Guliq: Kosova nuk do të jetë në krye të temave të fushatës zgjedhore në Maqedoni, Bosnje-Hercegovinë dhe Kroaci

Zgjedhjet në vendet e rajonit në Serbi ndiqen gjithmonë me vëmendje për shkak të marrëdhënieve të mira fqinjësore, por edhe faktit se në disa prej tyre jetojnë një numër i konsiderueshëm i pjesëtarëve të popullit serb, kështu që situata politike në ato vende është e rëndësis të veçantë për Beogradin, si një variant i qendrës së të gjithë serbëve, thotë historiani Dr. Millan Guliq për Kosovo online në lidhje me fushatat dhe votat për nivele të ndryshme të qeverisjes që do të pasojnë në rajon, në Maqedoninë e Veriut, Bosnjë dhe Hercegovinë, Kroaci dhe Rumani, në vitet e ardhshme.

Duke folur nëse dhe sa çështje e Kosovës do të përfaqësohen në këto procese zgjedhore dhe si mund të ndikojnë rezultatet e votimit në politikën e këtyre vendeve ndaj çështjes së Kosovës, Guliq thekson se nuk duhet të ketë surpriza të mëdha.

“Kur bëhet fjalë për marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, ose më mirë marrëdhëniet me Kosovën, në vendet e rajonit ku do të vijnë zgjedhjet vitin e ardhshëm, gjërat në përgjithësi janë mjaft të qarta. Disa nga këto vende janë ose anëtarë të NATO-s ose afër NATO, dhe aty janë marrëdhëniet ndaj Kosovës, do të thosha, historia ka përfunduar”, thotë Guliq, bashkëpunëtor i lartë hulumtues në Institutin për Histori Bashkëkohore në Beograd.

Ai përkujtoi se nga të gjitha vendet që rrethojnë Serbinë, vetëm Rumania dhe Bosnja e Hercegovina nuk e kanë njohur ende pavarësinë e Kosovës, ndërsa të gjitha vendet e tjera e kanë bërë këtë.

"Unë do të thosha se në shumicën e atyre vendeve nuk ka fare nevojë të diskutohet për problemin e Kosovës dhe nuk mendoj se do të jetë një çështje e rëndësishme në procesin zgjedhor në ato vende. Përveç ndoshta në BeH, e cila bëri nuk e njohin pavarësinë e Kosovës vetëm sepse koncepti i atij shteti është shumë specifik, kështu që vendimet për çështje të rëndësishme merren me konsensus të tre kombeve përbërëse dhe natyrisht populli serb nuk ka asnjë interes që ta njohë pavarësinë e Kosovës. Pra, përfundimisht , kjo temë mund të përmendet në Bosnje dhe Hercegovinë, nga ana tjetër, as Rumania nuk e ka njohur pavarësinë e Kosovës, por mendoj se ajo thjesht do të ndiqte politikën e lartë dhe çfarë do të ishte përfundimisht rezultat i një lloj marrëveshjeje ndërmjet Beogradit dhe Beogradit dhe Beogradit. Prishtinë, e cila, pyetja është se mund të arrihet fare”, thotë Guliq.

Prandaj ai beson se çështja e Kosovës dhe në përgjithësi marrëdhëniet ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës nuk do të jenë të larta në agjendën politike në vitin zgjedhor, si dhe se proceset zgjedhore në rajon nuk do ta largojnë vëmendjen e bashkësisë ndërkombëtare nga marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, pra nga ngjarjet në Kosovë.

