Gogiq: Ofensiva diplomatike e Lajçakut në Nju Jork është një përpjekje për të qetësuar Prishtinën

Politologu Ognjen Gogiq vlerësoi se ndërmjetësi kryesor evropian në dialog, Miroslav Lajçak, u përpoq në Nju Jork që ta bindë Prishtinën që t'i kthehet dialogut me ndihmën e SHBA-së, por se është e vështirë të pritet që kjo ofensivë diplomatike të japë ndonjë rezultatet.

“Lajçak është sigurisht në një ofensivë të caktuar diplomatike, por më tepër synon të shpëtojë atë që mund të shpëtohet në kuadër të dialogut, në vend që të krijojë disa rezultate të reja”. Ofensiva e tij në fakt është më shumë e drejtuar drejt Prishtinës”, tha Gogiq për Kosovo online
.
Ai beson se takimet e shumta që Lajçak pati javën e kaluar në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së nuk kishin për qëllim presione të reja ndaj Prishtinës për t'i ndalur veprimet e njëanshme, por "përpjekje për të inkurajuar veten për t'u kthyer në dialog".

“Bëhet fjalë për faktin se Prishtina ka hequr dorë nga dialogu. Ajo zgjodhi lëvizjet e njëanshme sepse beson se ato i lejojnë të arrijë më shumë qëllimet e saj dhe për këtë arsye është jashtë dialogut. Dhe ajo që Lajçak u përpoq në javët e fundit ishte të inkurajonte Prishtinën që të kthehej në dialog”, theksoi Gogiq.

Ai përkujtoi se Lajçak para disa javësh ishte në Prishtinë, ku dërgoi dy mesazhe të rëndësishme: e para - se çështja e urës kryesore në Ibër nuk do të jetë temë e dialogut dhe e dyta se Serbia e tërhoqi letrën në të cilën ajo shprehu një rezervë për Marrëveshjen e Ohrit.

“Të dyja mesazhet i janë dërguar Prishtinës me qëllim që ajo të jetë e gatshme dhe më pas t’i kthehet dialogut në bazë të lëshimeve që gjoja ka marrë nga pala serbe. Megjithatë, nuk dha rezultat”, thekson Gogiq.

Kjo është edhe arsyeja, mendon ky politolog, për largimin e Lajçakut në SHBA dhe takimin që pati me kryeministrin Albin Kurti dhe të dërguarin e SHBA-së për Ballkanin Perëndimor, Alexander Kasanoff.

“Lajçak këtë herë në SHBA tha atë që Kurti dëshiron të dëgjojë, që është se marrëveshja e Ohrit duhet të zbatohet. Ai e shpalli atë në shoqërinë e Kasanoff, që në fakt kishte për qëllim të tregonte se amerikanët ishin pas saj. Mirëpo, kjo nuk mjafton dhe nuk do të mjaftojë sepse Kurti nuk dëshiron që marrëveshja të zbatohet, sepse zbatimi i marrëveshjes nënkupton formimin i Asociacionit të Komunave Serbe për të cilën Kurti nuk është i interesuar”, thekson Gogiq.

Ai thotë se Kurti kërkon vetëm nënshkrime për Marrëveshjen e Ohrit dhe këtë e ka thënë disa herë.

“Ai beson se nëse ajo marrëveshje do të nënshkruhet, do të çonte në njohje të reja të Kosovës nga pesë mosnjohësit. Dhe kjo është ajo që ai dëshiron. Por Lajçak nuk mund t'ia garantojë këtë. Pra, kjo iniciativë e Lajçakut ka për qëllim që ta kthejë Prishtinën në proces disi, por do të jetë jetëshkurtër, pasi para së gjithash, në Prishtinë po përgatiten për zgjedhje dhe nuk kanë shumë besim te Lajçaku dhe presin që ai të largohet nga ai vend”, beson Gogiq.

Ai shton se Lajçak, nga ana tjetër, nuk ka mekanizma që ta bindë Serbinë të bëjë diçka.

“Ai nuk është dikush që ka një rol kyç në Bashkimin Evropian. Është ende në dorën e shteteve anëtare dhe vetëm kur shtetet anëtare të marrin qëndrimin se diçka duhet bërë, ndoshta do të arrihet ndonjë rezultat”, thekson Gogiq.

I pyetur se sa progres në normalizim është i mundur në një situatë të tillë, Gogiq thotë se zbatimi i marrëveshjes është “me definicion e kundërta e lëvizjeve të njëanshme”.

“Dialogu nënkupton arritjen e një marrëveshjeje, gjetjen e një zgjidhjeje për një çështje të hapur dhe më pas zbatimin e saj. E kundërta janë masat e thjeshta. Ndryshe nga kjo, ajo që po bën Prishtina është duke ndryshuar realitetin në terren me veprimet e saj të njëanshme dhe të pakoordinuara, duke krijuar kështu një fakt të kryer”, paralajmëron Gogiq.

Ai shton se Prishtina këtë po e bën sepse ka vlerësuar se është më e leverdishme për të të ndërmarrë masa të njëanshme sepse do t'i arrijë qëllimet e saj shumë më mirë, të cilat për momentin synojnë të fitojnë pikë politike gjatë fushatës parazgjedhore.

“Prishtina i sheh këto lëvizje të njëanshme si më të dobishme për vete sesa kthimin në dialog dhe arritjen e disa marrëveshjeve përmes dialogut. Le të themi se çështja e autoriteteve të përkohshme në veri të Kosovës u propozua përmes dialogut dhe se Prishtina tha se duam që ato të hiqen. Përgjigja e Beogradit do të ishte ose 'jo' - ose do të thoshin: 'Mirë, por atëherë duhet të formohet Asociacioni i Komunave Serbe për të marrë përsipër disa nga acarimet e tyre', të cilën Prishtina nuk do ta pranonte. Pra, Prishtina vlerësoi se do të ishte më e dobishme për të që të merrte masa të njëanshme sesa të ishte në dialog dhe të zbatonte marrëveshjet”, thotë Gogiq.

Ai arrin në përfundimin se përgjigja që lind është jashtëzakonisht e thjeshtë.

“Marrëveshjet janë shkronja të vdekura në letër dhe nuk garantojnë më asgjë në terren”, përfundon Gogiq.