Prorokoviq: Nuk besoj se vendet e botës arabe do të ndryshojnë qëndrimet e tyre për Kosovën dhe Metohinë

Bashkëpunëtori i lartë shkencor në Institutin për Politikë dhe Ekonomi Ndërkombëtare në Beograd, Dushan Prorokoviq, deklaroi për Kosovo online se situata ndërkombëtare po bëhet aq e ndërlikuar sa dyshon që një numër i madh shtetesh, madje edhe disa prej tyre, veçanërisht në botën arabe, do të ndryshojnë qëndrimet e tyre për Kosovën dhe Metohinë.

Duke komentuar takimin e fundit të presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani, me sekretarin e përgjithshëm të Ligës Arabe, Ahmed Abul Gheit, gjatë të cilit ajo theksoi nevojën për mbështetje në procesin e njohjes së Kosovës nga vendet anëtare të kësaj organizate që ende nuk e kanë ndërmarrë këtë hap, Prorokoviq tha se secili po bën punën e vet dhe se nuk është aspak çudi që Osmani po lobon.

Duke pasur parasysh se Gehit vjen nga Egjipti, një vend që e ka njohur Kosovën, por më pas e ka “ngrirë” atë vendim, Prorokoviq theksoi se fakti që sekretari i përgjithshëm i Ligës Arabe është nga Egjipti nuk do të thotë asgjë në vetvete.

“Organizatat ndërkombëtare kanë strukturën, logjikën dhe dokumentet e tyre themeluese. Ai është aty për të përfaqësuar qëndrimin e një organizate ndërkombëtare, e jo të Egjiptit, dhe deklaratat e tij janë të drejtuara në atë kuadër, sepse në botën islame dhe në Ligën Arabe ka vende që kanë vendosur marrëdhënie bilaterale me Prishtinën dhe vende që janë rreptësisht kundër dhe që në masë të madhe e mbështesin Serbinë,” thekson Prorokoviq.

Takimi i Osmanit me Gheitin, shton ai, ishte protokollar dhe nuk mendon se mund të sjellë ndonjë rezultat të madh, pasi, siç thotë ai, nëpërmjet veprimeve bilaterale nuk zbulohen të vërteta të reja dhe nuk ndikohet në ndryshimin e qëndrimeve.

“Qëndrimi ndaj Kosovës përcaktohet nga rrethanat ndërkombëtare, të cilat po bëhen aq të ndërlikuara sa dyshoj se ndonjë numër i madh shtetesh, madje edhe disa prej tyre, do të ndryshojnë qëndrimin e tyre për Kosovën dhe Metohinë, sidomos në botën arabe. Kjo tani shihet edhe përmes prizmit të konfliktit izraelito-palestinez, të luftës në Ukrainë dhe të iniciativave të reja që po dalin çdo ditë në publik dhe që kanë të bëjnë me Lindjen e Mesme, një nga prioritetet kryesore në strategjitë e Ligës Arabe. Për të gjitha këto arsye, mendoj se rezultatet e bisedimeve të Osmanit do të jenë shumë të kufizuara,” thotë bashkëbiseduesi ynë.

Megjithëse nuk e përjashton mundësinë që në muajt e ardhshëm ndonjë vend në botë të vendosë marrëdhënie bilaterale me Prishtinën, ai thekson se kjo nuk do të jetë rezultat i ndonjë pune sistematike apo lobimi, por i ndonjë rrethane të papritur.

Duke pasur parasysh që në vitin 2021 Liga Arabe dënoi ashpër vendimin e Prishtinës për të hapur ambasadën në Jerusalem, Prorokoviq beson se ky vendim i Kosovës është bërë pengesë serioze për komunikimin e saj me vendet arabe dhe thekson se ajo është vetëm ambasada e tretë e hapur në Jerusalem, ndërsa rezolutat e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara për Jerusalemin janë të qarta dhe strikte.

“Edhe ato vende të botës arabe që deri diku kanë normalizuar marrëdhëniet me Izraelin, këmbëngulin në çështjen e Jerusalemit Lindor, përkatësisht në një zgjidhje të veçantë për Jerusalemin që do të zbatohej përmes konceptit të dy shteteve. Kjo për ta është si një ‘shpullë në fytyrë’, dhe nuk e di se si autoritetet e Prishtinës, shqiptarët e Prishtinës, do të mund ta zbusin këtë në bisedimet me përfaqësuesit e vendeve arabe. Do ta kenë shumë të vështirë të shpjegojnë pse e kanë bërë këtë dhe si kanë zhvilluar lidhje kaq të forta me Izraelin, veçanërisht me qeverinë e Benjamin Netanyahut, i cili është absolutisht i papëlqyer në botën arabe dhe shihet si një nga armiqtë kryesorë të sigurisë së tyre,” vuri në dukje Prorokoviq.

Ai thotë se ky do të ishte madje një argument i mirë që Serbia të lobonte për njohjen e Kosovës midis vendeve të Lidhjes Arabe që kanë vendosur marrëdhënie diplomatike me Prishtinën.

Ai shton se ekziston edhe një faktor kufizues, i cili është, siç thotë ai, "marrëveshja midis Vuçiçit dhe Trumpit" (marrëveshja e Uashingtonit e vitit 2020), e cila përmend se Serbia do ta zhvendosë edhe ambasadën e saj në Jerusalem, "pavarësisht se si Serbia e kontekstualizon ose e interpreton atë".

Pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Uashingtonit, Izraeli njohu pavarësinë e Kosovës, le t'ju kujtojmë se interesat e Serbisë kanë ndryshuar në lidhje me çështjen e zhvendosjes së ambasadës nga Beogradi.