Millivojeviq: Argumenti më i mirë i Danimarkës për mbrojtjen e integritetit territorial do të ishte çnjohja e Kosovës

Bota ndodhet në një proces tranzicioni të marrëdhënieve globale drejt një ekuilibri të ri forcash dhe një përkufizimi të ri të rendit ndërkombëtar, në të cilin disa rregulla do të duhet të vlejnë, pavarësisht nëse quhen e drejta ndërkombëtare apo ndryshe, ka konstatuar diplomati në pension Zoran Millivojeviq. Ai thekson se rasti i Danimarkës dhe Grenlandës e konfirmon tezën e Serbisë se fuqitë perëndimore, me njohjen e Kosovës, kanë hapur kutinë e Pandorës, duke shtuar se argumenti më i mirë për mbrojtjen e integritetit territorial të Danimarkës do të ishte – çnjohja e pavarësisë së Kosovës.

Pas ngjarjeve që kanë shënuar vetëm dy javët e para të vitit 2026, para së gjithash ndërhyrja amerikane në Venezuelë dhe insistimi i presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për marrjen e Grenlandës, Millivojeviq shpjegon se tashmë ka filluar faza e tranzicionit sa i përket rendit botëror, mes atij që u përcaktua pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore dhe u sanksionua me Kartën e OKB-së dhe respektimin e së drejtës ndërkombëtare, dhe asaj që po dëshmojmë sot, e cila, sipas tij, ka filluar me ndërhyrjen e Rusisë në Ukrainë.

“Rusia, përmes përdorimit të forcës, ka bërë të qartë se interesi i saj nuk është zgjerimi i NATO-s drejt kufijve të saj përmes Ukrainës. Kjo është vazhdimësi e atij procesi dhe, kur bëhet fjalë për administratën e Trumpit, bëhet fjalë për faktin se ajo është shumë e qartë, me synimin që Amerika të rikthehet në skenën globale në pozitë udhëheqëse, duke zbatuar një metodologji specifike që tani nuk është e fshehur, por e drejtpërdrejtë. Këtë na e ka treguar Venezuela në mënyrën më të drejtpërdrejtë, me paralajmërimin e asaj që mund të presim edhe në hapësira të tjera, përfshirë hapësirën që është përcaktuar si sferë interesi e Perëndimit. Dhe kur e them këtë, e kam fjalën për Evropën”, ka thënë Millivojeviq për Kosovo online.

Në këtë kuadër, ai vë në dukje ndryshimin e marrëdhënieve transatlantike dhe projektimin e ri të politikës së jashtme të administratës Trump, e cila ka në fokus para së gjithash interesin amerikan, përfshirë edhe raportin ndaj aleatëve.

“Çështja e Grenlandës e konfirmon drejtpërdrejt këtë tezë, por edhe qëllimin për ta zbatuar atë në praktikë. Kjo është hyrje në një rend të ri, në një ndarje të pushtetit në skenën globale në një trekëndësh që është pak a shumë i përcaktuar dhe që bazohet në fuqinë e fortë. Kur e them këtë, kam parasysh SHBA-të, Federatën Ruse, çfarëdo që të mendojë dikush, sepse bëhet fjalë për një fuqi bërthamore me potencialin më të madh, dhe Kinën”, thekson Millivojeviq.

Në këtë trekëndësh, shton ai, të gjithë jemi dëshmitarë të rishpërndarjes së qendrave të pushtetit apo të përcaktimit të zonave të ndikimit.

“Amerikanët janë, në një farë mënyre, avangardë në zbatimin e metodologjisë së re dhe në rikthimin te Doktrina Monroe, në hapësirat e interesit të drejtpërdrejtë, por me projeksion edhe drejt pjesëve të tjera të botës, Grenlandës, Lindjes së Mesme dhe atje ku tashmë kanë objektiva të përcaktuara. Nga reagimet lidhur me Venezuelën shohim se çështjet tani po hyjnë në fazën e përcaktimit të një ekuilibri të ri forcash. Rasti i Venezuelës nuk ka përfunduar me rrëmbimin e Nikolas Maduros. Tashmë kemi reagime nga Kina dhe Rusia, të cilat janë diskrete, por të dukshme. Pikërisht në këtë linjë ndodhemi në procesin e tranzicionit të marrëdhënieve globale drejt një ekuilibri të ri forcash dhe një përkufizimi të ri të rendit ndërkombëtar, ku disa rregulla do të duhet të vlejnë. Qoftë që do të quhen e drejta ndërkombëtare apo diçka tjetër, por si praktikë e bazuar në sjellje dhe në disa përvoja në marrëdhëniet ndërkombëtare”, shpjegon Millivojeviq.

