Gjuriq: Asambleja e Përgjithshme e OKB-së një mundësi që të dëgjohet zëri i Serbisë

Ministri i Punëve të Jashtme, Marko Gjiriq, ka paralajmëruar se javën e ardhshme do të shkojë në Nju Jork, së bashku me presidentin e Serbisë, në mbledhjen e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së. Ai tha për Euronjuz Srbija se kjo do të jetë një mundësi që të dëgjohet zëri i Serbisë së pavarur, sovrane dhe të lirë, vend i mundësive dhe i shanseve.

Duke qenë mysafir në Euronews Serbia, Gjuriq kujtoi se kjo do të jetë hera e katërmbëdhjetë që ai ndjek këtë ngjarje.

„Edhe për mua, tashmë asociacioni i parë për atë sallë të Kombeve të Bashkuara është bërë beteja epike që presidenti zhvilloi vitin e kaluar për të parandaluar që vendit tonë t’i vihej një etiketë negative lidhur me gjenocidin. Atëherë Serbia tregoi çfarë rrjeti miqsh ka në bashkësinë ndërkombëtare. Pra, për çështjet më të vështira, ato që synojnë të na ndajnë edhe brenda për nga baza kombëtare, ideologjike, fetare ose çfarëdo qoftë tjetër, nga njëra anë, e nga ana tjetër të na paraqesin negativisht në arenën ndërkombëtare“, theksoi ministri.

Ai nënvizoi se pjesëmarrja e këtij viti në Asamblenë e Përgjithshme do të jetë një mundësi jashtëzakonisht e rëndësishme për të dëgjuar të vërtetën mbi pozitën e serbëve në Kosovë dhe Metohi.
Gjithashtu, ai përmendi se me disa vende do të hiqen vizat dhe se do të nënshkruhen marrëveshje për bashkëpunim ekonomik.

„Ndiqeni këtë, do të ketë lajme të mira javën e ardhshme“, tha ministri.

Gjuriq tha se me administratën e re amerikane kemi përparim të dukshëm dhe të ndjeshëm në marrëdhënie dhe se është i sigurt që kjo do të vërtetohet gjatë takimit të ardhshëm të presidentit me sekretarin e shtetit të SHBA-ve.

Siç theksoi, kjo do të jetë një mundësi e jashtëzakonshme për të biseduar mbi dialogun strategjik mes dy vendeve, por edhe mbi atë se çfarë mund të bëhet së bashku në rajon, për Kosovën dhe Metohinë dhe për tema të tjera.

„Sa i përket qëndrimit të disa vendeve evropiane ose Evropës në tërësi, aty nuk ka një qëndrim unik. Nëse pyesni Sllovakinë, Greqinë, Qipron, Hungarinë e kështu me radhë, do të keni një pamje. Nëse pyesni disa vende të tjera, do të keni një pamje tjetër. Natyrisht, Serbia ka marrëdhënie të shkëlqyera edhe me Francën. Dhe në fund të fundit, duhet t’ju them, Gjermania është vendi që këtu ka mbi njëqind mijë të punësuar në kompani në pronësi gjermane. Pra, detyra jonë është që asgjë, asnjë marrëdhënie të mos e lëmë pas dore dhe t’i përmirësojmë të gjitha marrëdhëniet. Dhe kjo është ajo me të cilën merremi. Dhe nuk do të bëjmë ndarje apo pozicionime ideologjike, sepse politika jonë e jashtme me të vërtetë është e balancuar. Ajo pasqyron aspiratën e qytetarëve të Serbisë për të krijuar një mjedis të sigurt dhe miqësor“, tha Gjuriq.

Ai theksoi se kjo vlen edhe për fqinjët tanë të afërt, sepse Serbia kufizohet me tetë vende.

„Dhe puna ime është që, si kur është popullore e si kur nuk është, të bisedoj me përfaqësuesit e atyre vendeve dhe të kërkojmë përbashkuesin më të vogël të mundshëm dhe të përmirësojmë bashkëpunimin“, përfundoi ministri Gjuriq.

"Është e rëndësishme që serbët të marrin pjesë në zgjedhjet lokale në Kosovë dhe Metohi"

Duke folur për situatën në Kosovë në lidhje me zgjedhjet lokale më 12 tetor, Marko Gjuriq tha se Albin Kurti dëshiron t'i shtypë serbët në Kosovë dhe se serbët nuk shkojnë në zgjedhje.

