Rakoçeviq: Narrativat e rreme të mediave në Pristinë rreth 17 marsit janë pjesë e psikologjisë së përballjes përfundimtare me serbët

 Kryetari i Shoqatës së Gazetarëve të Serbisë (SHGS) Zhivojin Rakoçeviq beson se 17 marsi 2004 ishte një nga datat kur ishte e rëndësishme të përfundonte llogaridhënia përfundimtare me serbët - me kulturën, spiritualitetin, shtetin dhe të gjitha veçoritë e tyre, dhe se disa media shqipe ishin atëherë vetëm një shkas që ende pret sot, 22 vjet më vonë, për të përmbushur dëshirat e errëta të një sistemi që nuk u ka sjellë pothuajse asnjë të mirë qytetarëve të tij.

Pavarësisht ekzistencës së fakteve të konfirmuara dhe dokumentacionit ndërkombëtar rreth 17 marsit 2004, pas më shumë se dy dekadash publiku shqiptar në Kosovë po përhap pretendime të pasakta rreth arsyeve që filluan valën e dhunës kundër komuniteteve jo-shumicë në Kosovë. Rakoçeviq beson se mjedisi jodemokratik dhe totalitar është përgjegjës për katastrofën që pasoi, duke kujtuar se shkas ishte lajmi i rremë për mbytjen e djemve shqiptarë në lumin Ibër, dhe se fajin e kishin serbët.

"Në atë moment, ajo kapsulë shkaktoi shpërthimin e një shoqërie që nuk mund t'i pranonte të tjerët dhe ndryshe. Dhe ai totalitarizëm mediatik që në atë moment ishte drejtuar ndaj serbëve ishte një shënjestër klasike e shënjestrave në qytete, në fshatra, në kisha, në ato mikro-komunitete dhe geto që u kontrolluan nga viti 1999 deri në vitin 2004. Pra, keni median që filmoi atë ditë, transmetoi pamje të disa eshtrave dhe tha se serbët vranë shqiptarë në vitin 1999 dhe se i mbanin ato eshtra. Pas kësaj, nuk pati asnjë moment në të cilin ajo komunitet serb mund të mbijetonte, prandaj, nuk iu la as mundësia më e vogël për të mbijetuar", tha Rakočeviq për Kosovo online.

Ai kujton se media më pas "udhëhoqi ndjekjen".

"OSBE ka regjistruar: një korrespondent i shërbimit publik të RTK-së telefonon nga Gjakova dhe thotë: 'situata në qytet është e qetë', ndërsa kisha serbe po digjet. Është indiferencë absolute. Nuk ka palë tjetër. Pala tjetër është e dënuar të zhduket", thekson Rakoçeviq. 

Ai deklaron se 17 marsi ishte një nga datat në të cilat ishte e rëndësishme t'u jepej fund serbëve në llogaridhënien përfundimtare.

"Kur një komunitet, një grup, një sistem, një shoqëri vendos të bëjë një llogaridhënie përfundimtare me dikë, atëherë e vërteta nuk është absolutisht e rëndësishme. Nuk ka më mekanizma të brendshëm që, në raport me të tjerët dhe ndryshe dhe me të vërtetën, ju pengojnë të përhapni urrejtje dhe të ripërtërini mundësinë e konfliktit. Sepse këtu nuk bëhet fjalë për përhapjen e lajmeve të rreme sepse është një lloj inercie ose sepse korrespondon me mendimin e përgjithshëm, këtu çështja është se një sistem i tërë po përpiqet të vazhdojë psikologjinë e llogaridhënies përfundimtare", tha Rakoçeviq.

Pasojat e një narrative të tillë janë katastrofike, thekson ai, sepse nuk ka përparim midis atyre që përhapin lajmet e rreme dhe autorëve, dhe as ndëshkime.

"Autorët duhej të ishin ndëshkuar dhe një dorë drejtësie duhej t'u vinte atyre, dhe kjo është absolutisht e vogël dhe e papërfillshme. Nga ana tjetër, mediat që janë shënuar si shkaktarë - dhe kjo është, para së gjithash, shërbimi publik i Radiotelevizionit të Kosovës dhe gazeta më liberale e shqiptarëve të Kosovës, 'Koha ditore' - përfaqësojnë një paradoks në të cilin problemi nuk ishin marshimet dhe thirrjet për të sulmuar mediat që përfaqësojnë qëllime lufte, por problemi ishte se shumica e besonte. Vrasja e fëmijëve bëhet publike, si dhe 'Koha ditore', si një gazetë liberale, e cila botoi tekstin 'Kujdes, serbët po kolonizojnë Kosovën'", tha bashkëbiseduesi ynë.

Ai thekson se teksti është nënshkruar nga një burrë me emrin Petar Rogel, identiteti i të cilit nuk është zbuluar kurrë dhe i cili pretendonte se serbët nga regjimi i Beogradit që banojnë në Kosovë janë një objektiv legjitim.

"Në atë moment, u ndje se mund të kishte një kthim dhe për këtë arsye u arrit një nga qëllimet - kthimi i serbëve në qytetet e Kosovës dhe Metohisë pas 17 marsit. 236,000 të dëbuarit u harruan dhe pas kësaj gjithçka ishte një farsë, asgjë nuk mund të ndodhte", thotë Rakoçeviq.

Ai vëren se kur një komunitet vendos të "shfarosë" dikë në një mënyrë të tillë, e vërteta nuk është më e rëndësishme dhe kërkohet vetëm justifikim për përballjen përfundimtare "me të tjerët, të ndryshëm dhe ata që i keni etiketuar si armiq të vjetër".

"Si është e mundur kjo? Çfarë ka bërë bashkësia ndërkombëtare? A janë 27 vitet e fundit vetëm një kohë në të cilën ne po presim të qërojmë hesapet me njëri-tjetrin? Si është e mundur që në histori dhe në këtë rajon të kemi pasur shumë konflikte të tjera të pafatshme dhe të përgjakshme, por imagjinoni një Evropë në të cilën 27 vjet pas luftës, dhe midis kundërshtarëve më të egër dhe më të përgjakshëm, një komunitet në një territor të caktuar vuan në mënyrën që vuajnë serbët sot dhe jetojnë në këtë sistem - është plotësisht e paimagjinueshme. Çfarë do të thotë kjo? Se pas gjithçkaje qëndron pasiguria dhe nevoja për ta manifestuar këtë pasiguri në një farë mënyre përmes konfliktit. Shumica, si liberale ashtu edhe publike dhe çdo figurë tjetër, nuk kanë forcën të thonë: 'Prit, lëre atë kishë në Prishtinë', 'Cili është problemi që ka një tempull', 'Cili është problemi që ka dikë që mendon ndryshe'", thekson Rakoçeviq.

Ai vëren se narrativat dhe idetë e 17 marsit janë të ngulitura në psikologjinë dhe metodologjinë e llogaridhënies përfundimtare, dhe se pyetja kryesore është se si t'i mbijetojmë ato.

"Mund t'i mbijetojmë nëse zhvillojmë pluralizëm, normalitet dhe shembuj në komunitetet tona se nuk duhet të mendojmë kurrë në një mënyrë totalitare dhe përjashtuese, as në psikologjinë e llogaridhënies përfundimtare, kur bëhet fjalë për të tjerët dhe të ndryshëm. Fatkeqësisht, ne jemi shënjestra e një mendimi të tillë, dhe media është një shkas që pret të përmbushë dëshirat e errëta të një sistemi që nuk ka gjetur kuptimin e tij dhe nuk u ka sjellë pothuajse asnjë të mirë qytetarëve të tij", përfundoi Rakoçeviq.