Serbët në veri të Kosovës i besojnë më së shumti KOS-it dhe KFOR-it, por kanë frikë nga represioni i Kurtit

Të dhënat e fokus grupeve të Demostatit, ndër të tjera, tregojnë se serbët në veri të Kosovës besimin më të madh e kanë në Kishën Ortodokse Serbe, gjegjësisht në Dioqezën e Rashkës-Prizrenit, ndërsa më së shumti i frikësohen terrorit të institucioneve në Prishtinë.

Në ueb faqen e Demostatit, thuhet se është zbuluar gatishmëria e serbëve të Kosovës për rezistencë të armatosur në Prishtinë, për të mbrojtur sigurinë personale, “për të mbrojtur jetën dhe shtëpitë e tyre”.

Prania e llojeve të ndryshme të frikës - frika nga pasiguria, frika nga represioni i Prishtinës, frika nga forcat e sigurisë së Kosovës, frika nga shpërthimi i një konflikti të armatosur, përfshirë luftën, janë të dhënat kryesore të fokus grupeve të Demostatit që ata organizuan pas ngjarjet në Banjskë më 24 shtator, kur u vra një polic i nacionalitetit shqiptar dhe tre serbë.

Sipas Demostatit, qëllimi i tyre kryesor ishte të hetojnë shpresat dhe frikën sociale në mesin e serbëve që jetojnë në veri të Kosovës.

“Frika e njerëzve është ajo që u vu re fillimisht, sepse shumë nuk donin të merrnin pjesë në fokus grupet e Demostatit, kështu që u përballëm me një problem të madh për të gjetur pjesëmarrës për sondazhin e opinionit publik. Përveç gjetjeve të përmendura, ne zbuluam edhe faktin se një një numër i caktuar i njerëzve frikëson përfaqësuesin e Listës Serbe, që ishte edhe një nga arsyet pse e kishim të vështirë të gjenim bashkëbisedues”, shprehen në Demostat.

Së bashku me frikën shumë të theksuar në mesin e të anketuarve, nga Demostat deklarojnë se është vërejtur edhe mosbesim.

“Shkalla e lartë e mosbesimit lidhet në radhë të parë me institucionet e Prishtinës, në masën më të madhe me qeverinë e udhëhequr nga Albin Kurti, si dhe me administratat jolegjitime lokale që u zgjodhën pas zgjedhjeve jolegjitime në veri të Kosovës dhe Metohisë (kujtoni , serbët nuk morën pjesë në ato zgjedhje, sepse Prishtina me këmbëngulje refuzon formimin e Bashkësisë së Komunave Serbe, që është obligim nga Marrëveshja e Brukselit, e nënshkruar në vitin 2013). Ekziston edhe një shkallë e lartë e mosbesimit në Shërbimin Policor të Kosovës (SHPK). Në të njëjtën kohë, kemi vërejtur edhe një trend të rënies së besimit në institucionet e Serbisë (në Beoradin zyrtar), pasi serbët nga pjesa veriore e Kosovës janë larguar nga institucionet vendore dhe ky “erozion i besimit” u intensifikua veçanërisht pas ngjarjeve tragjike në Banjskë”, u tha.

Siç thekson Demostat, kur bëhet fjalë për besimin, komuniteti serb në Kosovë i beson më së shumti KFOR-it.

“Në anën tjetër, kur është fjala për besimin, fokus grupet tona treguan se komuniteti serb në Kosovë i beson më së shumti KFOR-it, të cilën, t'ju kujtojmë, e kemi publikuar së fundmi. Siç shpjegohet nga të intervistuarit, besohet se ky mision mund të garantojë sigurinë dhe kjo, mbi të gjitha, i referohet mbrojtjes nga represioni i Prishtinës. Po ashtu edhe serbët nga Kosova e Metohia kanë besim të madh në Dioqezën e Rashkë-Prizrenit”, tregon hulumtimi.

Demostat, në hulumtimin e tij të bërë në nivel të Serbisë qendrore, ka gjetur se nuk ka vullnet të qytetarëve për të marrë pjesë në luftën për Kosovën.

“Për ilustrim, së fundmi hetuam se cilat probleme qytetarët i perceptojnë si më të mëdhatë kur bëhet fjalë për ta personalisht dhe kemi vërejtur se këto janë pyetje që kanë të bëjnë me standardet personale, ndërsa Kosova nga shumë të anketuar perceptohet si problemi më i madh i shtetit të Serbisë. Mirëpo, në mesin e serbëve që jetojnë në veri të Kosovës, kemi gjetur një gatishmëri të lartë për rezistencë të armatosur ndaj Prishtinës, me qëllim të mbrojtjes së sigurisë personale “për të mbrojtur jetën dhe shtëpitë e tyre”, gjë që vërehet jo vetëm tek të rinjtë, por edhe në mesin e serbëve të moshuar që jetojnë në atë zonë”, theksojnë në faqen e Demostatit.

Siç theksojnë ata, shkaqet duhen kërkuar në këto fakte:

“Qeveria jolegjitime lokale që u formua pas zgjedhjeve jolegjitime lokale në katër komuna në veri të Kosovës. Ekzistenca e pushtetit jolegjitim lokal në veri të Kosovës është përgjegjëse edhe për Prishtinën dhe serbët që nuk morën pjesë në zgjedhjet locale, por edhe Beogradi, i cili inicioi daljen e serbëve nga institucionet, gjë që krijoi një lloj interregnum. Sjellja represive e Prishtinës, e cila ka vazhduar për një kohë të gjatë, por është intensifikuar pas largimit të serbëve nga institucionet. Shkaku kryesor është refuzimi i vazhdueshëm i Prishtinës për të formuar Bashkësinë e Komunave Serbe, i cili do t'u mundësonte serbëve një lloj autonomie, e cila është e parashikuar në të gjitha marrëveshjet dhe dokumentet, nga Marrëveshja e Ahtisaarit e deri te Marrëveshja e Ohrit”.