Mijaçiq: Fondi i Zhvillimit të Veriut u margjinalizua me hapjen vetëm Merdarit për mallrat serbe

Koordinatori i Grupit Punues të Konventës Kombëtare të BE-së për Kapitullin 35, Dragisha Mijaçiq, thotë për Kosovo online se Fondi për Zhvillimin e Veriut, instrument i krijuar për t'i shërbyer zhvillimit infrastrukturor dhe ekonomik të komunave në veri të Kosovës, ka vdekur vitet e fundit për shkak të veprimeve të ndryshme, e fundit prej të cilave ishte ndalimi nga Qeveria e Kosovës për importin e mallrave serbe, e më pas lirimi i pjesshëm i importit vetëm përmes vendkalimit Merdarë.

Mijaçiq përkujton se Fondi për Zhvillimin e Veriut është i mbushur me mjete nga arkëtimi i doganave për mallrat që shkojnë në veri të Kosovës, nga terminali doganor në Mitrovicë, ku mallrat që hyjnë në Kosovë përmes vendkalimeve Jarinje dhe Bërnjak.

“Fondi për Zhvillimin e Veriut është një nga instrumentet më të mira që është krijuar në kuadër të procesit të dialogut të zhvilluar në Bruksel, por prej vitesh nuk ka marrë fonde. Së pari, për shkak të vendosjes së taksës 100 për qind për importin e mallrave serbe në Kosovë, dhe vitet e fundit për shkak të ndalimit të importit të mallrave serbe dhe lëshimit të pjesshëm të tyre përmes Merdarit. Si rezultat, të gjitha mallrat serbe që shkojnë në Kosovë, dhe konsumatorët e të cilëve janë qytetarë nga veriu i Kosovës, doganohen në terminalin e Prishtinës ose në Merdar, e jo në terminalin e Mitrovicës, dhe për këtë arsye nuk ka hyrje të mjeteve në fondi”, thotë Mijaçiq.

Ai shton se ky fond është shoqëruar me një vello të madhe jotransparence që nga themelimi i tij.

“Deri më tani ka grumbulluar rreth 14 milionë euro, janë shpenzuar disa mjete dhe kanë mbetur rreth tre milionë euro që duhet të renditen, por nuk ka kontribuar në zhvillimin më të madh socio-ekonomik të komunave në veri për arsye të ndryshme”. “Tashmë me heqjen e importit të mallrave nëpër vendkalimet Jarinije dhe Bërnjak, margjinalizimi i atij instrumenti financiar ka ardhur në masë edhe më të madhe”, thekson bashkëbiseduesi ynë.

Siç thekson ai, Bordi Menaxhues i fondit, në të cilin janë ministri i Financave të Kosovës, përfaqësuesi i serbëve të Kosovës, përkatësisht përfaqësuesi i komunave nga veriu i Kosovës dhe ambasadori i BE-së në Kosovë, nuk është takuar për disa vite.

“Qeveria e Kosovës ka dashur t'i marrë ato mjete për të kompensuar faturën e energjisë elektrike në veri, e cila është refuzuar nga BE-ja, por BE-ja nuk ka gjetur forcën dhe mënyrën për t'i kanalizuar mjetet nga fondi për projekte zhvillimore. qëndron si instrument që flitet shumë pak”, thotë Mijaçiq.

Megjithatë, ai thekson se që nga viti 2013, kur është formuar fondi, me paratë që kanë derdhur janë përfunduar shumë projekte, por që edhe atëherë ka pasur një problem të madh me kushtet për shfrytëzimin e mjeteve.

“Në fillim, parimi i aplikuar ishte se cilado vetëqeverisje lokale të vinte e para me projektin, ai projekt do të financohej. Më vonë u fut një lloj marrëveshjeje ndërmjet pushteteve lokale, kështu që fondet u ndanë jo në bazë të përshtatshmërisë së projekteve, por në bazë të marrëveshjes politike ndërmjet kryetarëve të katër komunave në veri të Kosovës, në mënyrë që në fund nuk ka pasur fare shpërndarje të këtyre mjeteve”, thotë Mijaçiq.

Ndër projektet e financuara nga fondi që erdhën në jetë, ai përmend Via Ferrata “Berimi”, një fazë e së cilës u përfundua falë këtyre fondeve, por shton se rreth 75 për qind e projekteve të nisura nuk u realizuan deri në fund.