Petkoviq: Roli i poshtër dhe hipokrit i BE-së në rrënimin e procesit të riintegrimit të gjyqtarëve dhe prokurorëve

Drejtori i Zyrës për Kosovë dhe Metohi, Petar Petkoviq, deklaroi se Këshilli Gjyqësor i Kosovës, duke refuzuar kërkesën e gjyqtarëve serbë dhe të personelit administrativ për t’u kthyer në institucione, e ka rrënuar në mënyrë të kundërligjshme procesin e riintegrimit, duke theksuar se roli i BE-së në rrënimin e këtij procesi është hipokrit dhe i poshtër.

Petkoviq tha në një konferencë për media se e njëjta gjë ndodhi edhe më 20 korrik, kur Këshilli Prokurorial i Kosovës refuzoi kthimin e prokurorëve serbë.

Siç tha ai, kjo tregon qartë se Prishtina nuk e dëshiron procesin e riintegrimit, se Albin Kurti po godet vetë themelet e dialogut dhe se në Kosovë nuk ka sundim të ligjit.

„Në momentin kur gjyqtarët dhe prokurorët serbë, si dhe personeli administrativ, më 15 korrik e paraqitën në mënyrë elektronike kërkesën për t’u kthyer në institucione, nisi fushata më brutale nga Kurti, Albulena Haxhiu dhe përfaqësuesit e tjerë të autoriteteve të Prishtinës. Ata thoshin se do të ishte akt tradhtie nëse i ashtuquajturi Këshill Gjyqësor dhe Prokurorial i Kosovës do të vendoste në favor të gjyqtarëve dhe prokurorëve serbë. U ushtrua trysni e jashtëzakonshme politike dhe mediatike, ndërsa Bashkimi Evropian nuk tha asnjë fjalë për këtë. Ndërkohë, po flasim për marrëveshjet e arritura në vitin 2013 përmes Marrëveshjes së Brukselit, Marrëveshjen për vlefshmërinë e ankesave, po ashtu të vitit 2013, Marrëveshjen për Drejtësinë të vitit 2015 dhe konkluzionet e kësaj marrëveshjeje të vitit 2016. Po flasim për marrëveshjet kyçe të dialogut, të cilat para së gjithash nënkuptojnë mundësinë që edhe serbët të kenë qasje në drejtësi, duke pasur parasysh se shohim që drejtësia e Kurtit shërben vetëm si kërbaç kundër serbëve dhe si instrument kur nevojitet të përndiqen serbët, të rrënohen shtëpitë e pushimit dhe të arrestohen serbët vetëm sepse mbajnë bluza me emblema serbe“, tha Petkoviq.

Siç shtoi ai, Bashkimi Evropian ishte ai që kërkoi procesin e riintegrimit.

„Kur e shohim gjithçka që ndodhi në Prishtinë, është e qartë se nuk mund të presim as nga Albin Kurti dhe as nga askush tjetër në Prishtinë që të garantojë zbatimin e cilësdo marrëveshje, sepse, po të pyetej Kurti, serbët në Kosovë dhe Metohi nuk do të ekzistonin fare. Dhe kjo është shumë e qartë për ne. Por pikërisht për këtë ekziston Bashkimi Evropian, i cili ka marrë përsipër ta udhëheqë dialogun, i cili është lehtësuesi i dialogut dhe që mban përgjegjësi për zbatimin e të gjitha marrëveshjeve, duke pasur parasysh se edhe vetë e ka vendosur nënshkrimin në Marrëveshjen e Brukselit të vitit 2013, në nenin 10 të së cilës, ndër të tjera, përcaktohen qartë detyrimet e Prishtinës lidhur me marrëveshjen për drejtësinë“, tha Petkoviq.

Ai deklaroi se gjyqtarët dhe prokurorët serbë vendosën të largoheshin nga institucionet për shkak se Marrëveshja e Brukselit dhe marrëveshja në fushën e drejtësisë nuk u respektuan kurrë plotësisht.

„Kur serbët u larguan nga institucionet e Prishtinës në nëntor të vitit 2022, atëherë nga ato institucione u larguan edhe gjyqtarët dhe prokurorët serbë, si dhe personeli administrativ. Krahas terrorit dhe kushteve të padurueshme të jetesës që krijon Kurti, të cilat ishin arsyeja përse serbët u larguan nga këto institucione në vitin 2022, gjyqtarët dhe prokurorët vendosën të largoheshin, ndër të tjera, edhe për shkak se Marrëveshja e Brukselit dhe marrëveshja në fushën e drejtësisë nuk u respektuan kurrë plotësisht, si në lidhje me kompetencat e gjykatave, plotësimin e numrit të gjyqtarëve dhe prokurorëve, ashtu edhe lidhur me shumë çështje të tjera, si vlefshmëria e ankesave, përkatësisht njohja e vendimeve gjyqësore të sistemit serb dhe shumë çështje të tjera. Të mos flasim për faktin se, në praktikë, në trupa gjykues shpesh vendoseshin dy shqiptarë përballë një serbi që ishte gjyqtar, megjithëse në marrëveshje ishte përcaktuar qartë se në çështjet që kanë të bëjnë me lëndët serbe dhe komunat serbe, shumica formohet nga dy serbë, përkatësisht dy gjyqtarë të kombësisë serbe, dhe një shqiptar. Në praktikë, gjithçka ishte ndryshe“, shtoi drejtori i Zyrës për KeM.

