Gogiq: Nuk ka gjasa që çështja e Kosovës të zgjidhet në tre muajt e ardhshëm, Lajçakut i skadon mandati në prill

Në fillim të këtij viti, nga një numër i madh zyrtarësh u dëgjua se presionet nga Bashkimi Evropian do të intensifikohen kur është fjala për procesin e dialogut ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, por politologu Ognjen Gogiq thotë se kur të merrni parasysh se zgjedhjet po vijnë në BE, si dhe në SHBA, nuk ka gjasa që Unioni të ketë aktualisht mekanizmat për të ushtruar një presion të tillë.

Duke kujtuar se i dërguari i posaçëm i BE-së për dialogun, Miroslav Lajçak, është emëruar në atë pozitë në vitin 2020 dhe se mandati i tij përfundon në prill, Gogiq për Kosovo online tha se nuk ka gjasa që ndonjë sukses në procesin e normalizimit të arrihet brenda katër muajve, kur kanë kaluar katër vjet që nuk ka ardhur deri këtu.

Gogiq thotë se kur merret parasysh se Bashkimi Evropian dhe SHBA-të kanë zgjedhje, nuk ka gjasa që BE-ja të ketë aktualisht mekanizmat për të ushtruar ato presione.

Gogiq rikujton se në shtator të vitit 2022, Beogradit dhe Prishtinës iu prezantua një plan franko-gjerman, i cili u mbështet nga BE dhe SHBA dhe se ideja ishte që kjo iniciativë të zbatohej gjatë vitit 2023.

Siç thotë ai, viti i kaluar u caktua si viti kur është dashur të ketë një përparim domethënës, për të bërë një përparim në procesin e normalizimit ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës.

“Ajo iniciativë është konceptuar që në fillim të vitit të kaluar të arrihet një marrëveshje dhe më pas të zbatohet para fundit të vitit. Në vetë marrëveshjen e cila është pranuar në shkurt dhe e cila më vonë është ndryshuar në Ohër në muajin mars u tha se do të realizohej brenda 150 ditëve dhe më pas do të organizohej një konferencë donatorësh.Asnjë nga këto nuk u realizua dhe ideja e BE-së dhe SHBA-së vitin e kaluar ishte që të përfundojnë punën. në vitin 2023 ose për të bërë progres më të rëndësishëm sepse e dinin se gjatë vitit 2024 nuk do të ketë kush të merret me të”, theksoi Gogiq.

Ai thekson se tani shtrohet pyetja se kush mund ta ushtrojë atë presion.

Ai thekson se duhet pasur parasysh se në prill skadon mandati i Miroslav Lajçakut si ndërmjetësues kryesor para BE-së.

“Mandati i tij tashmë është zgjatur disa herë, ai është emëruar në atë detyrë në vitin 2020 me detyrë që procesi i dialogut të çojë në një marrëveshje për normalizim. Katër vjet më vonë, duket se nuk jemi fare afër asaj marrëveshjeje. dhe ndërkohë disa të mëparshme i kanë shembur marrëveshjet kështu që nuk ka gjasa që nëse nuk mund të arrihet përparim në katër vjet, ai do të arrihet në tre muajt e fundit të mandatit të tij. Pyetja e madhe është nëse mandati i tij do të zgjatet sepse përsëri pyetja është kush mund ta zgjasë sepse BE-ja po shkon në zgjedhje parlamentare”, thotë Gogiq.

Ai shton se pas zgjedhjeve të BE-së do të formohet një përbërje e re e Parlamentit Evropian dhe Komisionit Evropian dhe tregon se aktualisht këto organe nuk kanë kapacitet për të hyrë në disa nisma të reja.

Kur i shikon të gjitha këto, siç thotë Gogiq, duket e pamundur që BE-ja të ketë mekanizmat për të ushtruar presion mbi palët.

Gogiq thekson se duhet pasur parasysh se Serbia aktualisht ka një qeveri me mandat teknik, si dhe se në kohën kur Serbia të përfundojë procesin e formimit të qeverisë së re, Kosova me siguri do të hyjë në procesin e zgjedhjeve parlamentare.

