Gjuriq: Serbët në zgjedhjet lokale duhet t’i japin një mësim regjimit të Kurtit

Zgjedhjet lokale në Kosovë më 12 tetor janë një mundësi që serbët në veri të rikthejnë kontrollin mbi komunat me shumicë serbe dhe të pengojnë përpjekjet e regjimit të Albin Kurtit për të marrë kontrollin edhe mbi komunat me shumicë serbe në jug të krahinës, deklaroi ministri i Punëve të Jashtme të Serbisë, Marko Gjuriq, duke i ftuar serbët të dalin në zgjedhje dhe t’i “japin një mësim regjimit të Kurtit”.

“Këto zgjedhje janë jetike për mbijetesën e popullit serb në Kosovë e Metohi, dhe për këtë arsye pjesëmarrja në to është detyrë kombëtare e patriotike e çdo qytetari tonë, por edhe obligim familjar i kujtdo që dëshiron të mbrojë interesat më themelore të familjes së vet. Besoj fuqimisht se Kurti nuk dëshiron që serbët të dalin në zgjedhje më 12 tetor, që të qëndrojnë në shtëpi dhe që njerëz si Hetemi e Atiqi të mbajnë kontrollin. Prandaj duhet të dalim në zgjedhje dhe t’i japim një mësim regjimit të Kurtit përmes inatit serb, unitetit, solidaritetit dhe dashurisë ndaj atdheut tonë,” tha Gjuriq në një intervistë për “Politika”.

Ai theksoi se shpesh u tregon partnerëve evropianë se qëndrimi i disa vendeve ndaj Kosovës nuk është reklama më e mirë për projektin evropian.

I pyetur nëse, në rast zgjerimi të Bashkimit Evropian, e sheh Serbinë “në atë tren”, Gjuriq tha se BE është një ide e mrekullueshme që duhet të evoluojë në periudhën e ardhshme për t’iu përgjigjur nevojave politike, të sigurisë dhe ekonomike të kontinentit.

“Jam plotësisht i sigurt se Unioni nuk mund të jetë i suksesshëm pa qenë i bashkuar në kuptimin e vërtetë të fjalës. Kjo përfshin edhe anëtarësimin e Serbisë dhe vendeve të tjera të rajonit,” porositi Gjuriq.

Ai theksoi se turbulencat globale janë aq të mëdha sa që Evropa nuk duhet të humbasë kohë me konflikte dypalëshe politike që disa shtete anëtare po i nxisin, duke ngadalësuar kështu procesin e zgjerimit.

Ai ka vërejtur se shpesh drejtohen akuza ndaj Serbisë për ndasi të brendshme në qëndrimin ndaj BE-së, ndërsa të dhënat e Eurobarometrit dhe Eurostatit tregojnë se në disa shtete anëtare nuk ekziston gatishmëri e plotë për të pranuar vendet e rajonit, edhe nëse ato i plotësojnë të gjitha kushtet.

“Kjo është një sfidë mbi të cilën duhet të punojmë së bashku. Serbia ka shumë për të ofruar, para së gjithash, shtatë milionë njerëz punëtorë, të aftë dhe të rrënjosur në kulturën dhe identitetin evropian,” shtoi ministri i Punëve të Jashtme.

Në lidhje me qëndrimin e BE-së ndaj Kosovës, ai theksoi se shpesh u tërheq vëmendjen partnerëve evropianë se qasja e disa vendeve ndaj kësaj çështjeje nuk është shembull pozitiv për imazhin e Unionit,  veçanërisht për serbët, për të cilët Kosova nuk është vetëm 13 për qind e territorit, por baza kryesore e identitetit shtetëror dhe kombëtar.

“Nëse BE nuk do të ketë një strategji të qartë zgjerimi, me afate konkrete dhe rezultate të prekshme, dhe nëse nuk arrin të konsolidojë sistemin e saj të qeverisjes, rrezikon të dalë nga loja. Të mos jetë më aktor dhe subjekt i marrëdhënieve ndërkombëtare, por objekt i përplasjes së fuqive të mëdha dhe tabelë shahu ku, siç po ndodh tani në lindje të Evropës, aktorët globalë matin forcat e tyre. Dikur fuqia ekonomike, shkencore dhe e tjera e Evropës do të vihet në pikëpyetje nëse nuk arrihet një bashkim më i madh. Prandaj mendoj se duhet të na jepet respekti i duhur, të na ofrohet një vend i barabartë në tryezën evropiane dhe të mos harrohet se ne i kemi kontribuar asaj Evrope për breza me radhë,” është i qartë Gjuriq.

Duke folur për marrëdhëniet midis Serbisë dhe SHBA-së, ai tha se ato kanë përjetuar përparim të ndjeshëm dhe konkret gjatë viteve të fundit, si rezultat i një ndryshimi paradigme në qasjen e administratës amerikane, por edhe të vetë Serbisë, e cila është bërë shumë më aktive dhe nuk pret më që të tjerët të marrin primatin përmes lobimit dhe propagandës.