Siç shtoi ai, këto ishin arsye të justifikuara për largimin nga institucionet.

Ai tha se, pas zgjedhjeve të paligjshme në veri dhe marrjes së komunave nga kryetarët shqiptarë, BE-ja filloi të fliste se serbët duhej të ktheheshin në institucione, ndërsa gjëja e parë që kërkoi në kuadër të dialogut ishte mbledhja e nënshkrimeve për shkarkimin e kryetarëve shqiptarë në komunat veriore.

„Në janar të vitit 2024, serbët i mblodhën këto nënshkrime. Megjithatë, Bashkimi Evropian mashtroi përsëri, sepse nuk lejoi që procesi të përfundonte deri në fund, pasi kësaj here shpiku për Prishtinën edhe njëfarë udhëzimi administrativ për referendumin e kështu me radhë. Më pas na u desh të prisnim zgjedhjet lokale të tetorit të vitit 2025, në të cilat, natyrisht, Lista Serbe fitoi bindshëm, në mënyrë që kryetarët serbë, të cilët fituan bindshëm në zonat serbe, veçanërisht në katër komunat në veri të Kosovës dhe Metohisë, të mund ta merrnin pushtetin lokal.

Dhe për këtë, besoni ose jo, Kurti u shpërblye. Diçka që duhet të jetë normale, që përfaqësuesit e zgjedhur në mënyrë demokratike të marrin pushtetin lokal, ata e quajtën tranzicion paqësor, në mënyrë që t’i mundësonin Kurtit të kishte përsëri qasje në fondet evropiane dhe t’ia hiqnin masat që Bashkimi Evropian kishte vendosur më parë ndaj Kosovës“, tha Petkoviq.

Ai theksoi se, pas përfundimit të këtij procesi, Bashkimi Evropian filloi të fliste për domosdoshmërinë e riintegrimit të gjyqtarëve, prokurorëve dhe policisë.

„Ekziston edhe letra që Kurti ua dërgoi përfaqësuesve ndërkombëtarë më 22 mars 2024 dhe që e nënshkroi së bashku me Vjosa Osmanin dhe Konjufcën, në të cilën, ndër të tjera, u zotua se do të kryente riintegrimin e plotë të gjyqtarëve, prokurorëve dhe policëve në veri të Kosovës dhe Metohisë. Pra, kjo është letra që ai ua dërgoi përfaqësuesve ndërkombëtarë.

Çfarë ndodhi më pas? Bashkimi Evropian vazhdoi të fliste se sa e rëndësishme ishte që edhe gjyqtarët dhe prokurorët të ktheheshin në institucione, megjithëse ne gjatë gjithë kohës thoshim se ishte e domosdoshme të zgjidheshin edhe të gjitha çështjet e hapura nga viti 2023“, tha ai.

Siç shtoi, atëherë BE-ja kërkoi që të diskutohej për riintegrimin e gjyqtarëve dhe prokurorëve serbë, gjë për të cilën Beogradi dha pëlqimin.

„Në një moment, Bashkimi Evropian tha: Kurti nuk e dëshiron riintegrimin e policisë, le të fillojmë me riintegrimin e gjyqtarëve dhe prokurorëve. Që të mos e sulmonin sërish Beogradin, që të mos e akuzonin përsëri popullin serb se nuk dëshiron të marrë pjesë në procesin e riintegrimit, sepse ata gjithmonë dinë ta paraqesin kështu – gjithmonë fajin e ka Beogradi, gjithmonë fajin e ka populli serb dhe jo Kurti – ne, pasi biseduam me njerëzit tanë në terren, me gjyqtarët dhe prokurorët, thamë: Në rregull, le të bisedojmë për riintegrimin e gjyqtarëve dhe prokurorëve dhe t’i zgjidhim të gjitha çështjet e hapura, si ato që lidhen me Departamentin e Apelit në Mitrovicën e Veriut, përbërjen e trupave gjykues, njohjen e vendimeve gjyqësore të sistemit serb dhe gjithçka tjetër“, deklaroi Petkoviq.

