Pavkoviq: Nuk besoj se propozimi i Ramës për ndryshimin e formatit të dialogut mund të ketë mbështetje më të gjerë

Bashkëpunëtori i Qendrës për Politika Evropiane, Millosh Pavkoviq, vlerëson për Kosovo online se skenari i propozuar nga kryeministri shqiptar Edi Rama, i cili praktikisht nënkupton ndryshimin e formatit të dialogut ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, në mënyrë që në vend të një dialogu trepalësh, do të kishte vetëm një dialog ndërmjet Prishtinës dhe Brukselit, nuk është real.

Sipas Pavkoviqit, kjo ide nuk ka potencial për të fituar mbështetje aty ku është e nevojshme.

“Unë nuk pres që ajo të jetë në gjendje të fitojë mbështetje më të gjerë ndërkombëtare si midis vendeve anëtare të BE-së dhe midis vendeve të Quintit. Formati ekzistues i dialogut është vendosur me rezolutën e Kombeve të Bashkuara të vitit 2010, e cila i hapi mundësinë Bashkimit Evropian që të merrte përsipër moderimin e dialogut ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, dhe gjithashtu ky skenar nuk do të merrte as mbështetje nga Beogradi. Deklarata e Ramës ka vlerë të dobishme për opinionin publik vendas dhe është dhënë mbi të gjitha në kuadër të zgjedhjeve të ardhshme parlamentare”, thotë Pavkoviq.

Ai thotë se duhet parë konteksti më të gjerë në të cilin është bërë kjo deklaratë.

“Ishte në seancën e përbashkët të Kuvendit të Kosovës dhe Shqipërisë, ku Rama iu drejtua para së gjithash përfaqësuesve të popullit të Kosovës dhe Shqipërisë dhe ndoshta ishte një mesazh edhe për opinionin e gjerë. Sigurisht që vjen në një kohë kur dialogu i Brukselit është në një krizë të dukshme me progres shumë të kufizuar në zbatimin e marrëveshjes dhe problemin evident për gjetjen e një gjuhe të përbashkët mes Beogradit dhe Prishtinës”, thotë Pavkoviq.

Rama, shton ai, kishte qëndrime të ngjashme ekstreme edhe gjatë verës së vitit 2023, kur propozoi edhe ndërprerjen e dialogut dhe organizimin e një konference ndërkombëtare për zgjidhjen e çështjes së statusit të Kosovës, por kjo ide nuk mori jehonë në publikun ndërkombëtarë.

Duke pasur parasysh se presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka shprehur qëndrime të ngjashme – se Kosova mund të zbatojë Marrëveshjen e Brukselit dhe Aneksin e Ohrit në mënyrë të njëanshme, nëse merr garanci nga partnerët ndërkombëtarë se në këmbim do të përfitojë nga njohja dhe anëtarësimi në organizatat ndërkombëtare, Pavkoviq thotë se Osmani në fakt ka propozuar që proceset e integrimit evropian të Kosovës dhe dialogu Beograd-Prishtinë të ndahen, sepse besonte se dialogu Beograd-Prishtinë, pasi nuk ka përparim në të, po e pengon procesi i integrimit evropian.

“Aktualisht nuk ka asnjë kuptim për një gjë të tillë në BE sepse BE-ja e sheh integrimin evropian si faktor kyç dhe motivim si për Beogradin ashtu edhe për Prishtinën që të bëjnë njëfarë progresi në dialog. Nëse këto procese do të ndaheshin, me shumë mundësi do të kishim shumë probleme të reja sepse edhe Serbia do të priste të njëjtën qasje, dhe më pas do të komplikonte edhe më shumë procesin e normalizimit dhe të integrimit evropian, si të Kosovës ashtu edhe të Serbisë. ”, vlerëson Pavkoviq.

I pyetur nëse dialogu në formatin ekzistues ka alternativë, Pavkoviq thotë se dialogu i ndërmjetësuar nga BE-ja tashmë është alternativë ndaj dialogut të pasuksesshëm që zhvillohet nën patronazhin e Kombeve të Bashkuara.

“Gjithmonë ka një alternativë, pyetja e vetme është nëse është më mirë apo më keq. Për momentin, dialogu i udhëhequr nga Bashkimi Evropian është më i miri që kemi, me gjithë të metat dhe mangësitë e tij. Mendoj se hapja e ndonjë procesi paralel apo kërkimi i alternativës do të kthente mbrapsht gjithçka që u arrit në 12, 13 vitet e mëparshme të dialogut dhe do të kthente Beogradin dhe Prishtinën në pozicionet e tyre fillestare dhe do ta bënte edhe më të vështirë zgjidhjen e kësaj çështje të vështirë dypalëshe”, vlerëson Pavkoviq.