Jankoviq: Marrëveshja mes Kosovës dhe Danimarkës për të burgosurit nuk është vetëm çështje parash, por ka edhe konotacion politik

Marrëveshja sipas së cilës 300 të burgosur nga Danimarka do ta vuajnë dënimin në Kosovë, përveç parave, ka edhe aspekt politik por edhe kulturor, Millosh Jankoviq, avokat dhe ish-mbrojtës i qytetarëve, i cili ka përvojë të gjerë si drejtor i Administratës për Ekzekutimi i Sanksioneve Institucionale, vlerëson për Kosovo online por edhe si anëtare e Nënkomitetit të OKB-së për Parandalimin e Torturës.

“Është e vështirë të zgjidhet problemi i mërgimtarëve që nuk janë socializuar, por kanë kryer vepra të caktuara kriminale. Dhe kjo është një nga mënyrat më të thjeshta për të nxjerrë praktikisht njerëzit nga Danimarka në një territor tjetër, në mënyrë që një ditë kur u skadon dënimi, ata të mos lirohen nga burgu në rrugë në Danimarkë, por të kryejnë procedurën e ekstradimit për ata njerëz në një vend tjetër”, sqaron Jankoviq dhe thekson se me këtë Danimarka do të zgjidhë një nga problemet e ndezura, që është çështja e një numri të madh të migrantëve.

Në anën tjetër, i pyetur se çfarë i sjell marrëveshja Kosovës, ai thotë se nuk është vetëm çështje parash, por marrëveshja ka edhe konotacione të caktuara politike, por edhe aspekt kulturor.

“Kjo është një marrëveshje që është trajtuar nga bashkëkontraktori danez si marrëveshje mes dy shteteve, që do të thotë shumë për Kosovën që të hyjë në marrëveshje të tilla ndërshtetërore bilaterale. Kjo marrëveshje tregon, sërish nga aspekti politik, se Kosova është pjesë e një sistemi të cilit i përket një shtet skandinav siç është Danimarka. Përveç kësaj, kjo marrëveshje mund t'i ndihmojë autoritetet e Kosovës dhe komunitetin kosovar që të pranojnë jo vetëm kulturën e ekzekutimit të sanksioneve penale si në Danimarkë, e cila është lider në sistemin e respektimit të të drejtave të personave të privuar nga liria, por edhe të formësojë sistemi i tij i burgjeve në një nivel shumë më të gjerë dhe të gjitha këto do të kenë një pasojë në një plan shumë më të gjerë”, thotë Jankoviq.

Ai vlerëson se kjo marrëveshje nuk do të ndikojë drejtpërsëdrejti në përmirësimin e kushteve në burgjet e tjera në Kosovë, ku ndër të tjera janë të paraburgosur edhe serbët, por se në afat të gjatë mund të pritet që shembulli danez të ketë pasoja për të gjithë të dënuarit tjerë që ndodhen në burgjet e Kosovës.

“Jo vetëm që zyrtarët e burgjeve të deleguar nga Danimarka do të kryejnë funksionet e tyre në burgje, por në krye të atij sistemi do të jetë edhe danezi, megjithëse do të ketë edhe një drejtor të zgjedhur nga qeveria e Kosovës, por e gjithë kjo do të ndikojë në statusin dhe respektin për pozitën, gjendjen materiale... të zyrtarëve të administratës së burgjeve të Kosovës dhe kjo do të ketë si pasojë efekt domino edhe te palët tjera”, thotë Jankoviq.

Ai thotë se ka pasur një diskutim të madh nëse Kosova do të arrijë t'u sigurojë të burgosurve të njëjtat standarde që gëzojnë të burgosurit në Danimarkë dhe se Kosova nuk është pjesë e OKB-së dhe Këshillit të Evropës dhe se, në përputhje me rrethanat, dispozitat e konventave ndërkombëtare nuk zbatohen për të - ato nuk janë plotësisht të sakta.

“Ka konventa ndërkombëtare që janë universale dhe ku ekziston juridiksioni i organeve ndërkombëtare pavarësisht se një vend i caktuar nuk është anëtar i një organizate ndërkombëtare. Komiteti për Parandalimin e Torturës, organ i Këshillit të Evropës, ka lidhur marrëveshje me UNMIKUN dhe ata tashmë e kanë vizituar Kosovën disa herë, i kanë dhënë rekomandimet e tyre autoriteteve të Kosovës në atë kontekst dhe bashkëpunojnë me organizmat ndërkombëtare. Problemi më i madh është se si Danimarka do ta ushtrojë juridiksionin e saj në territorin e Kosovës. Kjo është një çështje që do të jetë shumë problematike dhe një çështje ligjore shumë komplekse”, sqaron bashkëbiseduesi ynë.

