Krasniqi: Një qasje e re ndaj dialogut me riformatimin e kapitujve në një paketë përfundimtare unike

Profesori universitar dhe eksperti i sigurisë Kolë Krasniqi tha për Kosovo online se në interes të zhbllokimit dhe përfundimit me sukses të dialogut midis Kosovës dhe Serbisë, bashkësia ndërkombëtare duhet të përcaktojë pasoja të qarta dhe serioze për moszbatimin e marrëveshjeve të arritura, duke përfshirë ngrirjen e kapitujve negociues të Serbisë, kushtëzimin e fondeve të BE-së dhe masat ndëshkuese politike dhe diplomatike për palët në dialog në një mënyrë simetrike.

Krasniqi vlerëson se dialogu ka hyrë në fazën e tij më të thellë të stagnimit në dekadën e fundit, si rezultat i faktorëve strukturorë, siç janë mungesa e besimit midis palëve, mungesa e presionit efektiv nga ndërmjetësit e BE-së, për shkak të interpretimeve të ndryshme të marrëveshjes dhe mungesa e iniciativës dhe vullnetit të vërtetë politik për kompromis.

"Modeli aktual i dialogut duket se ka dështuar, pasi BE-ja, si në Beograd ashtu edhe në Pristinë, duket se e ka humbur rolin e saj si ndërmjetës neutral. Serbia e trajton dialogun si një proces teknik, ndërsa Kosova e sheh atë si një proces politik. Nga ana tjetër, marrëveshjet nuk zbatohen dhe nuk ka penalizime për shkelësit. Meqenëse dialogu midis Kosovës dhe Serbisë aktualisht është reduktuar në nivelin e menaxhimit të krizave, duhet të zbatohet një qasje krejtësisht e re, duke përfshirë riformatimin e kapitujve të dialogut në një paketë të vetme përfundimtare, me një qëllim të qartë përfundimtar që do të jetë njohja de facto e Kosovës ose normalizimi sipas modelit franko-gjerman dhe pranimi i realitetit ligjor të Kosovës nga Serbia", thotë Krasniqi.

Çështja e Asociacionit të Komunave Serbe, sipas mendimit të tij, duhet të zgjidhet me ndërmjetësimin dhe garancitë e fuqive kryesore evropiane se krijimi i një qeverie paralele nuk do të lejohet, dhe se ajo do të zbatohet "vetëm pas çmontimit të strukturave të paligjshme në veri dhe se do të zbatohet në formën e reciprocitetit - serbët në Kosovë, si dhe shqiptarët në Serbi".

"Në këtë kontekst, çdo qasje ndaj ndërmjetësimit, përfshirë atë të z. Sorensen, duhet të bazohet në mekanizma detyrues, jo vetëm në një kompromis simbolik", tha ky profesor.

Krasniqi nuk beson se do të krijohej një momentum i ri në dialog nëse BE-ja do të hiqte masat ndëshkuese kundër Kosovës dhe do të hapte kapituj të rinj negociues për Serbinë në procesin e integrimit evropian.

"Një propozim i tillë nuk është i balancuar dhe nuk kontribuon në normalizimin real të marrëdhënieve midis Kosovës dhe Serbisë, por synon vetëm të maksimizojë përfitimet për Serbinë, pa adresuar shkaqet e ngecjes së dialogut. Ky propozim gjithashtu injoron faktin se Kosova është sanksionuar për shkak të ngjarjeve në veri, ndërsa Serbia ka shkelur sistematikisht marrëveshjet. Nga ana tjetër, ky propozim nuk kërkon asnjë përgjegjësi nga Beogradi, nuk propozon masa reciproke dhe nuk përmend çmontimin e strukturave të paligjshme në veri të Kosovës, por vetëm përhap narrativën 'status quo plus' për Serbinë, e cila forcon pozicionin e saj të brendshëm pa sjellë përparim real as në Serbi dhe as në Kosovë", vlerëson Krasniqi.