Hoti: Von der Leyen theksoi përmirësimin institucional në vendet e rajonit

Dritan Hoti, ligjirues në Universitetin Mesdhetar në Tiranë, tha se Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula Von der Leyen, solli disa mesazhe kryesore gjatë vizitës së saj në Shqipëri dhe rajon: përshpejtimin e integrimit në BE, zhvillimin dhe përmirësimin institucional në vendet e rajonit, dhe se Shqipëria ka përputhje të plotë në aspektin e sigurisë dhe çështjeve gjeopolitike me atë që quhet "Poli Evropian".

"Duke u nisur nga fjalimi që Von der Leyen mbajti në Tiranë, ne interpretojmë se kishte dy ose tre mesazhe kryesore. Së pari, ajo nënvizoi momentin gjeopolitik i cili është njëkohësisht një nxitje dhe një shpresë e madhe për përshpejtimin e procesit të integrimit në BE të vendeve të Ballkanit Perëndimor që janë ende jashtë Unionit. Së dyti, Von der Leyen theksoi ruajtjen e dinamikës së zhvillimit dhe përmirësimit institucional në vendet tona. Ajo e quajti Shqipërinë një histori suksesi. E njëjta ftesë iu dërgua edhe vendeve të tjera. Së treti, ajo tha se "Shqipëria, në veçanti, ka një përputhje të plotë në aspektin e sigurisë dhe çështjeve gjeopolitike me atë që quhet 'Poli Evropian', ndërsa Serbia është një rast tjetër." Kjo ishte një vizitë që solli mesazhin se momenti gjeopolitik, si dhe puna e brendshme, do të mundësojnë integrimin e shpejtë të vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE", tha Hoti për Kosovo online.

Ai shton se ka probleme edhe me Shqipërinë, e cila ka probleme që lidhen me funksionimin e institucioneve dhe që penguan zhvillimin e saj shoqëror, ekonomik dhe meritokratik, ndërsa problemi i Serbisë është trashëgimia ideologjike.

"Edhe nëse Serbia ekonomikisht dhe teknikisht arrin të përmbushë standardet e kërkuara nga BE, a përkon i ashtuquajturi 'perceptim ideologjik' i një pjese të establishmentit dhe shoqërisë së saj me mënyrën se si funksionojnë institucionet evropiane? Kjo është një pyetje që shqetëson Serbinë", thotë Hoti.

Ai shtoi se në botën aktuale, integrimi në BE është një arritje shumë e madhe institucionale, shoqërore dhe ekonomike për vendet e Ballkanit Perëndimor, por midis këtyre vendeve ka vetëm një pakicë elitash që kanë një kuptim të vërtetë dhe të qartë të këtij procesi.

"Kjo pakicë elitash beson se në botën aktuale, shqetësimet dhe problemet kombëtare ose projektet kombëtare nuk do të zgjidhen automatikisht me integrimin në BE. Nëse marrim si shembull hapësirën shqiptare në Ballkan, vetëm një pjesë e elitave arrijnë të orientohen saktë, sepse ka mangësi të mëdha në pjesën tjetër të elitave tona në të kuptuarit se si funksionon gjeopolitika. Ata që janë të orientuar siç duhet e kuptojnë se prania anglo-saksone, pra amerikane dhe britanike, është e nevojshme për dinamikën e çështjes shqiptare. Për këtë arsye, Shqipëria është një vend me një qasje të fortë pro-evropiane. 92 përqind e banorëve janë entuziastë për integrimin në BE, siç nënvizoi Von der Leyen. Në këtë nivel është orientimi pro-amerikan në vend, si dhe simpatia për politikën britanike në këtë rajon. Rasti i Serbisë dhe disa vendeve të tjera është më specifik. Siç e kam thënë tashmë, Serbia është e ndikuar nga një trashëgimi ideologjike, nga e cila ky vend duhet të distancohet”, tha Hoti.

Për Maqedoninë e Veriut, ai thotë se ajo ndikohet nga marrëdhëniet e brendshme etnike midis pjesës sllave dhe asaj shqiptare, të cilat përbëjnë një element kyç për vazhdimin e stabilitetit dhe kohezionit të brendshëm në këtë vend.

“Mesazhi i Von der Leyen është i natyrës gjeopolitike, institucionale dhe ekonomike për perspektivën e pranimit të shpejtë në BE, i cili, e përsëris, është një arritje historike dhe spektakolare e këtyre vendeve, por që nuk është elementi kryesor për qetësimin e rajonit. Anëtarësimi në BE është një supozim bazë, por jo domosdoshmërisht një element që qetëson rajonin”, thotë Hoti.

Ai thekson se në momente të caktuara, Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, u stigmatizua nga BE për shkak të pikëpamjeve të tij.

“BE vepron në mënyrë institucionale, dhe institucionet e saj janë të natyrës transnacionale, që do të thotë se ato përbëhen nga elementë që vijnë nga vende dhe popuj të ndryshëm. BE nuk synon të prodhojë ndryshime strukturore politike brenda një vendi të caktuar. Gjithmonë do të ketë deklarata qetësuese nga BE për të promovuar ekuilibrin. Pra, ky është ndryshimi midis veprimit në emër të institucioneve evropiane dhe veprimit si udhëheqëse e një shteti kombëtar”, tha Hoti.