Çeliq: Diskriminim sistematik i serbëve në Kosovë me elementë të persekutimit etnik

Docenti në Fakultetin Juridik të Universitetit të Mitrovicës së Veriut, Dushko Çeliq, vlerësoi se serbët në Kosovë përballen me diskriminim sistematik, i cili në shumë elementë mund të përshkruhet si persekutim etnik me elementë të aparteidit. Në të njëjtën kohë, ky ekspert pohon se duke e "pakuptimësuar" sistemin e vetëqeverisjeve lokale, ku serbët janë shumicë, edhe rëndësia e AKS bëhet e pakuptimtë.

Duke komentuar pretendimin e ekspertit të Grupit të Krizave, Marko Prelec, se politika e Albin Kurtit ka elementë të "spastrimit të butë etnik" si ai i serbëve në Kroaci, Çeliq thotë se aparteidi është një fjalë shumë më e përshtatshme.

"Nuk do ta quaja politikën e Albin Kurtijës një politikë të spastrimit të butë. Kjo është shumë e butë. Nuk ka të bëjë me spastrim të butë etnik, ka të bëjë me një diskriminim sistematik me elementë të persekutimit etnik, madje edhe me elementë të aparteidit. Sepse, nëse keni institucione nga Prishtina që e zbatojnë ligjin në mënyrë selektive, varësisht nëse është serb apo shqiptar, ose nuk e zbatojnë fare, nëse keni abuzim të institucioneve si policia, prokuroria, gjykatat, nëse keni një sulm masiv ndaj të drejtave të pronës, ndaj të drejtës së shprehjes dhe manifestimit publik, atëherë vështirë se mund të flasim për një lloj spastrimi të butë etnik. Ky është një lloj diskriminimi shumë, shumë i hapur që duket gjithnjë e më shumë si aparteid", tha Çeliq për Kosovo online.

Ai thekson se ekziston një paralele e qartë midis pozicionit të serbëve në Kosovë pas vitit 1999 dhe pozicionit të komunitetit serb në Kroaci pas luftës së vitit 1995, veçanërisht kur bëhet fjalë për të drejtat e pronës.

"Në Kroaci, më shumë se 22,000 të drejta qiraje u janë hequr serbëve. Kemi një lloj marrëdhënieje të ngjashme kur bëhet fjalë për pronën, apartamentet e serbëve në Kosovë dhe Metohi. Tani shohim të njëjtën gjë duke u hequr të drejtat e qirasë refugjatëve të dyfishtë në Leshko, në Leposaviç. Duke krahasuar legjislacionin e Kroacisë me atë që mund ta quajmë përkohësisht legjislacion në Prishtinë, mund të shohim se ekziston një lloj jo vetëm ngjashmërie, por edhe logjistikë kur bëhet fjalë për qëndrimin ndaj serbëve", thotë Çeliq.

Ai shton se zyrtarët politikë të Prishtinës nuk kanë heshtur kurrë për faktin se kanë "shërbime këshillimore në Zagreb" dhe se kjo mund të shihet në veprim sot.

I pyetur se sa do ta përmirësonte formimi i Unionit të Komunave Serbe statusin e komunitetit serb, Çeliq është pesimist.

Kjo tregon se formati i dakorduar në Bruksel nuk ka më "forcën dhe fuqitë ekzekutive" që mund t'u ofronte serbëve siguri dhe paqe.

"Sidomos në kontekstin e asaj që Kurti ka bërë në dy vitet e fundit. Pra, përmes sistemit, ai i dha kuptim të plotë sistemit të vetëqeverisjes lokale ku serbët janë shumicë. Ai u hoqi një pjesë të mirë të kompetencës së tyre dhe abuzoi me një pjesë të saj në një mënyrë të tillë që tani shqiptarët, shumica shqiptare, janë në pushtet në veri në vetëqeverisjet lokale. Ai mbylli një pjesë të mirë të institucioneve, për të mos thënë pjesën më të madhe, të institucioneve serbe. Ky presion po vazhdon ende dhe më duket se edhe në këtë moment teorikisht, "Asociacioni i komunave serbe, mund të themi me siguri, do të ishte një guaskë pa përmbajtje në këtë kohë", beson Çeliq.

Ai e sheh zgjidhjen në gjetjen e "autonomisë substanciale" për komunitetin serb në Kosovë.

"Mendoj se është momenti i fundit për të gjetur një mekanizëm të ri për mbrojtjen e të drejtave kolektive dhe personale të serbëve në Kosovë dhe Metohi, i cili do të kishte të gjitha elementet e autonomisë thelbësore në raport me Prishtinën. Pa këtë, pa institucione autonome serbe në Kosovë dhe Metohi, serbët nuk do të jenë në gjendje t'i mbijetojnë këtij lloj politike etnocentriste nga Kurti, dhe kam frikë se as ndonjë qeveri tjetër e ardhshme në Prishtinë nuk do ta bëjë këtë", është i bindur Çeliq.