Stojanoviq: Statuti i Brukselit i BKS-së është i papranueshëm nëse shkatërron atë që tashmë është rënë dakord

Komentatori i politikës së jashtme, Mirosllav Stojanoviq, thotë për Kosovo online se shtrohet pyetja nëse propozimi i Bashkimit Evropian për formimin e Bashkësisë së Komunave Serbe, për të cilin Brukseli thotë se është i balancuar, u është dorëzuar palëve mbi bazën "merre ose lëre" apo nëse i lihej mundësia e përsosjes së saj.

“Për momentin nuk dihet saktësisht se çfarë përmban drafti i statutit të BKS-së. Kam frikë se ka shkuar në drejtim të relativizimit të asaj që tashmë është nënshkruar në dy marrëveshjet e Brukselit në 2013 dhe 2015, dhe pyetja është se sa e pranueshme është kjo për Beogradin. Deri më tani, Beogradi ka insistuar zyrtarisht se ajo që shkruhet atje është e pandryshueshme dhe se duhet të ketë një pikë”, thotë Stojanoviq.

Ai rikujton se i dërguari i BE-së për dialog, Miroslav Lajçak, ka përmendur 15 modele të ndryshme të autonomisë që ekzistojnë në Evropë, të cilat mund të aplikohen në formimin e Bashlësisë, edhe para verës.

"Ata padyshim që po bënin disa kombinime, duke llogaritur në planin e vjetër të Ahtisaarit, se si duhet të duket vërtet BKS. Më shumë informacion se çfarë përmban propozimi i BE-së për statutin e BKS-së disi vijnë nga Prishtina, pas takimit që liderët e opozitës lokale patën me Lajçakun. Shumë llafazan ishte për shembull Ramush Haradinaj, i cili tha se kishte lexuar gjithçka që e siguron komunitetin serb se është në anën fituese. Por, në anën tjetër, ai insiston gjatë gjithë kohës që ajo të inkorporohet në sistemin juridik të Kosovës nga fillimi në fund, 'nga A deri në Zh'”, thotë Stojanoviq.

Ai thekson se duhet parë se cili do të jetë qëndrimi i Beogradit në lidhje me propozimin e BE-së, nëse pala serbe do të insistojë që ajo që është rënë dakord të mos prishet, sepse atëherë vijmë në një situatë, paralajmëron ai, "që bëhet një lloj kaosi nga marrëveshjet e arritura më parë".

Ai shton se bashkësia ndërkombëtare gjithmonë ka dalë me disa iniciativa dhe platforma, kështu që për një kohë kanë insistuar në standardet para statusit.

"Askush nuk i përmend më standardet. Unë jam në mesin e atyre që besoj se normalizimi është i mundur, nuk po flas se çfarë statusi do të ketë Kosova. Deri më tani Beogradi ka qenë i bindur se nuk do ta pranojë krahinën jugore serbe si shtet të pavarur.Por në atë normalizim të jetës, njerëzve që jetojnë atje, pavarësisht nëse janë serb apo shqiptarë, duhet t'i sigurohet një lloj sigurie, që në çdo situatë të mos ketë fusha të minuara politike, qofshin targa automjetesh, mallra që nuk mund të kalojnë në vendkalimet administrative apo tani ilaçe. Ai normalizim është i rëndësishëm dhe nëse ka vullnet të mirë në bashkësinë ndërkombëtare dhe në Beograd dhe Prishtinë, do t'i lejojë njerëzit të mendojnë për të nesërmen. Tani situata është jashtëzakonisht e pasigurt për të gjithë dhe kjo është më e keqja. Në situata të tilla gjithmonë mund të ndizen zjarre të vogla që kthehen në zjarr më të madh”, thekson Stojanoviq.

Ai tregon se ka qenë dhe mbetet i bindur se nyja e Kosovës nuk mund të pritet brenda natës dhe se është e vështirë të gjendet një zgjidhje në atë kuadraturë të rrethit, sidomos për shkak të pozicioneve të largëta të Prishtinës dhe Beogradit.

"Besoj se shumë emisarë të tjerë do të ndryshojnë se kush do të punojë në të, por me më pak sukses. Kush e mban mend ende baroneshën Ashton që e nisi gjithë këtë proces dhe Mogerini që e vazhdoi. Unë besoj se, për shembull, në rregullimin e ri të kartave pas zgjedhjeve për Parlamentin Evropian, ndoshta as Lajçaku, i cili ka kohë që është në atë pozitë, nuk do të jetë në skenën politike me atribute të tilla që normalisht ka ardhur. Ka pasur shumë mbështetje nga gjermanët, ka qenë zgjedhja e ish-kancelares Angela Merkel, por gjërat realisht nuk kanë ndryshuar”, thotë bashkëbiseduesi ynë.