“Në fakt, në asnjë moment të këtij viti nuk do të takohemi në gjysmë të rrugës, pra nuk do të kemi ndërmjetësues nga të dyja palët, negociatorë që do të kenë legjitimitet për të diskutuar marrëveshjet. Kur e gjithë kjo të merret parasysh, duket se këto përpjekje për të detyruar një zgjidhje në tre muajt e ardhshëm nuk ka gjasa”, thotë ai.

Gogiq beson se BE-ja tani do të kërkojë një strategji daljeje, një mënyrë për ta mbyllur disi historinë në mënyrë që ata të mos deklarojnë dështim dhe në mënyrë që askush të mos përjetojë një kolaps.

Duke thënë se është folur se BE-ja do t'i zyrtarizojë marrëveshjet deri në fund të janarit dhe se do t'i futë në dokumentet e negociatave si për Serbinë ashtu edhe për Kosovën, Gogiq thotë se kjo është keqinterpretuar nga opinioni, d.m.th. çdo formë e re presioni, por gjë e brendshme, punë burokratike - që BE-ja t'i përfshijë ato dokumente në dokumentet e veta.

“Në një farë mënyre është duke i futur gjërat në sirtar. Nuk është një qasje e re, por në fakt çështja po përshtatet deri në një njoftim të dytë dhe në fakt, në këtë mënyrë, BE-ja do t'ia besonte një mbledhjeje të re të Parlamenti Evropian të merret me të”, shton ai.

Gogiq pret që në muajt e ardhshëm të arrihet deri në atë pikë që do të kërkohet një strategji e daljes dhe se Beogradi dhe Prishtina në një farë mënyre do të konfirmojnë angazhimin e tyre për të vazhduar procesin në një moment kur të krijohen kushtet për këtë.

“Por, jo më shumë se kaq, sepse një mrekulli nuk mund të ndodhë për të ndryshuar kaq shumë gjëra brenda natës. Ne kemi marrëveshje që as nuk janë pranuar në mënyrën e duhur, as nuk janë zbatuar dhe për të arritur një rezultat dhe mrekulli të paprecedentë në pak muaj, është Nuk mjafton "ndoshta. Është më tepër që historia të bëhet e plotë në mënyrë që BE të mos hyjë në procesin zgjedhor duke deklaruar një dështim përsa i përket këtij procesi," thotë ai.

Duke komentuar deklaratat e ardhura nga BE-ja për heqjen e afisheve për targa, dhe në kuadër të presioneve që mund të priten, Gogiç thotë se ato tregojnë se BE-ja është kapur nga kashta dhe se duan të shohin ndonjë progres në mënyrë që ta deklarojnë si një sukses shumë të madhë.

“Ka komente se anulimi i atyre afisheve dëshmon vullnetin e të dyja palëve për t'iu rikthyer procesit të dialogut, edhe pse është një lëshim i vogël që nuk tregon aspak se ka dëshirë për të dalë me disa zhvillime serioze, si p.sh. si mbajtjen e zgjedhjeve në veri të Kosovës apo edhe formimi I Asociacionit të komunave serbe. Kjo tregon se BE-ja ka nevojë për çdo progres dhe se janë të gatshëm të marrin edhe gjënë më të vogël për të treguar ndonjë rezultat”, thotë Gogiq.

Sipas fjalëve të tij, nëse Beogradi dhe Prishtina në periudhën e ardhshme tregojnë vullnet të mirë për çështjet më të vogla, do të mjaftojë që BE-ja t'i japë fund kësaj historie në mars, kur pritet të mbahet samiti i Këshillit Evropian.

“Duhen lëshime minimale nga të dyja palët, në mënyrë që BE-ja të mund të deklarojë në Këshillin Evropian se është shënuar një lloj përparimi dhe më pas ta përmbyll dhe ta mbyllë historinë deri në një njoftim të dytë, por kjo në fakt do të thotë se e gjithë kjo gjë do të jetë vetëm duke u ndalur në dritën e këtyre zhvillimeve të supozuara dhe në fakt vetëm kur mbahen zgjedhje si në BE ashtu edhe në SHBA dhe kur të kemi administrata si në BE ashtu edhe në SHBA që do të kenë kapacitet të plotë, procesi mund të vazhdojë dhe kjo nuk pritet para vitit të ardhshëm”, përfundon Gogiq.