Sipas tij, në shtator të vitit të kaluar, me të dërguarin për dialog, Peter Sorensen, ishte rënë dakord që çështja e gjyqtarëve dhe prokurorëve të diskutohej në Bruksel.

„Gjatë atij viti 2015, kam biseduar disa herë me Sorensenin. Më lejoni t’ju rikujtoj se, që nga shkurti i vitit 2015, në Prishtinë ka një krizë të plotë politike, ku ata nuk mund t’i formojnë institucionet, ku Kurti qeveris si ushtrues detyre, ku nuk mund ta formojnë qeverinë dhe ku janë zhvilluar tri procese zgjedhore. E gjithë situata u bart edhe në vitin 2026, kështu që ata edhe sot nuk kanë një pushtet të zgjedhur në mënyrë legjitime dhe, në fakt, i vetmi pushtet legjitim në Kosovë, kur flasim për institucionet e përkohshme të vetëqeverisjes, është pushteti lokal dhe asgjë më shumë. Madje as deputetët, duke pasur parasysh se disa thonë se ka skaduar afati për konstituimin e parlamentit të Prishtinës. Në këto bisedime me zotin Sorensen ramë dakord që shtatori i vitit 2026 të ishte periudha kur do të bisedonim në Bruksel për riintegrimin e gjyqtarëve dhe prokurorëve. Natyrisht, negociatori i Prishtinës nuk vjen. Ata janë në fushatë zgjedhore dhe nuk dëshirojnë të marrin pjesë në dialog, duke pasur parasysh se ndjekin politikën e Albin Kurtit, i cili, siç e dini, ka thënë qartë se dialogu nuk është aspak një temë e rëndësishme për të dhe se në listën e prioriteteve dhe çështjeve të tij ndodhet në vendin e fundit“, tha ai.

Siç shtoi ai, megjithëse Beogradi pranoi të bisedonte për këtë çështje, më 6 korrik në Serbi mbërriti ekipi i Sorensenit me kërkesën që gjyqtarët dhe prokurorët të paraqisnin kërkesë për kthimin në institucione, duke pasur parasysh se Haxhiu tashmë i kishte bërë thirrje Këshillit Gjyqësor dhe Prokurorial të Kosovës që t’i pranonin dorëheqjet e gjyqtarëve dhe prokurorëve serbë.

„Që të mos na sulmonin duke na bërë përgjegjës për procesin e riintegrimit dhe duke pretenduar se po pengojmë diçka, ndërkohë që Serbia po përpiqej për hapjen e Klasterit 3 në rrugën e saj evropiane, pra po zbatonte reforma dhe gjithçka tjetër, ne treguam konstruktivitet të plotë në kuadër të dialogut dhe gatishmëri për kompromis“, tha Petkoviq.

Ai tha se edhe qëndrimi i Beogradit është se është më mirë që në veri të punojnë gjyqtarë dhe prokurorë serbë.

„Është më mirë që serbët të gjykohen nga serbët sesa nga shqiptarët, sepse e shohim se si i gjykojnë ata. Që nga ardhja e Kurtit në pushtet janë arrestuar më shumë se 257 persona, ndërsa 62 prej tyre vazhdojnë të mbahen në burgjet e Prishtinës. Shumë prej tyre janë të burgosur politikë. Më 15 korrik, siç thashë, 143 përfaqësues serbë, gjyqtarë, prokurorë dhe përfaqësues të organeve të drejtësisë, dërguan me email kërkesën për t’u kthyer në punë. Fillimisht, i ashtuquajturi Këshill Prokurorial i Kosovës e refuzoi kërkesën e tyre, ndërsa dje edhe i ashtuquajturi Këshill Gjyqësor i Kosovës veproi në të njëjtën mënyrë dhe e refuzoi kërkesën e gjyqtarëve serbë“, tha Petkoviq.

Ai vuri në dukje, siç tha, politikën e poshtër dhe hipokrite të BE-së lidhur me këtë çështje.

„Kjo është vetëm një dëshmi se i gjithë procesi ishte nisur në fakt nga Bashkimi Evropian. Bashkimi Evropian ishte ai që garantoi se i gjithë procesi do të zbatohej deri në fund, megjithëse tani po i shmanget përgjegjësisë dhe përmendjes së garancive. Këtë konferencë për media po e mbaj për të vënë në dukje rolin shumë hipokrit dhe të poshtër të Bashkimit Evropian edhe në këtë çështje, kur flasim për riintegrimin e gjyqtarëve dhe prokurorëve. Këtu kam edhe letrën e zotit Sorensen të datës 10 korrik, në të cilën ai i përgjigjet letrës sime të 9 korrikut, ku thashë se gjyqtarët dhe prokurorët ishin të gatshëm të merrnin pjesë në procesin e riintegrimit, por se duhej t’i zgjidhnim çështjet e shumta të hapura që i përmenda disa herë këtu. Zoti Sorensen më falënderon për letrën dhe thotë se është e rëndësishme që gjyqtarët dhe prokurorët të kthehen dhe se, sapo të kthehen – gjë që flet qartë për garancinë e tyre për këtë proces – mund të merremi vesh për çështjet e tjera të hapura“, shtoi ai.

