Joksimoviq: Në Mynih u ulën tensionet, mbetet shqetësimi i Evropës për të ardhmen e marrëdhënieve transatlantike

Drejtoresha e Qendrës për Politikë të Jashtme, Aleksandra Joksimoviq, vlerësoi për Kosovo online se pas mesazheve të dëgjuara në Konferencën treditore të Sigurisë në Mynih mund të jemi optimistë të moderuar në kontekstin e marrëdhënieve mes BE-së dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Sipas saj, ka pasur ulje të tensioneve, por mbetet shqetësimi i Evropës për të ardhmen e marrëdhënieve transatlantike.

Joksimoviq thotë se e gjithë konferenca ishte e përqendruar në të ardhmen e marrëdhënieve mes Evropës dhe SHBA-së, ndërsa Evropa ishte mjaft e traumatizuar nga mesazhet e vitit të kaluar në Mynih të nënpresidentit amerikan J.D. Vance, të cilat ishin të ashpra ndaj Evropës.

Vetë paralajmërimi i delegacionit të këtij viti të SHBA-së me sekretarin e shtetit Marco Rubio tregonte, sipas saj, se këtë herë mesazhet do të ishin shumë më të zbutura në gjuhë diplomatike.

“Rubio u prit me ovacione sepse tha se Amerika do të jetë gjithmonë fëmijë i Evropës dhe se qëllimi i Amerikës nuk është të rrënojë marrëdhëniet transatlantike. Nga njëra anë, ky mesazh ishte një lloj lehtësimi për palën evropiane, por nga ana tjetër, diplomatët evropianë në korridore mbetën të shqetësuar, duke theksuar se koncepti MAGA është antievropian dhe antineoliberal dhe se vazhdon të jetë në agjendën e SHBA-së. Në fund të fundit, edhe Rubio në pjesën tjetër të fjalimit të tij foli për nevojën që Evropa t’u bashkohet përpjekjeve të SHBA-së ose të paktën të mos u dalë përpara. Në këtë kontekst mund të themi se, nga njëra anë, ka pasur ulje të tensioneve, por nga ana tjetër, ky lloj shqetësimi i Evropës për të ardhmen e marrëdhënieve transatlantike do të mbetet në agjendë”, thotë Joksimoviq.

Një temë tjetër jashtëzakonisht e rëndësishme, thekson ajo, ishte çështja e luftës në Ukrainë. Raundi i ri i negociatave që do të mbahet në Gjenevë, sipas saj, nuk do të ketë rëndësi vendimtare, ashtu si ai i mëparshmi, dhe zgjidhja përfundimtare është ende larg.

“Për këtë çështje Evropa dhe SHBA nuk kanë dakordësi. Nga njëra anë, dëgjuam presidentin finlandez Alexander Stubb i cili tha se nuk e sheh që Putini synon të arrijë një marrëveshje paqeje, pra ta përfundojë këtë luftë, dhe se kjo nuk duhet pritur. Nga ana tjetër, është domethënëse mesazhi i Mercit se synon që Bundeswehri brenda një kohe shumë të shkurtër të bëhet ushtria më e fortë konvencionale. Për herë të parë shohim gjithashtu trupa gjermane jashtë kufijve të Gjermanisë që nga Lufta e Dytë Botërore, në Lituani, në pritje të një sulmi të mundshëm të ri të Federatës Ruse, në këtë rast ndaj ndonjë vendi anëtar të Bashkimit Evropian apo të NATO-s”, thekson bashkëbiseduesja jonë.

Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, vëren ajo, pati mesazhe disi të ndryshme.

“Ai mendon se Evropa duhet të jetë më e angazhuar dhe tashmë ka dërguar në një mision diplomatik dikë që po përgatit terrenin për bisedime të mëtejshme me Putinin, sepse Makron konsideron se pa Evropën nuk mund të arrihet marrëveshje dhe mendoj se në këtë kontekst ai ka plotësisht të drejtë, por mbetet vetëm çështja e rrugës se si do të arrihet kjo”, thotë Joksimoviq.

Siç thekson ajo, qarkullon ideja se një nga 20 pikat e marrëveshjes së paqes mund të jetë që Ukraina të bëhet anëtare e Bashkimit Evropian në vitin 2027, por nga Kaja Kallas është dëgjuar tashmë se nuk ekziston konsensus në BE për një afat të tillë.

“Kjo sigurisht do të jetë objekt debatesh të mëtejshme për mënyrën se si do të zgjerohet Evropa, nëse ekziston nevoja që kjo të ndodhë përmes aspektit të sigurisë. Merci, kancelari gjerman, deklaroi me vendosmëri se nuk ka asnjë shans që Ukraina të bëhet anëtare në vitin 2027, por tashmë po flitet për modalitete ku ndoshta do të ekzistonte një paketë që do të përfshinte edhe vendet e Ballkanit Perëndimor, pra një rrugë e përshpejtuar që ndoshta do ta përmbyste rendin – fillimisht anëtarësimet, pastaj reformat e plota. Nuk jam e sigurt sa është realist ky skenar, por me siguri do të jetë një nga temat në periudhën e ardhshme në BE, dhe siç shohim, para së gjithash Zelenski do të insistojë mjaft në këtë skenar”, thekson ajo.

Si temë e tretë e konferencës, e cila është me rëndësi të madhe, ajo veçon çështjen e parandalimit bërthamor.

"Patëm një takim midis Macron dhe Merz për këtë çështje. Në BE, kemi vetëm një vend që ka armë bërthamore, dhe kjo është Franca, por nga ana tjetër, patëm Kryeministrin Britanik Starmer i cili tha se Britania duhet të forcojë lidhjet e saj të mbrojtjes me Evropën, gjë që është diskutuar gjithashtu për njëfarë kohe", thotë Joksimoviq.