“Ne kemi bërë përparim të madh në krijimin e një mase kritike njerëzish në Uashington që e shohin në marrëdhëniet me Beogradin një mundësi strategjike për interesat e përbashkëta me SHBA-në. Marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve janë sot shumë më të mira se disa vite më parë dhe janë në rrugën e duhur për t’u kthyer te traditat që i kemi pasur gjatë pjesës më të madhe të 143 viteve të marrëdhënieve tona – marrëdhënie miqësie dhe bashkëpunimi,” përfundoi shefi i diplomacisë serbe.

Ai theksoi se, veçanërisht me ardhjen e Donald Trump në krye të SHBA-së, ka ndryshuar paradigma e marrëdhënieve të shtetit më të zhvilluar dhe më me ndikim të civilizimit perëndimor ndaj këtij rajoni, duke u hapur një mundësi që raportet të vendosen mbi baza të reja, strategjikisht ndryshe dhe më pozitive.

“Sot Serbia ka më shumë miq në Uashington se në çdo moment tjetër që nga vitet ’90,” nënvizoi Gjuriq.

I pyetur nëse marrëdhëniet e mira të Serbisë me Rusinë janë në kundërshtim me ato me Perëndimin, ai përsëriti se interesi i Serbisë është të ruajë të gjitha marrëdhëniet kyçe në bashkësinë ndërkombëtare. Sipas tij, marrëdhëniet midis Serbisë dhe Rusisë e kanë kaluar provën e kohës, jo vetëm në këtë epokë, por edhe në periudha shumë më të vështira historike, dhe se, siç shtoi ai, në Evropë nuk ekziston as shtet dhe as individ që mund ta vërë këtë në dyshim.

Në lidhje me pyetjen se a mund të jenë marrëdhëniet e mira me Uashingtonin pengesë për ato me Pekinin, Gjuriq tha se, sipas përshtypjes së tij, Serbia gëzon respekt dhe besim të madh në Kinë. Ai përkujtoi se gjatë vizitës së presidentit Xi Jinping në Serbi në maj të vitit të kaluar, Kina e pranoi Serbinë në të ashtuquajturën Bashkësi për të ardhmen e njerëzimit, një vizion politik global i presidentit kinez.

Pas kësaj, kujtoi Gjuriq, hyri në fuqi edhe marrëveshja për tregti të lirë ndërmjet dy vendeve.

“Prandaj nuk kam asnjë dilemë se në Pekin ekziston besim ndaj udhëheqjes serbe dhe ndaj Serbisë, kur bëhet fjalë për përkushtimin tonë të sinqertë për të zhvilluar marrëdhënie të mira. Bashkëpunimi ynë ekonomik me Kinën është shumë i dobishëm për të dyja vendet, ndërsa bashkëpunimi politik bazohet në mbështetje të ndërsjellë për çështjet e integritetit territorial dhe sovranitetit. Sigurisht që ndeshja globale nuk do të përcaktohet nga qëndrimi i Serbisë, por ne presim mirëkuptim nga të gjithë partnerët për të bashkëpunuar lirshëm me aktorët kryesorë botërorë,” bëri të ditur ministri i Jashtëm serb.

Duke folur për bashkëpunimin me vendet afrikane, Gjuriq vuri në dukje se ato janë shumë të interesuara për bashkëpunim dhe se Serbia po profilohet në Evropë si një nga portat e bashkëpunimit me Afrikën – një kontinent që është pa dyshim “kontinenti i së ardhmes”, me një popullsi dhe ekonomi në rritje, si dhe me rezerva të rëndësishme të lëndëve të rralla, mineraleve dhe burimeve energjetike.

“Liderët e fuqive të mëdha dhe të disa vendeve kryesore të kontinentit tonë po tregojnë interes për këtë lloj bashkëpunimi. Kjo është padyshim një nga përparësitë tona krahasuese, dhe miqësitë tona me vendet afrikane datojnë që nga krijimi i shumicës së tyre, pas përfundimit të kolonializmit, kur vendi ynë dha një kontribut të rëndësishëm në emancipimin e atyre popujve dhe shteteve nga prangat koloniale. Mbi këtë bazë të shëndoshë ekziston potencial i madh si për ekonominë tonë, ashtu edhe për pozicionin ndërkombëtar të Serbisë si një nga hallkat kyçe që lidh Evropën me Afrikën,” përfundoi Gjuriq.

Ministri i Punëve të Jashtme të Serbisë, Marko Gjuriq, theksoi se sesioni i fundit i Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara ka qenë ndoshta pjesëmarrja më përmbajtjesore e Serbisë në 15 vitet e fundit – si për nga intensiteti, ashtu edhe për nga cilësia e takimeve që kanë zhvilluar presidenti Aleksandar Vuçiq dhe delegacioni serb.

