Shluka: I dërguari i ri special i BE-së nuk do të ndryshojë kursin e dialogut, roli i tij është i kufizuar

Bashkëpunëtori i OJQ-së “Nisma e Re Shoqërore” Aleksandar Shluka thotë për Kosovo online se zgjedhja e të dërguarit të ri special të BE-së për dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës nuk do të jetë vendimtare për rrjedhën e negociatave sepse roli i tij brenda BE-së është shumë i kufizuar.

Shluka kujton se fillimisht përfliteshin emrat e tre kandidatëve për pasuesin e Mirosllav Lajçakut.

"Këta ishin danezi Peter Sorensen, finlandezi Peka Havisto dhe Borut Pahor nga Sllovenia. Megjithatë, tani dimë se, si të thuash, ka mbetur vetëm një opsion, dhe ai është danezi Sorensen," shpjegon bashkëbiseduesi ynë.

Ai thekson gjithashtu se i dërguari i ri special ka të ngjarë të përqendrohet ekskluzivisht në Kosovë dhe jo në rajonin më të gjerë të Ballkanit Perëndimor.

"Ajo që është e rëndësishme për zgjedhjen e të dërguarit të ri special është se ky post, me shumë gjasë, do të jetë i kufizuar vetëm për Kosovën dhe jo për të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor. Mendoj se kjo vjen kryesisht sepse BE-ja tani dëshiron të përqendrojë punën e tij ekskluzivisht në dialog dhe që ai të merret vetëm me këtë, pasi kemi parë që dialogu ka pasur probleme të mëdha gjatë viteve të fundit," tha ai.

Ai kujton se kishte spekulime se Përfaqësuesja e Lartë e BE-së Kaja Kallas mund të merrte drejtpërdrejt kontrollin e dialogut, por se kjo nuk duket se po ndodh.

“Ishte një sinjal për mua se, për shkak të gjithë këtyre krizave, do të ishte i nevojshëm një dialog më vendimtar dhe se kjo mund të ishte zgjidhja. Tani ne shohim se Bashkimi Evropian ka hequr dorë nga kjo qasje, ndoshta sepse ata besojnë se ka shumë probleme të tjera më të rëndësishme," shpjegoi Shluka.

Ai beson se përzgjedhja e Sorensenit, apo e ndonjë të dërguari tjetër, nuk do të ndryshojë rrënjësisht rrjedhën e dialogut, duke qenë se roli i një të dërguari special brenda BE-së është shumë i kufizuar.

“Roli i tij, mandati i tij nuk ka shumë autonomi në punën e tij, kështu që ai nuk mund të vendosë për çështje të caktuara pa u konsultuar me të gjitha faktet relevante brenda Bashkimit Evropian. Bashkimi Evropian është një organizatë jashtëzakonisht komplekse, me aktorë të ndryshëm të përfshirë, nga Komisioni Evropian deri te Këshilli Evropian. Ka shumë interesa të ndryshme atje dhe është thjesht e pamundur të pritet që një individ, madje edhe më i miri në botë, do të jetë në gjendje ta zgjidhë vetë këtë lloj krize”, tha analisti.

Ai vlerëson se një nga faktorët kyç për përparimin e dialogut do të jetë angazhimi i Shteteve të Bashkuara.

“Nuk e dimë nëse Bashkimi Evropian dhe ky model i katërt i dialogut që tani është në fuqi do të ketë mbështetjen e Amerikës, ose më mirë të administratës së re në Amerikë dhe ndoshta ata do të përpiqen të fillojnë përsëri atë rrugë tjetër dhe të gjejnë një zgjidhje jashtë këtij kursi aktual," tha Shluka, duke theksuar se angazhimi i SHBA-së është i një rëndësie vendimtare.

Ai beson se nuk do të ketë përparim të rëndësishëm pa vullnetin politik të vendosur nga Beogradi dhe Prishtina.

"Vullneti politik për të gjetur një zgjidhje nuk do të lindë vetë. Nëse aktorët e jashtëm nuk i bëjnë presion palët për të arritur një kompromis dhe për të ndryshuar qëndrimet e tyre, kjo nuk do të ndodhë vetvetiu dhe vetë Sorensen ndoshta nuk do të jetë në gjendje të ndikojë në të, prandaj do të duhet një koalicion më i gjerë që do të qëndrojë pas një qasjeje të tillë”, përfundoi ai.

Kur është fjala për Sorensen dhe prejardhjen e tij, Sluka beson se kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se ai do të jetë më i favorshëm për Prishtinën.

“Nëse e shikojmë nga perspektiva se ai vjen nga një vend që e njeh Kosovën, mund të thuhet se do të jetë më i favorshëm për Kosovën. Megjithatë, ajo që është interesante tani është pikërisht pozicioni i Danimarkës dhe tani kjo mosmarrëveshje aktuale për Grenlandën që do të ketë potencialisht me Amerikën dhe çështja e integritetit territorial sapo po riimponohet”, theksoi analisti.

Ai shton se Danimarka mund të ndryshojë qasjen ndaj Kosovës për shkak të kësaj situate.

“Nuk mendoj se do ta njohin Kosovën, por besoj se fakti që Sorensen vjen nga një vend që e njeh Kosovën nuk do të thotë në vetvete se ai do të jetë dashamirës ndaj Kosovës. Në fund të fundit, asnjëri prej tyre nuk duhet të jetë i njëanshëm ndaj njërës apo tjetrës palë”, ka theksuar Shluka.