“Problemi i Kosovës ka vazhduar me dekada dhe nuk ishte as afër zgjidhjes në vitin 1999, kur forcat ndërkombëtare hynë në krahinën jugore serbe, as momenti kur Kosova shpalli pavarësinë, dhe është një problem që do të vazhdojë të ekzistojnë në vitet e ardhshme sepse ka shumë pyetje të hapura. Si mjet i fundit, si t'i jepet fund një problemi ku është e vështirë të arrihet një marrëveshje dhe është e pamundur të arrihet një marrëveshje në negociata në mënyrë që të vendosni gjërat kështu që njëra palë duhet të fitojë gjithçka dhe pala tjetër duhet të humbasë gjithçka. Kjo nuk është vetëm negociata, ky është një diktim dhe ky është një ultimatum, dhe kështu ka qenë deri tani, dhe kështu mund të jetë në të ardhmen. Pra, unë nuk jam i sigurt se zgjedhjet në vendet e rajonit në një farë mënyre mund t'i japin fund asaj pike të nxehtë që ekziston gjithmonë dhe digjet ose digjet”, është i bindur Guliq.

Ai shton se zgjedhjet janë një gjë e rregullt, se Kosova është problem i përhershëm dhe se këto nuk janë gjëra që disi mund të mbivendosen ose njëra pas tjetrës.

Duke folur për interesimin e disa vendeve me ndikim për ngjarjet në rajon, përfshirë zgjedhjet, si Turqia, kur bëhet fjalë për Bosnjë-Hercegovinën, por edhe për Kosovën dhe për çështjen shqiptare në përgjithësi në këto zona, Guçiq thotë se historia na mëson se ngjarjet në Ballkan, për fat të keq, tërhoqën shumë fuqi të mëdha apo domethënëse që në një farë mënyre u përpoqën të arrinin interesat e tyre apo të mbrojtësve të tyre.

“Turqia nuk është i vetmi vend që ka ndikim në Bosnjë dhe Hercegovinë, që është i interesuar për situatën në Kosovë, dhe është pikërisht ky presion dhe ndikim i fuqive të ndryshme të huaja dhe arsyeja pse do të flitet fare në Bosnje. nëse flitet për Kosovën në procesin zgjedhor, një pjesë e BeH-së dëshiron të shohë se çfarë presin aleatët nga Perëndimi apo Lindja, si Turqia, që është që edhe BeH ta njohë pavarësinë e Kosovës. serbët kanë qëndrimin e tyre ndaj saj, pavarësisht se çfarë do të ndodhë në negociatat ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, prandaj nuk është befasi, asgjë e re, do të ketë më shumë presion dhe ndërhyrje, jo vetëm kur është fjala për Kosovën, por edhe çështje të tjera problematike në këtë fushë”, thotë historiani Guliq.

Ai shton se Kroacia, e cila pritet të mbajë zgjedhjet presidenciale, parlamentare dhe të Parlamentit Evropian në vitin 2024, është gjithmonë interesante për shkak të asaj që po ndodh në skenën politike për, siç thotë Guliq, për dy polet mjaft të largëta, si dhe për shkak të rëndësinë që ka ende çështja serbe për ne atje.

“Por kur është fjala për pozicionet strategjike të Kroacisë, nuk ka dallim mes atyre poleve në spektrin politik, nuk ka pasur dhe nuk do të ketë as në të ardhmen. Qëndrimi i Zagrebit ndaj luftës së viteve të 90-ta, ndaj pavarësisë së Kosovës nuk është diçka që do të ndryshojë pavarësisht se cili do të jetë rezultati i zgjedhjeve. Dhe kjo jo vetëm sepse Kroacia është anëtare e NATO-s dhe BE-së dhe për rrjedhojë ndjek politikën e tyre, por edhe për shkak se kjo lloj lidhjeje mes çështjes kroate dhe asaj shqiptare është përsëri një çështje historike. Zagrebi dhe Kroacia në përgjithësi politikanët janë perceptuar si miq të Kosovës shqiptare në dekadat para se situata atje të intensifikohej dhe para se Kosova të shpallte pavarësinë e saj dhe të njihej nga disa vende. Historia dhe dokumentet na tregojnë qartë se marrëdhëniet mes Kroacisë dhe shqiptarëve, me Kosovën ishte në mënyrën më të butë miqësore në kohën e Jugosllavisë socialiste. Qeveria në Zagreb dhe kush do të jetë presidenti i ri kroat”, thotë Guliq.