Graovac: Fondet nga Plani i Rritjes, një instrument i BE-së për rinovimin e negociatave midis Beogradit dhe Prishtinës

Bashkëpunëtori i Qendrës për Stabilitet Social, Srgjan Graovac vlerësoi se BE-ja do të përpiqet të përdorë fondet nga Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor si një instrument presioni ndaj Beogradit dhe Prishtinës në mënyrë që të ripërtërihet procesi i negociatave dhe të përfundojë plani Scholz-Macron për zgjidhjen, nëse jo të përhershme, të paktën të përkohshme të çështjes së Kosovës.

“Është e qartë se Bashkimi Evropian do të përpiqet t'i përdorë këto fonde si diçka që do të jetë një instrument presioni ndaj Beogradit dhe Prishtinës, dhe kjo është ripërtëritja e procesit të negociatave sepse aktualisht është vendosur diku në akt reklamimi dhe vështirë se do të të rinovohet deri në përfundimin e zgjedhjeve në Kosovë. Por, në çdo rast, kjo do të jetë një mjet për të kushtëzuar që ato negociata të vazhdojnë”, tha Graovac për Kosovo online.

Sipas tij, synimi i BE-së është stabilizimi i Ballkanit dhe këtë e shohin përmes planit Scholz-Macron të ofruar më parë.

“Qëllimi i vendeve të Bashkimit Evropian është të arrijnë në përfundimin e planit Scholz-Macron, të cilin e konsiderojnë vendimtar për të paktën një zgjidhje të përkohshme, nëse jo të përhershme të çështjes së Kosovës dhe Metohisë. Ata besojnë se kjo do të stabilizojë kushtet në rajon. Pra, do të jetë një mjet për të shantazhuar Beogradin dhe Prishtinën”, thotë Graovac.

Ai thekson se në këtë moment do të jetë një barrë shumë më e madhe për Prishtinën sesa për Beogradin.

“Beogradi i ka përmbushur të gjitha obligimet lidhur me Marrëveshjen e Brukselit, e Prishtina nuk i ka përmbushur as obligimet lidhur me Marrëveshjen e Brukselit, diçka që ka kaluar tashmë dhjetë vjet që atëherë. Me Asociacionin e Komunave Serbe gjithçka është në ngërç. Prishtina realisht do të ketë problem t'i shfrytëzojë apo t'i vazhdojë ato mjete, pa e zbatuar obligimin që e ka pranuar vetë”, vlerëson Graovac.

Ai beson se me refuzimin e formimit të AKS, Prishtina eventualisht mund të përballet me problemin e tërheqjes së mjeteve nga Plani i Rritjes.

Megjithatë, ai nuk pret që të ndryshojë asgjë për sa kohë që në pushtet është Albin Kurti.

“Ai nuk e ka dhe nuk po tregon synim të pranojë Asociacionin e Komunave Serbe dhe as nuk mendoj se është në interesin e tij politik. Do të jetë problem dhe sfidë serioze edhe për Beogradin edhe për Prishtinën kur bëhet fjalë për tërheqjen e atyre mjeteve, por mbi të gjitha për Prishtinën”, thekson Graovac.

Ai beson se Ballkani Perëndimor do të përfitojë nga fondet e Planit të Rritjes jo vetëm sepse bëhet fjalë për grante, por edhe sepse në pjesën e dytë janë në pyetje kreditë më të favorshme që mund të merren për momentin.

Në të njëjtën kohë, Plani i Rritjes është një mesazh i qartë për BE-në që të llogarisë në vendet e Ballkanit Perëndimor.

"Ne mund të kuptojmë se BE-ja po përpiqet t'i dërgojë një mesazh Ballkanit Perëndimor se po mbështet tek ata, se ata kanë një të ardhme evropiane, pavarësisht se sa e pabesueshme tingëllon për momentin," thotë Graovac.

Ai kujton se BE-ja nuk po mendon shumë për ndonjë zgjerim për momentin dhe se është e vështirë të parashikohet se kur do të ndodhë kjo.

Prandaj, thekson ai, Plani i Rritjes është një “gjest i vogël” dhe një mesazh për popujt e Ballkanit që të kenë besim tek ata.

“Ky është një gjest i vogël që në thelb nuk u kushton shumë, sepse këto fonde nuk janë shumë të mëdha për ta: Por nga ana tjetër, ata u dërgojnë një mesazh popujve ballkanikë se duhet të llogarisin tek ata dhe se nuk duhet të heqin dorë nga ajo e ardhme evropiane dhe se nuk kanë ndërmend t'ia lënë Ballkanin disa forcave të tjera, për të konsideruar se ky është në radhë të parë oborri i tyre. Ky është mesazhi që po u dërgohet popujve ballkanikë. Sigurisht, popujt ballkanikë para së gjithash shikojnë përfitimet financiare që mund të arrijnë, por e kuptojnë edhe mesazhin”, tha Graovac.

Ai shton se BE-ja është e sinqertë në këtë drejtim, se përmes Planit të Rritjes po tregon se Ballkani është pjesë e Evropës që nuk do të heqë dorë dhe se problemi kryesor i anëtarësimit të anëtarëve të rinj është se BE-ja nuk mund të të zgjidhë mënyrën e funksionimit dhe të vendimmarrjes së tij.

“Ata nuk mund të pranojnë vende të reja në Bashkimin Evropian derisa të zgjidhin këtë parim vendimmarrës dhe ne shohim se sa vështirësi kanë ata për të marrë ndonjë vendim strategjik. Kur ke atë mënyrë për të marrë një vendim me konsensus, dhe ke atë numër vendesh dhe mjafton që një vend të vërë veton ndaj vendimit, e kupton se është e pamundur që Bashkimi Evropian të funksionojë në atë mënyrë. Së pari duhet të zgjidhet ajo çështje dhe pastaj të zbatohet pjesa tjetër e procesit të integrimit evropian. Kjo është diçka që pritet”, përfundon Graovac.