„Kemi biseduar me përfaqësuesit e të gjitha vendeve kyçe, si në aspektin ekonomik, ashtu edhe në atë ushtarak. Brenda sesionit të AP-së së OKB-së organizuam ngjarje të rëndësishme si mbrëmja kushtuar Lëvizjes së të Painkuadruarve, Samiti i Nismës Evropës Qendrore në nivel ministrash... Janë zhvilluar takime shumë të rëndësishme me kryeministrin e Izraelit, pas së cilës pasoi edhe vizita e ministrit të jashtëm izraelit, si dhe me një numër të madh liderësh evropianë dhe botërorë“, tha Gjuriq.

Sipas tij, për Serbinë ky sesion ishte një mundësi që, përmes fjalimit të presidentit Vuçiq, të paraqesë politikën e saj të jashtme të pavarur, të bazuar në parime të qarta.

„Ai fjalim ishte pa pasione, refuzoi ndarjet dhe tifozeritë, duke ofruar një pasqyrë të qartë mbi gjendjen aktuale të botës dhe marrëdhënieve ndërkombëtare. Ishte një thirrje për kthjellje dhe dialog – një paralajmërim se njerëzimi po ecën drejt një konflikti që mund të sjellë tragjedi. Ata që e dëgjuan fjalimin e presidentit Vuçiq mund të dëgjonin për rëndësinë e Kartës së OKB-së në 80-vjetorin e saj, për pozitën e serbëve në Kosovë e Metohi dhe për zhvillimet në Republikën Srpska dhe Bosnje e Hercegovinë. Ishte një analizë objektive, e orientuar drejt zgjidhjeve, jo thellimit të krizave dhe ndarjeve,“ theksoi ministri.

I pyetur nëse politika e jashtme aktuale e Serbisë është e qëndrueshme në plan afatgjatë, Gjuriq tha se ajo mbart një “ADN të vjetër tetë shekujsh”, të rrënjosur në vizionin e dinastisë Nemanjiq që Serbia është “perëndim në lindje dhe lindje në perëndim”.

„Viteve të fundit jemi udhëhequr nga ideja që të ruajmë miqësitë e vjetra dhe të fitojmë të reja. Këtë e kemi bërë në rrethana të luftës në kontinentin evropian, kur nga ne kërkohej të prishnim lidhjet tradicionale me disa miq e njëkohësisht të mos krijonim ura të reja bashkëpunimi me ata që dikur ishim në konflikt. Megjithatë, politika jonë është bazuar në analizën objektive të interesave tona kombëtare e shtetërore, jo në atë që është politikisht e përshtatshme për popullaritet të brendshëm apo për mbështetje nga ndonjë fuqi e madhe,“ theksoi ai.

Gjuriq nënvizoi se politika e jashtme e Serbisë udhëhiqet në interes të qytetarëve dhe në mënyrë të pavarur nga çdo qendër e madhe vendimmarrjeje politike, duke u bërë një nga tiparet që e dallon Serbinë në arenën ndërkombëtare.

Ai shtoi se prandaj Serbia është e vetmja vend në kontinentin evropian që ka marrëveshje tregtie të lirë si me Bashkimin Evropian, ashtu edhe me bllokun ekonomik euroaziatik, si dhe me disa vende afrikane, përveç marrëveshjes aktive të tregtisë së lirë me Kinën.

„Kjo është një përparësi krahasuese nga e cila përfitojnë jo vetëm gjeneratat e sotme, por edhe ato të ardhshme,“ theksoi ai.

Sipas fjalëve të tij, aftësia për të ruajtur një politikë të tillë do të varet nga kohezioni i brendshëm dhe shoqëror.

„Nëse lejojmë që brenda vendit të bëhemi pre e propagandës dhe ndikimeve të jashtme që duan ta tërheqin Serbinë drejt njërit nga polet gjeopolitike, atëherë do të dëmtonim seriozisht kapacitetin tonë për veprim të pavarur në politikën e jashtme dhe për arritjen e qëllimeve kombëtare,“ paralajmëroi ai.

Kur u pyet se deri në çfarë mase, si Ministër i Punëve të Jashtme, vuan nga presioni i jashtëm për të ndryshuar qëndrimin e politikës së jashtme të Serbisë, ai u përgjigj se Serbia është vazhdimisht nën presion për të hequr dorë nga kursi i saj i pavarur, por se bindja se politika e jashtme formulohet në bazë të interesave kombëtare dhe shtetërore, dhe në aspektin politik, ekonomik dhe të sigurisë, bazohet fort jo vetëm në bindjet personale, por edhe në mbështetjen e shumicës së qytetarëve.

„Edhe në këtë kohë të polarizimit, e cila nuk e ka anashkaluar as Serbinë, nuk dëgjojmë shumë kritika ndaj politikës së jashtme të Serbisë, as nga qarqet tona politike të brendshme,“ përfundoi Gjuriq.