Kacarska: BE-ja nuk do të bjerë dakord shpejt për ndryshimet në politikën e zgjerimit

Drejtoresha e Institutit për Politikë Evropiane në Maqedoninë e Veriut, Simonida Kacarska, vlerësoi se Bashkimi Evropian ka rritur angazhimin e tij për çështjen e zgjerimit për shkak të presionit që lidhet me Ukrainën, por se është e vështirë të pritet që shtetet anëtare të arrijnë një marrëveshje për ndryshime të rëndësishme në atë politikë në afat të shkurtër.

Kacarska kujtoi se vendet e BE-së kanë punuar më intensivisht për çështjen e zgjerimit që nga pushtimi rus i Ukrainës në vitin 2022, por se tani propozimet po përpunohen më tej, kështu që po dalin modalitete të reja nga ana e anëtarëve individualë.

"Pa dyshim, një nga arsyet pse u vunë në tryezë disa propozime, përfshirë propozimin e kancelarit gjerman Friedrich Merz, është presioni që krijohet në kontekstin e Ukrainës dhe zhvillimit të negociatave të paqes, veçanërisht në dritën e administratës së re në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Kësaj duhet t'i shtohet edhe presioni legjitim që ushtron Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky kur bëhet fjalë për garancitë për anëtarësimin e atij vendi në BE. Përveç të gjithave këtyre, një pjesë e shteteve anëtare nuk harrojnë se vendet e Ballkanit Perëndimor janë në një farë mënyre të lënë mënjanë. Në këtë kontekst, janë shfaqur disa propozime që aktualisht qarkullojnë në forma të ndryshme", thotë Kacarska për Kosovo online.

Kur u pyet se cili propozim për anëtarësim do të ishte zgjidhja më e mirë për kandidatët nga Ballkani Perëndimor, ai u përgjigj se anëtarësimi i plotë në Bashkimin Evropian është padyshim modeli më i favorshëm.

"Nëse kjo nuk është një mundësi, e cila është një temë shumë e vështirë për diskutim brenda vetë Bashkimit Evropian, sepse është e vështirë të pritet që ndonjë udhëheqës të ndërtojë një diskurs politik mbi një qasje të ndryshme, atëherë nuk duhet ta humbasim nga sytë qëllimin themelor - inkurajimin e transformimit demokratik dhe ekonomik. Deri më tani, përveç anëtarësimit në BE, nuk kemi parë asnjë model tjetër që ka arritur të arrijë rezultate të tilla", tha Kacarska.

Ai vëren se anëtarët e Bashkimit Evropian kanë koncepte dhe kërkesa të ndryshme kur bëhet fjalë për ndryshimet në qasjen ndaj zgjerimit, duke kujtuar propozimin e Presidentit Francez Emmanuel Macron të vitit 2019 për ndryshime në procesin e negociatave.

"Megjithatë, propozimi francez më pas përfshiu mundësinë e hapjes së fondeve strukturore dhe të kohezionit para vetë anëtarësimit, gjë që ligjërisht nuk është e mundur brenda Bashkimit Evropian. Në fund, kjo nuk ndodhi, por Bashkimi ofroi dhe zbatoi Planin e Rritjes për Ballkanin Perëndimor si një alternativë, si një lloj të caktuar kompensimi dhe njohjeje se mbështetja e mëparshme ishte e pamjaftueshme", tha Kacarska.

Sipas saj, diskutimet brenda BE-së janë shumë komplekse, sepse çdo ndryshim në modelin e pranimit do të nënkuptonte një kornizë krejtësisht të re institucionale për anëtarësim ose ndryshime në traktatet evropiane, të cilat përcaktojnë qartë se çdo shtet anëtar ka të njëjtat të drejta dhe detyrime.

"Prandaj, problemi nuk është vetëm në marrëveshjen politike të shteteve anëtare. Ekzistojnë gjithashtu çështje serioze ligjore me të cilat Bashkimi Evropian është përballur për një kohë të gjatë, por që shpesh nuk janë në plan të parë. Shkurt, është e vështirë të pritet që shtetet anëtare të arrijnë një marrëveshje për ndryshime të rëndësishme në politikën e zgjerimit në afat të shkurtër", përfundoi Kacarska.