Ivanov: Është për t'u pritur ndryshimi i kapitullit 35 për Serbinë, nëse BE do të bënte një lëshim, edhe Prishtina do ta kërkonte

Zyrtarizimi i kërkesës së Këshillit Evropian që Komisioni Evropian të propozojë ndryshime në kriteret nga kapitulli 35 i negociatave në kuadër të negociatave të anëtarësimit me Serbinë, në mënyrë që ato të reflektojnë edhe detyrimet nga Marrëveshja e Brukselit nga shkurti i këtij viti dhe aneksi i saj i Ohrit nga dialogu me Prishtinën, sipas Hellena Ivanov, bashkëpunëtore shkencore në Qendrën Kërkimore Henri Xhekson, nuk është për t'u habitur, sepse, siç thotë, që nga 18 marsi, kur u pranua gojarisht Marrëveshja e Ohrit, BE dhe përfaqësuesi i lartë Zhozep Borel insistuan se ajo ishte ligjërisht e detyrueshme.

“Që nga 18 marsi kanë insistuar se është në përputhje me Konventën e Vjenës, që marrëveshjet që janë pranuar gojarisht janë ligjërisht të detyrueshme, pavarësisht se nuk janë të nënshkruara domosdoshmërisht. Për më tepër, BE ka qenë mjaft e qartë gjatë çdo takimi ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës këtë vit se zbatimi i marrëveshjeve, konkretisht nga Brukseli dhe Ohri, do të jetë kusht si për Serbinë ashtu edhe për Kosovën kur bëhet fjalë për procesin e anëtarësimit në BE. Pra, ky vendim është në përputhje me qëndrimin e përgjithshëm të BE-së gjatë gjithë vitit. Rrjedhimisht, duhet të presim që Komisioni Evropian të insistojë që kjo të zbatohet dhe se ky do të jetë një hap më tej në insistimin që zbatimi i marrëveshjes dhe normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës të përfshihet si një nga kushtet kyçe për procesin e anëtarësimit në BE”, tha Ivanov për Kosovo online.

I pyetur nëse letra me të cilën Qeveria e Serbisë ka bërë rezervë për deklaratën e Bashkimit Evropian, me të cilën BE kërkon nga Beogradi dhe Prishtinës që të zbatojnë marrëveshjet e arritura pa vonesa apo parakushte të mëtejshme, duke përfshirë Marrëveshjen për Rrugën drejt Normalizimit të Marrëdhënieve dhe aneksin e saj, mund të ndikojnë në Komisionin Evropian që të mos përfshijë marrëveshjet e dialogut në tërësinë e tyre në Kapitullin 35, dmth se nuk duhet të përmbajë pjesë që janë kontroverse për Serbinë dhe që në radhë të parë i referohen anëtarësimit të Kosovës në Kombet e Bashkuara, Ivanov thotë se dyshon se kjo mund të jetë një opsion.

“Pozicioni i BE-së është mjaft i qartë, pretendimi i tyre është: kjo është diçka që është vënë në tryezën, keni pasur rastin ta diskutoni dhe ky është një detyrim që edhe Beogradi edhe Prishtina e kanë pranuar verbalisht dhe është ligjërisht i detyrueshëm sipas Konventës së Vjenës, kështu që nuk shoh se do të ketë ndonjë ndryshim të madh, pavarësisht letrës së dërguar nga Qeveria e Serbisë, sepse BE do të insistojë që kjo është diçka që tashmë është pranuar. Nëse do të bëhej një lëshim në lidhje me pikën e diskutueshme të pranimit të Kosovës në organizatat ndërkombëtare, që do të thotë Kombet e Bashkuara, atëherë, besoj se edhe Kosova do të kërkonte një lëshim për to, dhe kjo, mund të supozojmë, do të ishte çështja e formimit të BKS-së dhe prandaj nuk besoj se BE do të ishte e gatshme të bënte ndonjë lëshim. Pra, nëse BE, me kusht, do të përmbushte atë që dëshiron Serbia, që është të heqë dorë nga pranimi i Kosovës në organizatat ndërkombëtare dhe ta bëjë atë një 'version të ri', besoj se atëherë edhe Kosova do të kërkonte që edhe ata të shikohen për atë që është kontestuese për ta”, thotë Ivanov.

Siç shton ky i fundit, presionet ndaj Beogradit dhe Prishtinës për të zgjidhur çështjen e normalizimit që në fillim të këtij viti ishin shumë të forta dhe beson se kjo çështje është shumë e rëndësishme për BE për shkak të dëshirës për të arritur një pikë madhore diplomatike.

“Kjo pikë do të ishte zgjidhja e marrëdhënieve mes Beogradit dhe Prishtinës. Gjithashtu, për shkak të gjithë situatës gjeopolitike të shkaktuar nga pushtimi rus në Ukrainë, ekziston frika e madhe se nëse marrëdhëniet ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës nuk normalizohen në një të ardhme të afërt, se ky rajon mund të bëhet sërish vatër e krizës”, thotë Ivanov.

Duke folur për perspektivën e dialogut me Prishtinën, në rast se Komisioni Evropian do të ndryshojë kapitullin 35 për Serbinë, bashkëbiseduesja jonë thotë se nuk është optimiste për dialogun pavarësisht nga kjo situatë specifike. Siç thekson, as Beogradi dhe as Prishtina nuk kanë qenë plotësisht konstruktive në procesin e negociatave dhe as BE nuk ka qenë ndërmjetësues i suksesshëm.

“BE shumë shpesh sjell Beogradin dhe Prishtinën në tryezë dhe del nga ato dhoma me një marrëveshje, por shumë pak zbatohet. Madje kohëve të fundit kemi një model, që pas disa negociatave që gjoja janë të suksesshme, ka eskalime, ndaj nuk shoh që kjo të ketë ndonjë efekt pozitiv. Edhe nëse marrëveshjet përfshihen në kapitullin 35, përderisa Kosova nuk është e gatshme të përmbushë pjesët e saj të marrëveshjes, besoj se Serbia do ta përdorë këtë si argument në kuptimin "pse duhet të përmbushim, nëse Kosova nuk përmbush ". Nuk ka vullnet të vërtetë për ta zgjidhur këtë, por vazhdimisht kërkon të dalë me një pikë të vogël diplomatike pas një raundi negociatash, dhe ajo që do të zbatohet më vonë në praktikë, nuk ka mjaftueshëm theksim për këtë dhe nuk e shoh që të ndryshojë në të ardhmen”, thotë Ivanov.

Sa i përket procesit të integrimit të Serbisë në BE, ajo thotë se duhet një kohë shumë e gjatë dhe e ngadaltë, se problemi këtu nuk është vetëm normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, por edhe harmonizimi i politikës së jashtme të Serbisë me BE, pra vendosja e sanksioneve kundër Rusisë.

“Ka një numër të madh të pengesave dhe shtrohet pyetja nëse dhe sa efektivisht do të zgjidhen këto pengesa dhe çfarë do të thotë kjo në praktikë për procesin e anëtarësimit në BE”, përfundon Ivanov.