“Ai dhe regjimi i tij frikësohen nga mundësia që serbët të marrin sërish nën kontroll komunat dhe institucionet në veri të Kosovës dhe Metohisë, për të cilat ka një mundësi krejtësisht të qartë, demokratike, ligjore në zgjedhjet lokale të 12 tetorit. Është përgjegjësi e jona dhe e njerëzve tanë në Kosovë dhe Metohi, të jemi mjaft realist, ata janë gardianët më të mëdhenj të interesave tona kombëtare në krahinë, prandaj është përgjegjësi e përbashkët dhe e tyre që ta shfrytëzojmë këtë mundësi”, tha ai.

Ai thotë se kjo është arsyeja pse mendon se është e rëndësishme që numri më i madh i mundshëm i serbëve të dalë në zgjedhjet e ardhshme lokale.

"Ata janë mbledhur rreth Listës Serbe dhe kjo është mirë. Është mirë sepse lista serbe përfaqëson vërtet boshtin e luftës sonë kombëtare dhe lidhjet që mbajmë me popullin tonë në Kosovë dhe Metohi. Pra, është penicilina më e mirë për përpjekjet e regjimit në Prishtinë për të përjashtuar dhe eliminuar serbët”, theksoi ministri.

I pyetur për të ardhmen e dialogut ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, Gjuriq tha se është e nevojshme të kalohet nga fjalët në veprime.

"Dhe kjo na është dashur prej kohësh. E dini, Marrëveshja e Brukselit për Bashkësinë e Komunave Serbe u nënshkrua në vitin 2013 dhe u ratifikua në vitin 2015 me marrëveshje shtesë. Kanë kaluar dhjetë vjet dhe kanë kaluar më shumë se dhjetë vjet. Sigurisht, kjo ndikon në besueshmërinë e procesit të dialogut. Ajo që është gjithashtu e rëndësishme është që bisedimet dhe debatet e rregullta rreth situatës në Kosovë dhe Metohi të vazhdojnë në Kombet e Bashkuara para Këshillit të Sigurimit.

Dhe fakti i rëndësishëm është se në dhjetë vitet e mëparshme, 28 vende tërhoqën njohjen e të ashtuquajturës pavarësi. Përsëri me përpjekjet tona diplomatike, dhe vetëm tre shtete të reja e njohën atë", tha ai.

Ai thotë se kjo tregon se klima në arenën ndërkombëtare po ndryshon, por ai thotë se Serbia është e përkushtuar për mbrojtjen e interesave kombëtare dhe një qasje konstruktive ndaj procesit të dialogut.
"Prandaj, ne jemi një aktor racional dhe serioz në të gjithë këtë. Ne duam që të arrihen zgjidhje të dobishme për të dyja palët", tha Gjuriq.

„I kemi ruajtur miqësitë e vjetra, por po krijojmë edhe marrëdhënie të reja“

Siç tha ai, është i kënaqur që mund të raportojë se Serbia, edhe në këto rrethana të vështira, po bën përparim në marrëdhëniet me disa nga vendet kyçe të botës.

„Pra, ne i kemi ruajtur të gjitha partneritetet tona kryesore të vjetra dhe këtë e shohim nga vizita e presidentit Vuçiq në Kinë, nga bisedat me udhëheqjen e Rusisë. Por ne po krijojmë edhe marrëdhënie të reja, lidhje të reja, dhe hapja e dialogut strategjik mes Serbisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës përfaqëson një hap historik në marrëdhëniet mes Serbisë dhe njërit prej vendeve më me ndikim në botë, apo vendit më me ndikim të civilizimit perëndimor“, theksoi Gjuriq.

Ai shton se njëkohësisht nuk po neglizhohen përpjekjet për zbatimin e reformave që janë pjesë e agjendës evropiane në Serbi, në mënyrë që askush të mos ketë justifikim për ta larguar Serbinë nga tryeza evropiane e vendimmarrjes.

„Sepse, e dini, Serbia nuk është më e keqe në asgjë nga disa vende që u bënë anëtare të BE-së para 15 vitesh. Ne besojmë se na takon një vend i barabartë në atë tryezë dhe se mund të arrijmë përfitime reciproke“, tha ministri.