Duke iu përgjigjur pyetjes se si do të ndikojë tranzicioni i marrëdhënieve globale drejt një ekuilibri të ri forcash në çështjen e Kosovës, ai kujton se Serbia në të kaluarën ka paralajmëruar se bota duhet të presë që me agresionin e NATO-s ndaj Kosovës të jetë hapur praktikisht kutia e Pandorës, ndërsa agonia e Danimarkës në mbrojtjen e sovranitetit dhe integritetit territorial tani e ilustron më së miri gjendjen e re sa i përket respektimit të rregullave dhe parimeve të së drejtës ndërkombëtare.

Pikërisht rikthimi te e drejta ndërkombëtare tregon se nuk ka mekanizma të tjerë, por praktika e re dëshmon gjithashtu se kutia e Pandorës është hapur, konstaton Millivojeviq.

“Disa përdorin forcën, të tjerët shfrytëzojnë rrethanat, të tretët një gjendje faktike, por gjithçka përfundon në të njëjtën gjë se kutia e Pandorës është hapur. Prandaj kjo periudhë tranzicioni është shumë e rëndësishme dhe ekziston nevoja për të përcaktuar rregulla të reja, por mbi bazën e një ekuilibri të ri forcash. Përpjekja e dy të tretave të njerëzimit është që të qëndrojmë në vijën e Kartës së OKB-së dhe të së drejtës ndërkombëtare, sepse mekanizma të tjerë nuk ekzistojnë. Përpjekja e një të trete, e Amerikës, është që kjo të zbatohet në një mënyrë tjetër dhe kjo përballje do të përcaktojë bazën për rendin e ri ndërkombëtar”, ka thënë Millivojeviq.

Ai vëren gjithashtu se në rastin e Danimarkës dhe Grenlandës, Serbia ka konfirmim të tezës se kutia e Pandorës është hapur, ndërsa Evropa ka problem me angazhimin për integritetin territorial, sepse kjo pashmangshëm hap çështjen e Serbisë dhe njohjes së Kosovës.

“Argumenti më i mirë në mbrojtje të integritetit territorial të Danimarkës do të ishte çnjohja e pavarësisë së vetëshpallur të Kosovës. Mendoj se Danimarka do të ishte shumë më e suksesshme në mbrojtjen e integritetit të saj territorial nëse do ta çnjohte Kosovën, sepse atëherë të gjithë do t’i humbnin argumentet, ndryshe nga ajo që ka tani si mundësi për ta përjetuar si fat”, theksoi Millivojeviq.

Sa i përket njohjeve të mundshme të reja për të cilat shpresohet në Prishtinë, ai thotë se kjo, objektivisht, vihet në pikëpyetje, sepse tani vështirë se mund të llogaritet në argumentet e vendeve perëndimore për mbështetjen e një qasjeje të tillë, duke pasur parasysh rastin e Danimarkës dhe madje edhe të disa vendeve në hemisferën perëndimore, përballë të cilave po rihapet çështja e të njëjtave probleme.

“Nuk është rastësi që Spanja e kundërshton metodologjinë e re amerikane – ajo ka parasysh edhe rastin e vet. Nuk është rastësi që Qiproja po fiton argumente të reja në mbrojtje të integritetit të saj territorial. Ndërsa në Qipron Veriore ka shumë më pak grekë sesa ka serbë në Kosovë e Metohi. Prandaj, argumentet tona edhe në këtë kuptim po fitojnë peshë dhe forcë, për të mos folur për Rezolutën 1244, e cila është e vlefshme, detyruese dhe në fuqi”, përfundoi Millivojeviq.