Radovanoviq: Zgjedhja e pozicionin ligjor të KOS me garanci të forta

Çështja e pozicionit ligjor të Kishës Ortodokse Serbe nuk mund të zgjidhet midis autoriteteve në Pristinë dhe Kishës Ortodokse Serbe për një numër të madh arsyesh, prandaj ne besojmë se është më mirë të zgjidhet kjo çështje ose brenda kornizës së marrëveshjes midis Beogradit dhe Pristinë, duke pasur parasysh se çështja e pozicionit ligjor të Kishës Ortodokse Serbe është vënë në axhendën e dialogut, ose me një lloj garancie ndërkombëtare për pozicionin ligjor të Kishës Ortodokse Serbe, tha për Kosovo online Aleksandar Radovanoviq, këshilltar ligjor i Eparkis së Rashko-Prizrenit.

Këto garanci, siç shton Radovanoviq, në secilin prej këtyre dy rasteve do të duhej të ishin të forta, me mekanizma mbrojtës kundër mosrespektimit të marrëveshjes.

"Kemi përvojë nga dy dekada e gjysmë të fundit që ajo që varet nga institucionet e Kosovës shpesh nuk zbatohet në terren. Përveç kësaj, na duhen garanci se dispozitat që kanë të bëjnë me pozicionin tonë ligjor nuk mund të ndryshohen, siç ndodhi me dispozitat e planit të Ahtisaarit, në bazë të të cilit Prishtina mori përfitime të shumta, por më vonë thjesht hoqi garancitë më të rëndësishme për KOS-in nga sistemi i saj ligjor", vëren Radovanoviq.

Eparkia e Rashko-Prizrenit, le të kujtojmë, bëri thirrje më 3 korrik që çështja e pozicionit ligjor të Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë të merret në konsideratë sa më shpejt të jetë e mundur, sepse, siç thuhet në njoftim, është e qartë për të gjithë se mbijetesa e saj në këto zona varet nga zgjidhja e asaj çështjeje, duke marrë të drejta të veçanta dhe të garantuara ndërkombëtarisht.

Kur u pyet se sa realiste është që Prishtina të pranojë të merret me pozicionin e Kishës Ortodokse Serbe në dialog ose jashtë tij, Radovanoviç thotë se nuk mund të spekulohet me vullnetin e Prishtinës.

"Por ne besojmë se me vullnet të mjaftueshëm të bashkësisë ndërkombëtare, kjo çështje duhet të jetë në tryezë. Bëhet fjalë për ruajtjen e trashëgimisë kulturore, historike dhe shpirtërore që është disa shekullore, dhe ne besojmë se vendet e civilizuara të bashkësisë ndërkombëtare duhet të kenë vesh për mbrojtjen dhe përmirësimin e saj. Dhe askush nuk mund ta mbrojë dhe përmirësojë trashëgiminë tonë kulturore më mirë se ne, të cilët jemi kujdesur për këtë pronë për disa shekuj. Sa i përket vetë Prishtina, megjithëse disa mund të mos e shohin situatën si të tillë, zgjidhja e pozicionit ligjor të Kishave Ortodokse Serbe "u sjell dobi edhe shqiptarëve, në aspektin e ndërtimit të një shoqërie më të mirë, më të hapur dhe tolerante." Një shoqëri e tillë është më e mirë për jetën e të gjithë qytetarëve”, tha këshilltari ligjor i Eparkis së Rashko-Prizrenit.

Përveç pronës së Kishës Ortodokse Serbe, e cila është sigurisht e rëndësishme, Radovanović thekson se mbrojtja e identitetit të vendeve të shenjta është gjithashtu e nevojshme.

“Ne kemi nevojë për mbrojtjen e historisë sonë, mbrojtjen nga çdo lloj shpronësimi, të drejtën e plotë për t'u kujdesur për rindërtimin, restaurimin dhe mirëmbajtjen e vendeve tona të shenjta, mundësinë për t'u kujdesur vetë për prezantimin e monumenteve tona kulturore, si dhe një kornizë të përgjithshme që do të na lejonte të jetonim normalisht dhe të përparonim. Është e rëndësishme të përmendet se e kishim këtë deri në vitin 2012, si pjesë e garancive ndërkombëtare që ishin pjesë e kushtetutës së Kosovës, por shumica e këtyre të drejtave na u hoqën nga reformat e asaj kohe dhe nuk u kthyen kurrë, pavarësisht sigurisë se asgjë në të drejtat e Kishës Ortodokse Serbe nuk do të ndryshohej. Siç e kam përmendur tashmë, një gjë e tillë do të ishte e dobishme për të gjithë, pavarësisht kombit, fesë apo çdo identiteti tjetër që dikush mund të ketë”, thotë Radovanoviq.

Nga ana tjetër, siç vëren ai, nëse kjo situatë mbetet, në të cilën Kisha Ortodokse Serbe pengohet gjithnjë e më shumë të kujdeset për faltoret dhe pronën e saj, kjo është e keqe si për kishën ashtu edhe për autoritetet në Prishtinë.

“Ne besojmë thellësisht se nuk është e dobishme për askënd të paraqitet si një sistem që diskriminon një bashkësi të lashtë fetare, ose si një sistem që do të merrte përsipër monumentet kulturore të njerëzve të tjerë dhe do të ndryshonte historinë dhe identitetin e tyre. Nëse autoritetet në Prishtinë e kuptojnë këtë, ne besojmë se do të jetë e lehtë të gjejmë mënyra për të bashkëjetuar, siç ishte rasti disa shekuj më parë”, përfundon këshilltari ligjor i Eparkis së Rashko-Prizrenit.