Ai tha se aktualisht Serbia jo gjithmonë trajtohet në mënyrë të barabartë nga të gjithë aktorët në bashkësinë ndërkombëtare. „Por kjo nuk do të thotë që ne e pranojmë një status dhe trajtim të tillë për Serbinë, përkundrazi, ne përpiqemi që edhe ata që janë kritikë ndaj nesh t’i ndryshojmë qëndrimet e tyre, të lidhemi me ta përmes interesave, t’i afrojmë, t’u shpjegojmë se ku qëndrojmë ne në aspektin e vlerave, pra që nuk jemi në atë vend negativ të vlerave ku, fatkeqësisht, disa përpiqen të na paraqesin“, tha ai.

Serbia e sinqertë në përpjekjet e saj për t'u bërë pjesë e BE-së

Duke folur për integrimin evropian të Serbisë, Marko Gjuriq deklaroi se Serbia është shumë e sinqertë në përpjekjet e saj për t'u bërë anëtare e BE-së me dëshirën për të qenë e barabartë me anëtarët e tjerë, për të marrë pjesë në punë, në krijimin e vlerës shtesë, por edhe në vendimmarrjen për tema të tilla si politika e jashtme dhe e sigurisë.

"Ne jemi një vend i pozicionuar në qendër në Evropën Juglindore, mund të ofrojmë shumë, dhe gjithashtu mund të marrim shumë. Vetëm imagjinoni, kemi një vend në fqinjësinë tonë në lindje që ka qenë anëtar i Bashkimit Evropian për më shumë se një dekadë e gjysmë, i cili ka marrë mbi 90 miliardë euro fonde të drejtpërdrejta nga fondet e Bashkimit Evropian. Ne morëm ndjeshëm, ndjeshëm më pak, pothuajse 20 herë më pak, e megjithatë standardi ynë i jetesës dhe forca e institucioneve tona nuk është më pak se i tyre. Imagjinoni çfarë mund të bënim si shoqëri dhe si vend, nëse do të kishim atë lloj mbështetjeje strukturore institucionale nga fondet dhe sistemet evropiane", tha Gjuriq.

Megjithatë, ai tha se dëshiron të thotë se ne kemi të drejtë të zhvillojmë një politikë të jashtme dhe të brendshme të pavarur në përputhje me interesat dhe vullnetin e qytetarëve të Serbisë dhe se thjesht nuk kemi një detyrim formal ligjor për të rënë dakord dhe për të pranuar gjithçka që vendoset në Bruksel, sepse nuk jemi anëtar i Bashkimit Evropian.

Ai vëren se nuk mund të flasësh me Serbinë me gjuhën e presionit dhe se mund të flasësh dhe të negociosh në një bazë shumë racionale, të shëndetshme me respekt të ndërsjellë.

"Kjo është ajo që po bëjmë dhe me të gjithë bashkëbiseduesit në Bruksel po përpiqemi të punojmë për thellimin e besimit. E keni parë që vitin e kaluar, znj. von der Leyen, politikanja më me ndikim nga Brukseli, presidentja e Komisionit Evropian, bëri disa vizita këtu. Edhe zyrtarë të tjerë vijnë rregullisht. Sigurisht, shumë nga shtetet anëtare të Bashkimit Evropian kanë një qëndrim të ndryshëm nga ne për disa tema të ndjeshme nga Kosova e Metohija e tutje. Por aftësia dhe shkathtësia jonë do të jetë se si ta ruajmë interesin tonë si numër një në periudhën e ardhshme dhe si ta gjejmë vendin tonë si të barabartë në tryezë," tha ai.

"Ne duhet të forcojmë kapacitetet mbrojtëse si një mjet për ruajtjen e stabilitetit"

Kur bëhet fjalë për aleancat ushtarake në rajon, Gjuriq tha se ai ishte ndër të parët që dha alarmin kur pamë se marrëveshjet e sigurisë po bëheshin në një mënyrë jotransparente dhe pa konsultime.

"E dini, ky rajon jo vetëm që përjetoi një katastrofë 30 vjet më parë dhe luftëra dhe konflikte civile, por thjesht ka marrëveshje që kufizojnë dhe kontrollojnë sasinë e armëve, pajisjeve ushtarake dhe mjeteve të tjera që disa vende mund të disponojnë. Dhe kur keni marrëveshje që bëhen jashtë këtyre kornizave, është diçka që natyrshëm përfaqëson një arsye për reagim. Ky reagim nga ana jonë është shumë i qartë", tha ministri.

Ai vëren se reagimi është nga njëra anë politik dhe diplomatik, që i referohet bisedave me zyrtarët më të lartë evropianë dhe ndërkombëtarë të sigurisë, bisedave me përfaqësuesit e atyre vendeve që e bëjnë këtë me një pyetje të qartë, për çfarë bëhet fjalë, pse nuk ka transparencë?

