Lajçak: BE dhe Ballkani Perëndimor duhet ta marrin seriozisht zgjerimin

Pas agresionit të Rusisë ndaj Ukrainës, shohim se si BE-ja ashtu edhe Ballkani duhet ta marrin seriozisht zgjerimin, sepse ai mund të realizohet vetëm nëse të dyja palët e marrin seriozisht procesin, thotë i dërguari i BE-së për dialogun Miroslav Lajçak në një deklaratë për Hina.

“Mendimi im personal është se Evropa duhej të zbatonte një zgjerim të madh në vitin 2004 dhe 2007. Ai solli shumë efekte pozitive, por edhe elemente që e komplikuan BE-në, aq më tepër që e ka më të vështirë të marrë vendime unanime me 28, apo tani me 27 vende, por siç ishte kur ishin 16 prej tyre”, tha Lajçak për Hina.

Ai theksoi se disa vende të BE-së kanë devijuar nga normat dhe vlerat evropiane, gjë që ka krijuar edhe skepticizëm ndaj zgjerimit të mëtejshëm.

“Për më tepër, duke folur objektivisht, Evropa u përball me kriza të shumta që nuk ishin as të planifikuara dhe as të pritshme, si kriza financiare, migrimi dhe Brexit. E gjithë kjo e shtyu zgjerimin poshtë listës së prioriteteve. Opinioni publik në shumë vende të Evropës Perëndimore nuk ishte pozitiv ndaj hapjes së tregut të punës për anëtarët e rinj, kështu që liderët politikë nuk donin të promovonin zgjerimin e mëtejshëm”, shtoi Lajçak.

Sipas tij, vendet e Ballkanit Perëndimor, ndryshe nga vendet e Evropës Qendrore, kanë ende çështje të pazgjidhura nga e kaluara që vazhdojnë t'i preokupojnë.

"Për vendin tim (Sllovakinë) dhe vendet e tjera të Evropës Qendrore, integrimi në BE ishte një prioritet absolut, kështu që ne ishim plotësisht të përkushtuar për ta arritur atë", tha Lajçak.

Hina kujtoi se Serbia hapi 22 kapituj negociator nga 35, dhe mbylli vetëm dy.

Kujtohet gjithashtu se Maqedonia e Veriut fillimisht u bllokua nga Greqia për shkak të emrit të saj dhe kur i shtoi emrit "e Veriut", u bllokua nga Franca përpara zgjedhjeve të saj lokale, dhe më pas nga Bullgaria, duke kundërshtuar identitetin dhe gjuhën e saj kombëtare.

“Nuk dua të flas për fajin e dikujt, por ka pasur faktorë si në BE ashtu edhe në atë ballkanik që na çojnë në një situatë ku flasim për të ardhmen e BE-së, por pa progres”, tha Lajçak.

Kur është fjala për Bosnjën e Hercegovinën, e cila mori statusin e kandidatit në dhjetor, ai thotë se situata në atë vend është ende shumë e komplikuar.

“Themelore është se nga vjen legjitimiteti, cili duhet të jetë dallimi në përgjegjësi dhe kompetencë mes nivelit shtetëror dhe entitetit. Ne shohim interpretime të ndryshme në Sarajevë dhe Banja Lluka dhe mosmarrëveshje të shumta bazuar në dallimet në ato interpretime," tha Lajçak.

Ai theksoi se duhet të preket funksionaliteti i atij shteti.

“Ne shohim edhe elementë pozitivë, Këshilli i Ministrave u formua shumë shpejt, shumë më shpejt se në zgjedhjet e fundit. Është e rëndësishme që vendimet të merren nga të tre popujt përbërës. BeH duhet të gjejë gjithashtu një rol për ato kombe që nuk janë përbërës, në mënyrë që të sigurojë që askush të mos diskriminohet në bazë të përkatësisë së tyre etnike", shtoi Lajçak.

Për Malin e Zi, ai tha se pret që të merret më pak me veten e më shumë me agjendën evropiane.

“Mali i Zi është ende një lider, megjithëse shpejtësia e reformës evropiane është ngadalësuar ndjeshëm. Por është mirë që është rikthyer funksionaliteti i Gjykatës Kushtetuese”, tha Lajçak.

Ai tha se pret që presidenti dhe qeveria e re e Malit të Zi të angazhohen plotësisht për integrimin evropian, gjë që e duan shumica e banorëve.

"Mali i Zi ka qenë një kontribuues i stabilitetit në Ballkan për shumë vite, kështu që unë pres që të vazhdojë me atë rol," shton ai.

Ai theksoi se është “mosmirënjohëse të flitet” për datat e zgjerimit të ardhshëm të BE-së.

“Ajo që do të doja të shihja është që partnerët tanë në Ballkanin Perëndimor të fillojnë të marrin pjesë më shumë në programet e partneritetit të BE-së. Për të qenë në të njëjtën dhomë. Jo vetëm kur diskutojmë për Ballkanin Perëndimor, por që ata të jenë pjesë e diskutimit për tema të tjera, për të parë që ne jemi seriozë për to”, thotë ai.

Ai theksoi se është e nevojshme të rifreskohet metodologjia, pa e ndryshuar atë.

“Nuk po kërkoj të ndryshojmë statutet apo dokumentet sepse do të na kushtojë kohë. Por brenda strukturave ekzistuese mendoj se ka hapësirë ​​që duhet ta shfrytëzojmë për të afruar Ballkanin Perëndimor”, theksoi ai.

Lajçak theksoi se në vendet e Evropës Juglindore “nuk ka parë që njerëzit të mos duan të jenë pjesë e BE-së”.

“Por unë kam parë njerëz që kanë frikë se BE-ja nuk dëshiron t'i shohë ata në anëtarësimin e saj. BE-ja ka padyshim një imazh pozitiv në rajon, por mbështetja për integrimin evropian po bie, thjesht sepse njerëzit kanë frikë se BE-ja nuk është serioze. Kjo duhet të ndryshojë. BE-ja duhet të flasë më shumë me rajonin si partner dhe ta mësojë atë më pak”, tha ai.

Ai theksoi se ndonjëherë gjuha e BE-së është shumë strikte, tepër burokratike, kur flet për kushtëzimin.

“Ne duhet të tregojmë respekt për atë rajon, njerëzit e tij, t'i trajtojmë ata si partnerë. Dhe të jemi të qartë për atë që u premtojmë atyre. Kur ata dorëzojnë diçka, edhe ne duhet të dorëzojmë diçka”, tha Lajçak.

Lajçak thotë se tashmë kanë kaluar 10 vjet, kështu që askush nuk e sheh më Kroacinë si një anëtare të re.

“Kroacia është një anëtare e rëndësishme në shumë fusha sepse solli përvojën e saj. Unë e shoh rolin e saj si konstruktiv. Unë e vlerësoj rolin e saj kur diskutojmë gjërat në këtë rajon dhe pres që ajo të jetë një avokate e fortë për zgjerimin e mëtejshëm të BE-së. Mund të përmirësojë komunikimin e BE-së me vendet e rajonit”, përfundoi Lajçak.