Hasani: Shqipëria është afër politikës së SHBA-së dhe BE-së, Kosova zgjodhi rrugën e konfrontimit

Mosmarrëveshjet politike midis kryeministrit të Shqipërisë Edi Rama dhe kryeministrit të Kosovës Albin Kurti nuk përfaqësojnë një luftë për lidership midis shqiptarëve në rajon, por janë, mbi të gjitha, pasojë e orientimeve të tyre të ndryshme politike, vlerëson profesori i së drejtës ndërkombëtare Enver Hasani. Ai pohon se Shqipëria është shumë afër të gjitha aspekteve të politikës amerikane dhe të Bashkimit Evropian, ndërsa Kosova zgjodhi rrugën e konfrontimit.

Në një intervistë me gazetën malazeze "Dan", Hasani vlerësoi se asnjë nga politikanët kryesorë shqiptarë - Edi Rama, Albin Kurti, Sali Berisha apo Ali Ahmeti - nuk ka aftësinë të afirmohet si udhëheqës i të gjithë shqiptarëve që jetojnë në pjesë të ndryshme të Ballkanit. Sipas tij, një ide e tillë është iluzore dhe nuk ka bazë në marrëdhëniet politike në rajon. 

Duke folur për situatën aktuale politike në Shqipëri, Hasani vlerësoi se protestat e fundit e kanë dobësuar ndjeshëm pozicionin e Edi Ramës dhe shprehu dyshim se kryeministri shqiptar do të jetë në gjendje t'i kapërcejë politikisht protestat dhe trazirat. Si arsye pse Rama nuk jep dorëheqjen dhe nuk dëshiron formimin e një qeverie teknike që do të organizonte zgjedhje të reja, Hasani përmend frikën nga Struktura Speciale për Luftën kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK). 

Ai vlerësoi se korrupsioni dhe trafiku i drogës gjatë qeverisjes së Ramës arritën përmasa të mëdha dhe se ato përfaqësojnë një problem që duhet të vihet nën kontroll, sepse përndryshe mund të kërcënojnë procese të tjera rajonale. Sipas mendimit të tij, një situatë e ngjashme mund të vërehet edhe në Serbi. 

Hasani beson se ndikimi i Edi Ramës në rajon nuk bazohet në nacionalizmin pan-shqiptar, por në mbështetjen e tij të vazhdueshme për politikën euroatlantike, si në aspektin politik dhe të sigurisë, ashtu edhe në atë ushtarak, ekonomik dhe kulturor. Përkundrazi, ai vlerëson se Aljbin Kurti udhëheq politikën e kundërt në ato fusha. 

Hasani shpjegon gjithashtu ndryshimet midis dy kryeministrave me marrëdhënien e tyre personale. 

"Duke luftuar kundër Ali Ahmetit, Albin Kurti po lufton kundër aleatit të tij Edi Rama, të cilin nuk pati kurrë guximin ta përballonte hapur. Rama, falë talentit të tij artistik dhe njohurive në fusha të ndryshme, shkakton një ndjenjë inferioriteti intelektual tek Kurti. Gjatë takimeve të tyre, Rama e trajtoi Kurtin si inferior dhe të papjekur, prandaj Kryeministri i Kosovës e shmang atë", tha Hasani. 

Hasani gjithashtu beson se ka rryma të tjera të së majtës në Kosovë që sulmojnë Ramën, të cilën ai e përshkruan si të orientuar qartësisht neo-jugosllavë dhe pro-serbë. Sipas vlerësimit të tij, këto rryma kanë një ndikim të rëndësishëm në politikën e brendshme dhe të jashtme të qeverisë së Kurtit. 

Duke iu referuar idesë së "Shqipërisë së Madhe" dhe bashkimit kombëtar të shqiptarëve, Hasani vlerëson se sot bëhet fjalë kryesisht për retorikë politike dhe jo për një projekt të vërtetë politik. 

“Albin Kurti e përdori atë kartë në mënyrë fiktive, ashtu siç përdori dhe vazhdon ta përdorë nacionalizmin e së majtës ekstreme ndaj komunitetit lokal, për të ruajtur votat dhe pushtetin politik. Që kur erdhi në pushtet, ai kurrë nuk ka shprehur në diskursin e tij politik dëshirën për t'u marrë me projektin e bashkimit kombëtar”, tha ai. 

Në kundërshtim me retorikën për bashkimin kombëtar, Hasani kujton se Kurti pranoi autonominë politiko-territoriale për serbët në Kosovë në Ohër në vitin 2023, e cila, sipas tij, përfaqëson një detyrim ndërkombëtar që Kosova do të duhet ta zbatojë herët a vonë. 

“Në këtë kuptim, projekti i bashkimit kombëtar të shqiptarëve vazhdon të ekzistojë si ide, siç është rasti me popujt e tjerë në Ballkan, por mbahet në sfond, jashtë kornizës së autoritetit politik lokal. Ai mbijeton më shumë si një diskurs demagogjik, si diçka që ushqehet në mungesë të ideve të tjera konkrete për qytetarët. Duhen dekada për të ringjallur idenë e bashkimit kombëtar të shqiptarëve. Për momentin, askush nuk e merr seriozisht”, deklaroi Hasani. 

Duke folur për marrëdhëniet midis Shqipërisë dhe Kosovës, Hasani thekson se orientimet e tyre në politikën e jashtme ndryshojnë. 

Ndërsa Shqipëria, sipas tij, është shumë afër të gjitha aspekteve të politikës amerikane dhe të Bashkimit Evropian, Kosova ka zgjedhur rrugën e konfrontimit. 

Kur bëhet fjalë për marrëdhëniet rajonale, Hasani pohon se siguria dhe stabiliteti janë kriteret themelore për t'i kuptuar ato. 

"Pika fillestare dhe kriteret për gjithçka në Ballkan janë siguria dhe stabiliteti. Në këtë drejtim, marrëdhëniet midis vendeve të Ballkanit, me përjashtim të Serbisë, janë të shkëlqyera. Edhe Serbia në politikën e saj të jashtme nuk ka treguar agresivitet të fortë ushtarak dhe të sigurisë që do të kërcënonte mbijetesën e një vendi fqinj dhe stabilitetin më të gjerë rajonal. Arsyeja për këtë është prania e NATO-s në rajon. Ajo përfaqëson një ombrellë sigurie dhe ushtarake që ka mundësuar zhvillimin e përgjithshëm të Ballkanit", tha Hasani.