"Nga njëra anë dhe nga ana tjetër - ne duhet të forcojmë kapacitetet tona mbrojtëse si një mjet, një instrument për ruajtjen e stabilitetit, paqes dhe sigurisë për të gjithë popullin tonë", deklaroi ai.
Ministri tha se mezi pret që në paradën që po organizohet, të shohim se çfarë është bërë në vitet e fundit për të përmirësuar kapacitetet mbrojtëse të vendit tonë.

"Dhe i përgëzoj paraprakisht përfaqësuesit e Forcave të Armatosura Serbe, Ministrinë e Mbrojtjes dhe të gjithë ata që morën pjesë në përgatitjen e saj, sepse, sipas gjithçkaje që dëgjoj, do të jetë shfaqja më e madhe e këtij lloji në dekada", tha ai.

"Dhuna si metodë e luftës politike duhet të hidhet poshtë"

Ai deklaroi se përgjegjësia më e madhe për ruajtjen e interesave kombëtare i takon shoqërisë dhe institucioneve që janë të detyruara të bëjnë punën e tyre, që është parandalimi i skenarëve të dhunshëm të marrjes së pushtetit.

"Dhuna e thjeshtë si metodë e luftës politike duhet të hidhet poshtë universalisht si nga qeveria ashtu edhe nga opozita dhe njerëzit e orientuar drejt opozitës. Dhe e përsëris, për sa i përket të huajve, sigurisht që gjithmonë ka vende që janë më pak të favorshme për ju, vende që janë më të favorshme për ju. Si Ministër i Punëve të Jashtme, po luftoj për të bërë sa më shumë miq të jetë e mundur”, tha Gjuriq.

Ai shtoi se do të ketë nga ata që do të përdorin çdo mundësi për të zvogëluar fuqinë ekonomike, reputacionin ose ndikimin e përgjithshëm të Serbisë.

Ai thotë se nuk ka dyshim se ata që nuk janë në favorin tonë do të përdorin çdo histori tonën të brendshme në të cilën etiketojmë njëri-tjetrin ose në të cilën kemi individë që do të thonë se vendi i tyre është një despotizëm jodemokratik.

Ai deklaroi se si Ministër i Punëve të Jashtme, e sheh si përgjegjësi të tij të mos eksportojë diskutimet tona të brendshme politike jashtë vendit, por të dërgojë një mesazh pozitiv për Serbinë, sepse kemi shumë gjëra të mira për të thënë.

“Ne jemi një vend që ka më shumë se dyfishuar PBB-në e tij në pak më shumë se dhjetë vjet. Destinacioni më i mirë për investime në Evropën Juglindore. Ne jemi një vend me pothuajse shtatë milionë njerëz punëtorë, të talentuar dhe punëtorë, i cili në dhjetë vjet ka arritur që IT, softuerët dhe teknologjitë e reja të bëhen 15 përqind e gjithçkaje që prodhojmë në vendin tonë. Kjo madje e tejkalon bujqësinë. Ne po modernizohemi me një ritëm të shpejtë”, tha Gjuriq.

Ai thotë se Serbia është një vend i mundësive sepse ka marrëveshje për tregti të lirë me Evropën, Rusinë dhe Kinën, por edhe me vendet e Lindjes së Mesme dhe Afrikës.

"Pra, ky është një lloj profili i Serbisë. Vendi që përfundimisht do të presë një ekspozitë të jashtëzakonshme në vitin 2027, një ngjarje që për ne është shumë më tepër sesa vetë ekspozita, dhe kjo është Expo 2027", tha ai dhe shtoi se është një mundësi për të ndryshuar imazhin e Serbisë dhe për të zhvilluar me shpejtësi infrastrukturën, domethënë për të reflektuar mbi çdo qytetar.
Marko Gjuriq tha se po përhapen shumë gënjeshtra për Serbinë, si nga jashtë ashtu edhe nga brenda.

"Dhe ne kemi një përgjegjësi serioze për të shpjeguar situatën, duke tërhequr përsëri një vijë të qartë midis prezantimit të konflikteve tona të brendshme dhe shpjegimit se cilat janë faktet, nga njëra anë. Nga ana tjetër, keni vende që janë të prirura të përdorin ato narrativa dhe propagandë negative si mjet presioni, dhe keni vende që janë të orientuara në mënyrë pragmatike drejt bashkëpunimit ose miqësisë”, tha ministri.