Markoviq: Deklarata e Rode për Deçanin e frikshme, “trashëgimia kulturore kosovare” nuk egziston në literaturën shkencore

Deklaratën se Manastiri i Deçanit është “kosovar“ mund t’a japë vetëm ndonjë që është injorant dhe dikush që gjërat i shikon në aspektin politik, vlerëson për Kosovo onlajn historiani Marko Markoviq, nën sqarimin se termi “trashëgimia kulturore kosovare“ nuk mund të gjendet kund në literaturën shkencore.

Markoviq pohon se deklarata e ambasadorit gjerman Jorn Rode në të cilën manastiri i Deçanit titullohet kosovar, është fund e krye i njëanshëm.

“Nëse e dimë se manastiri i Deçanit u ndërtua në gjysmën e parë të shekullit XIV, dimë qartë se i përket ekskluzivisht trashëgimisë kulturore sërbe. Gjithashtu një nga provat e qarta dhe të padyshimta se Manastiri i Deçanit i përket trashëgimisë kulturore sërbe, është dhe karta origjinale e Deçanit, e cila është ruajtur deri më sot dhe ende mund të shihkohet në Arkivin e Sërbisë, ku shkruhet qartë se kur u ndërtua manastiri i Deçanit. kush ishin ndërtuesit, kush ishte pasuri e paluajtshme, kush i ngriti dhe kush e financoi. Dhe kushdo që e lexon atë kartë origjinale të Deçanit, nuk ka as më të voglin dyshim se kush e ka ndërtuar dhe trashëgimi kulturore e kujt është. Domethënë në çdo kuptim, këto fjalë të kësaj deklarate mund t’i japë vetëm dikush që nuk është plotësisht i ditur, dikush që këto gjëra i shikon politikisht, më mirë të thuhet nga aspekti i politikanit, me pasion dhe tifozëri, dhe në këtë raste provat ishin të qarta se cili ishte qëllimi i ambasadorit gjerman” tha Markoviq.

Ky i fundit spegon se “trashëgimia kulturore kosovare” nuk egziston.

“E para që godet në sytë e publikut është termi, le të themi, “trashëgimia kulturore kosovare”. Kund nuk mund t‘a gjesh këtë term në literaturën shkencore. Në këtë hapësirë egziston trashëgimia kulturore sërbe, e cila është më e vjetra. Më pas me pushtimin e këtyre hapësirave lindi trashëgimia kulturore osmane dhe në periudhën e 150 viteve më parë, lindi edhe trashëgimia kulturore shqiptare”, tha Markoviq.

Ky i fundit kujtoi edhe zhvendosjen e pllakës përkujtimore të ushtarëve sërbë të rënë në Luftërat Ballkanike dhe Luftën e Parë Botërore, në pjesën ushtarake të varrezave ortodokse në Prishtinë, duke e quajtur atë lëvizje jocivilizuese dhe barbare.

“Thjesht, në shekullin e XXI në zemër të Europës, që dikush të lëvizë monumentet e dikujt, kjo është thjesht e pakonceptueshme për arsyen e shëndoshë. Pavarësisht se të kujt janë monumentet, me të njëjtin respekt duhet t'i trajtojnë ndaj besoj thellësisht se kjo zhvendosje nuk është e rastësishme, por mban sfond të caktuar politik, me qëllim riformulimin e historisë dhe se ata njerëz që u dogjën për liri jo vetëm për shtetin e tyre, por edhe aleatët e tyre, i lënë mënjanë. Ndërsa disa njerëz të tjerë, që mund të flasin lirshëm, nuk morën pjesë fare në Luftën e Parë Botërore, veçanërisht as në anën e aleatëve, për t'u paraqitur si aleatë dhe si dikush që dha kontribut të madh në fitoren e aleatëve. Dhe nëse tani e lidhim atë ngjarje në kontekstin e përkujtimit të Ditës së Armëpushimit në Paris, për ne do të jetë shumë më e qartë se në cilin drejtim po shkon kjo", vlerëson Markoviq.

Pyetjes se cili është qëllimi i Prishtinës ku përditë pothuajse tenton që trashëgiminë kulturore sërbe të paraqesë si kosovare, Markoviq përgjigjet:  

„Ata do t’a ndërtonin shtetësinë e tyre mbi disa gjëra artificiale dhe historikisht të pabaza. Kur shikon të kaluarën, nga këndvështrimi i tyre, ata nuk kanë asgjë për të kapur dhe kur nuk e ke tënden, je vetëm në situatën e marrjes dhe përvetësimit të të tjerëve, ky është kryesisht rasti me kishat dhe manastiret” përmbyll ai.