Në vend që kjo të ndodhte, shtoi ai, sot ekziston një vendim i autoriteteve të Prishtinës, i marrë me urdhër të Albin Kurtit, që gjyqtarët dhe prokurorët serbë të mos kthehen në institucione, me çka, sipas Petkoviqit, i është dhënë fund Marrëveshjes për Drejtësinë.

„Me këtë goditen në mënyrën më të drejtpërdrejtë themelet e vetë dialogut. Nuk e di në çfarë mënyre dhe si, por do të vazhdojmë të bisedojmë, duke pasur parasysh se një marrëveshje kaq e rëndësishme, e cila, krahas Marrëveshjes së Brukselit dhe Asociacionit të Komunave Serbe, përfaqëson vetë zemrën e dialogut, tani po shkelet brutalisht në këtë mënyrë. Vetëm imagjinoni sikur Beogradi të kishte bërë diçka të tillë. Do t’i vendosnin njëqind sanksione“, tha drejtori i Zyrës për KeM.

Megjithatë, kur bëhet fjalë për Kurtin, thotë Petkoviq, askush nuk dëgjon.

„Askush nga Bashkimi Evropian. Kam dërguar më shumë se 20 letra. Letrat iu dërguan edhe vendeve të Quint-it në Prishtinë, Quint-it në Beograd dhe shteteve anëtare të Bashkimit Evropian – pra, të gjithëve. Mora vetëm një përgjigje në formën e një mesazhi në WhatsApp nga një zyrtar i Bashkimit Evropian. Kjo në fakt ju tregon gjendjen e vërtetë të situatës dhe ne duhet të flasim hapur për këtë, sepse nuk është Beogradi fajtor dhe nuk është Beogradi ai që po pengon diçka. Adresa e atij që po e pengon procesin ndodhet në Prishtinë, por edhe në Bruksel, i cili dukshëm e mbështet Kurtin dhe vepron plotësisht në favor të Albin Kurtit“, shtoi ai.

Siç tha, të gjitha zhvillimet e periudhës së fundit tregojnë se në Kosovë nuk ka sundim të ligjit dhe se BE-ja nuk po i kushton vëmendje kësaj.

Ai shtoi se kjo është një çështje serioze dhe se do të kërkojë bisedime në Bruksel, sepse kjo është para së gjithash përgjegjësi e BE-së, e cila, sipas vlerësimit të tij, nuk mundi ose nuk deshi ta përfundonte plotësisht procesin.

„Rezultati i këtij procesi është se Marrëveshja për Drejtësinë dështoi, ndër të tjera, edhe falë Bashkimit Evropian, i cili nuk e zbatoi deri në fund gjithçka që duhej. E mira është se prokurorët, gjyqtarët dhe personeli administrativ kanë nisur disa procedura gjyqësore, kështu që do të shohim se si do të përfundojë kjo. Në çdo rast, ne do të vazhdojmë të luftojmë për popullin tonë në Kosovë dhe Metohi, të këmbëngulim për kompromis dhe ruajtjen e paqes dhe të shohim se çfarë mund të bëjmë më shumë. Por këtë nuk mund ta anashkalojmë, sepse kjo është përgjegjësi e Bashkimit Evropian, i cili duhet t’i kuptojë shumë mirë pasojat e vendimeve të tilla të të ashtuquajturit Këshill Prokurorial dhe Gjyqësor të Kosovës. Sepse, nëse nuk i kemi njerëzit tanë – gjyqtarët, prokurorët dhe personelin administrativ – ndërsa bëhet fjalë për 143 përfaqësues të drejtësisë, përfaqësues serbë në institucionet e Prishtinës, shtrohet pyetja se si mund të zbatohet Marrëveshja e Brukselit, nëse është shkelur plotësisht pika 10 e saj dhe të gjitha marrëveshjet e tjera të viteve 2013, 2015 dhe 2016“, tha ai.

Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK) refuzoi dje kërkesën e gjyqtarëve serbë dhe të personelit gjyqësor për tërheqjen e dorëheqjeve dhe kthimin në sistemin gjyqësor.

Kërkesa për kthimin e gjyqtarëve serbë dhe të personelit gjyqësor u refuzua me nëntë vota për, një kundër dhe një abstenim.