Gogiq: Kryetarët e komunave në veri i kryen mandatet në një kapacitet të kufizuar

Politologu Ognjen Gogiq vlerëson se kryetarët shqiptarë, të zgjedhur dy vite më parë në komunat në veri të Kosovës, i kanë kryer mandatet e tyre në një kapacitet të kufizuar, sepse vetëqeverisjet lokale nuk kanë krijuar asnjëherë potencialin e nevojshëm kuadro pasi serbët kanë dhënë dorëheqje nga shërbimet komunale. Ai po ashtu thekson se, me përjashtim të Mitrovicës së Veriut, dukej se kanë hezituar të ndërmarrin masa për të cilat dihej se do të kundërshtoheshin nga serbët që përbëjnë shumicën në ato komuna.

Sipas tij, komuna e Mitrovicës së Veriut ka qenë më e diskutueshme sa i përket vendimeve të marra jo vetëm nga kryetari, por edhe nga këshilltarët, gjegjësisht nga Kuvendi i Komunës.

"Ata morën vendime që hasën në kundërshtimin e popullatës vendase. Kjo para së gjithash ka të bëjë me vënien në dispozicion të autoriteteve qendrore të disa pronave të paluajtshme të komunës, si disa objekte iu dorëzuan Ministrisë së Punëve të Brendshme të Kosovës përkundër faktit se serbët ishin kundër. Gjithashtu, të gjitha komunat kanë ndërmarrë disa hapa simbolikë, si ndryshimi i tabelave, flamujve dhe stemave të vendosura në objektet e tyre dhe kjo ka acaruar popullatën vendase. Por nga ana tjetër, ato komuna u përpoqën që deri diku të kënaqen me popullsinë vendase, por edhe me bashkësinë ndërkombëtare perëndimore, për shembull, duke dhënë asistencë sociale dhe mbështetje financiare për kategori të ndryshme të popullsisë, për të treguar një lloj vullneti të mirë”, thotë Gogiq.

Në komunën e Mitrovicës së Veriut, siç shton ai, ka pasur vendime për rendin komunal dhe për projekte infrastrukturore që kanë hasur në reagime të ndryshme nga popullata, kështu që disa janë pranuar si të mirëseardhura, ndërsa të tjera janë kuptuar si provokime, siç janë përcaktimet e ndryshme të punës së objekteve hotelierike dhe tregtare apo vendimet për punimet në rrugë.

“Në përgjithësi, në vitin e parë serbët treguan pakënaqësi të dukshme me faktin se kryetarët e komunave ishin nga komuniteti shqiptar, ndërsa në vitin e dytë, pas referendumit që serbët bojkotuan, kjo nuk u shfaq aq shumë. Ata mësuan të jetojnë me të”, thotë Gogiq dhe vlerëson se këto pushtete lokale, edhe në kohën kur serbët i kanë menaxhuar, madje edhe më vonë, nuk kanë funksionuar kurrë në mnyrë të plotë.

Prandaj, ai beson se me ndryshimin e pushtetit lokal pas zgjedhjeve të tetorit, do të jetë detyrë që të bëhet një përpjekje serioze për ngritjen e kapaciteteve kuadro dhe profesionale në këto vetëqeverisje lokale në mënyrë që ato të punojnë për të mirën e qytetarëve.

Gogiq beson se partitë që vijnë nga komuniteti shqiptar dhe boshnjak sigurisht që do të vazhdojnë të mobilizojnë simpatizantët e tyre dhe se në zgjedhjet e tetorit do të përpiqen ta ruajnë pushtetin ose të mbeten të përfaqësuara sa më shumë në kuvendet e komunave në veri të Kosovës.

“Pavarësisht numrit të serbëve në ato komuna, sidomos nëse janë të ndarë dhe nëse shfaqen në disa kolona, ​​nuk do të jetë e lehtë për ta që të rimarrin pushtetin. Nga ana tjetër, procesi i ndërrimit të vendbanimit po zhvillohet edhe për shkak se një numër i pjesëtarëve të komunitetit shqiptar dhe boshnjak, të cilët nuk kanë jetuar më parë atje, po i regjistrojnë në këto vendbanime. Është legjitime dhe nuk mund të ndalet nëse kanë ku të regjistrohen, dhe kjo kontribuon në ndryshimin e strukturës demografike të atyre komunave. Do të ketë një luftë për pjesëmarrjen e tyre në zgjedhje dhe në Mitrovicën e Veriut është treguar se këto komunitete janë shumë vitale politikisht, si shqiptarët dhe boshnjakët, po ashtu edhe romët. Pra, serbët do të duhet ta marrin seriozisht procesin e kthimit në institucione”, thotë ai.  

Në të njëjtën kohë, ai tregon se para zgjedhjeve lokale, institucionet kompetente do të duhet t'i përgjigjen me shpejtësi dilemës juridike se a duhet shpallur zgjedhjet për kuvendet e komunave Zveçan dhe Leposaviq.

“Legjislacioni i Kosovës parasheh që zgjedhjet për kryetarë të komunave të mbahen për një periudhë të caktuar prej katër vitesh, pavarësisht nëse në ndërkohë janë mbajtur zgjedhjet e jashtëzakonshme, kur bëhet fjalë për kuvendet komunale nuk është kështu dhe nuk ka asnjë forcë të ligjit që thotë se mandati i tyre përfundon çdo katër vjet, dhe në vitin 2023 kemi pasur zgjedhje lokale në komunën e Zveçanit dhe të Leposaviqit, ndërsa në komunën Zubin Potok dhe Mitrovicës së Veriut, kandidatët e partive shqiptare morën mandatet e serbëve dhe nuk diskutohet se atje do të mbahen zgjedhje të reja lokale. Por, zgjedhjet për këshilltarë në Zveçan dhe Leposaviq janë të diskutueshme dhe kjo mund të jetë burim i mundshëm i krizës sepse ka një zbrazëti juridike dhe nuk ka zgjidhje ligjore për këtë dilemë”, thekson Gogiq.