I pyetur nëse transferimi i thjeshtë i të burgosurve nga Danimarka në Kosovë është shkelje e të drejtave të tyre, Jankoviq bën një paralele me personat e dënuar nga Tribunali i Hagës.

“Ajo që është realisht në kundërshtim me rregulloret ndërkombëtare është se personat nga territori i Serbisë apo Bosnje-Hercegovinës janë dërguar në disa vende të largëta për të vuajtur dënimin, me çka janë shkelur të drejtat e tyre. Për shembull, shkova për të vizituar Milan Martiqin, i cili është në Estoni, jo në kryeqytet, por në një vend të largët, dhe ndryshuam tre avionë deri kur arritëm atje. Gjithçka kushtoi shumë, ishte shumë e vështirë. Ka edhe disa probleme të tjera. Për shembull, kur përdoret një gjuhë tjetër, bëhet fjalë për komunikim. E drejta e atij personi është edhe e drejta e shtypit, e televizionit. Në Estoni nuk ka mundur ta ndjekë programin në serbisht. Më tej kontestohet çështja e pjesëmarrjes në aktivitete kulturore, çështja e të drejtave fetare... Pra, vuajtja e dënimit larg vendbanimit”, shprehet ai.

Kur bëhet fjalë për marrëveshjen ndërmjet Kosovës dhe Danimarkës, sipas saj, të drejtat do të shkeleshin nëse në Kosovë do të transferoheshin shtetasit danezë, përkatësisht personat me banim në Danimarkë. Nëse bëhet fjalë për personat që deportohen, emigrantët që banojnë në ndonjë shtet të Afrikës apo Azisë, lind pyetja se a ka dallim nëse ata qëndrojnë në burg në Kosovë e jo në Danimarkë.

“Po sikur familja e tij të jetë në Danimarkë dhe ai në Kosovë? Çështja është mjaft komplekse dhe shkakton polemika, dhe fakti është se organet ndërkombëtare do të mbajnë qëndrim për këtë çështje, pasi tashmë është bërë praktikë për disa vende që arsyetojnë me zgjuarsi dhe mendoj se kjo është një lëvizje e zgjuar e danezëve autoriteteve, për ta eliminuar problemin për veten e tyre duke u dhënë disa para në mënyrë delikate”, thotë Jankoviq.

Jankoviq po ashtu nënvizon se ky problem nuk mbyllet me vuajtjen e dënimit, sepse mbetet e hapur pyetja se çfarë do të ndodhë me këta persona me përfundimin e dënimit.

“Ata me siguri nuk do të kthehen në territorin e Danimarkës, ndaj danezët po shkulin flokët se çfarë të bëjnë me ta. Ata ndoshta do të qëndrojnë në Kosovë dhe më pas autoritetet e Kosovës ndoshta do të negociojnë dhe do të kërkojnë para për t'i deportuar. Shumë njerëz do të përfitojnë, avokatët do të përfitojnë shumë, shërbimet shëndetësore..., çdo gjë që bëhet do të tarifohet, pra përfitojn shumë subjekte”, thotë ai.

I pyetur nëse kjo do të paraqesë rrezik sigurie për rajonin, Jankoviq thekson se është e vështirë të vlerësohet sot dhe kujton se në këtë rajon kanë kaluar miliona emigrantë.

“Shteti ynë hapi kufijtë fillimisht, unë personalisht isha në ato vendkalime informale, ku njerëzit shkonin me kolona, ​​e gjithë kjo ishte nën syrin e UNHCR-së. Mërgimtarët që hynin pa pasaportë, pa asgjë, u lejuan të kalonin nëpër territorin e Serbisë, u ndërtuan disa kampe... Fakti është se Serbia, si vendet e tjera të rajonit, nuk kishte probleme të mëdha sigurie. Sot kemi një problem në kufirin me Hungarinë sepse sistemi informal arriti të konsolidohej dhe më pas janë më shumë konfliktet e atyre liderëve migrantë, në fakt është një krijim i klaneve mafioze që shteti do të duhej t'i zhdukte sa më shpejt të jetë e mundur”, përfundon Jankoviq.