, nën ndikimin e partisë së cilës i përket - Vetëvendosjes - po përhap axhendën e tij.

"Sipas interpretimeve të fundit të Gjykatës Kushtetuese, situatës politike në vend, krizës politike dhe kushtetuese që kemi, është e qartë se kemi boshllëqe ligjore që duhet të riparohen dhe ndryshohen kur të konstituohet parlamenti i Kosovës. Do të doja të theksoja këtu ndryshimin e Rregullores së punës së parlamentit të Kosovës për sqarimin e çështjes së procedurës së votimit: nëse lejohet apo jo çështja e kushtetutës, veçanërisht zgjedhja e kryetarit të parlamentit. Do të ishte mirë që deputetët të uleshin dhe të bien dakord për ndryshimin e procedurave dhe udhëheqjen kushtetuese të seancës. Shihni se drejtimi i seancës nga një anëtar i moshuar i parlamentit ishte problem, sepse ai po shtyn përpara axhendat e tij nën ndikimin e grupit të tij parlamentar", tha Bugaçku për Kosovo online.

Ai shtoi se, lidhur me kandidatin për kryetar të kuvendit, duhet të caktohet një afat për partinë që fitoi zgjedhjet, dhe se nëse partia nuk arrin të sigurojë 61 vota për zgjedhjen e kryetarit, pas afatit, duhet t'u jepet një shans partive të tjera.

"Kjo është arsyeja pse unë besoj se Rregullorja e Punës së Parlamentit dhe Kushtetuta duhet të ndryshohen në një mënyrë që do të ishte sa më e thjeshtë dhe e lehtë për zbatimin e kushtetutës së Parlamentit, dhe disa çështje të tjera që mendoj se duhet të merren në konsideratë. E para është çështja e propozimit të një kandidati për Kryetar të Parlamentit. Duhet të caktohet një afat që lejon përdorimin e propozimit dhe mundësinë e një grupi tjetër parlamentar për të propozuar gjithashtu një kandidat parlamentar që mund të sigurojë 61 vota. Pra, ka shumë hapësirë për të përmirësuar Kushtetutën ose Rregulloren e Parlamentit", tha Bugaçku.

Sipas tij, Gjykata Kushtetuese vendosi praktikën e përcaktimit në vendimet e saj se kush ka të drejtë të propozojë një kandidat për Kryetar të Parlamentit.

"Në të kaluarën, është e vërtetë, Gjykata Kushtetuese ka interpretuar situata të ndryshme, tani ajo tashmë ka krijuar një praktikë, para së gjithash, për të përcaktuar se kujt i takon e drejta për të propozuar dhe emëruar Kryetarin e Parlamentit. Kushtetuta gjithashtu përcaktoi në atë vendim se si të zhvillohet seanca konstituive. Ne e dimë se në rastin e zgjedhjes së ish-kryetarit të LDK-së, Isa Mustafa, si Kryetar i Parlamentit, Gjykata Kushtetuese deklaroi se zgjedhja e tij ishte plotësisht në kundërshtim me Kushtetutën dhe e ktheu procesin në pikën fillestare. Dhe tani kemi vendimin e 26. qershorit të këtij viti, kur Gjykata Kushtetuese përcaktoi të drejtën dhe përgjegjësinë e deputetëve për të formuar parlamentin, ai theksoi se përgjegjësia më e madhe i takon grupit më të madh parlamentar për të arritur një kompromis me subjektet e tjera politike, me qëllim sigurimin e votës", tha ai.

Ai beson se pas 8. gushtit, Gjykata Kushtetuese, në një vendim të ri me kërkesë të PDK-së dhe LDK-së, do të bëjë një vlerësim mbi kushtetutshmërinë e mënyrës se si u zhvilluan seancat e 26. qershorit nga Avni Dehari.

"Supozoj se Gjykata Kushtetuese do të gjykojë se që nga momenti i vendimit të 26. qershorit, procedura nga kryesuesi Avni Dehari ishte jokushtetuese, pa u përmbajtur Rregullores së punës së Parlamentit, sepse ai u imponoi deputetëve formimin e një komisioni që nuk ishte parashikuar në rend të ditës, dhe kjo e bëri të pamundur që deputetët të shprehnin mendimin e tyre pro ose kundër kandidaturës për Kryetar të Parlamentit", tha Bugaçku.

Sipas mendimit të bashkëbiseduesit tonë, ka dilema në lidhje me çështjen se për çfarë saktësisht do të vendosë Gjykata Kushtetuese pas 8 gushtit, deri kur të zgjasë ndalimi për të ndërmarrë veprime në konstituimin e parlamentit. Siç theksoi ai, një nga mundësitë është që Gjykata Kushtetuese të vendosë se procedurat e mëparshme nuk janë kryer sipas ligjit, dhe për këtë arsye procesi i konstituimit të kuvendit duhet të kthehet në pikën fillestare.

 "Mund të ndodhë që në të ardhmen Gjykata Kushtetuese të përcaktojë afatin dhe fushëveprimin e të drejtës së grupit më të madh parlamentar për të propozuar një kandidat për kryetar të parlamentit. Mund të interpretohet në një mënyrë analoge, në çështjen e zgjedhjes së qeverisë në rast se grupi më i madh parlamentar nuk mund të arrijë një marrëveshje për atë çështje, dhe jepet mundësia që kryetari i parlamentit të jetë nga grupet e tjera parlamentare... Ka shumë dilema dhe diskutime, dhe ekziston edhe mundësia që Gjykata Kushtetuese të vendosë se çfarë të bëjë vetëm pasi të ketë skaduar afati 30-ditor. Disa interpretojnë se do të ketë zgjedhje të parakohshme, dhe disa se ky afat nuk është përdorur, sepse procesi ishte jokushtetues. Gjykata Kushtetuese mund të vendosë përsëri për këtë, dhe pas 8 gushtit, mund të deklarojë në vendimin e saj se procedurat e mëparshme nuk janë kryer siç duhet, dhe ta kthejë të gjithë procesin në fillim", përfundoi Bugaçku.