Stojkovski: BE siç e dinim nuk ekziston më, Ballkani Perëndimor duhet ta kuptojë këtë

Drejtori ekzekutiv i “Institutit Prespa” Andrej Stojkovski vlerësoi se mesazhi kyç i Përfaqësueses së Lartë të BE-së për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Kaja Kallas, gjatë vizitës së saj në Ballkanin Perëndimor ishte të llogarisim në anëtarësimin e tyre, por se rajoni duhet të kuptojë se Bashkimi Evropian siç e dinim nuk ekziston më.

"Bashkimi Evropian siç e dinim ndoshta nuk ekziston më dhe mund të themi se faza ka mbaruar. Logjika e re e funksionimit të shteteve dhe marrëdhënieve midis shteteve, pushtimi rus i Ukrainës, zgjedhja e një presidenti të ri dhe një administrate të re në Shtetet e Bashkuara, si dhe marrëdhëniet midis fuqive të mëdha dhe Unionit, tashmë i bëjnë ata shumë më të fokusuar në mbrojtjen e tyre, mbi funksionimin e 27 shteteve si një njësi e vetme. Prandaj, nuk shoh se do të vazhdojë të funksionojë ashtu siç e kemi ditur dhe supozoj se do të duhet të përshtatemi edhe me fazën tjetër të Bashkimit Evropian dhe zgjerimin e ardhshëm”, tha Stojkovski për Kosovo online.

Ai pret që lëvizjet e para të BE-së ndoshta do të vijnë shumë shpejt dhe se zgjedhja e vendeve nga rajoni që Kalas i pari vuri në axhendën e saj, Malit të Zi, Shqipërisë dhe Bosnje-Hercegovinës, nuk duhet të lidhet me "mesazhe të fshehura".

“Me siguri mund të kërkojmë mesazhe të fshehura në zgjedhjen e vendeve, por duke pasur parasysh se është një udhëtim treditor, tre vende janë mjaft të mjaftueshme për ato tre ditë”, tha Stojkovski.

Ai kujtoi se Komisioni Evropian më parë kishte deklaruar se Mali i Zi ka avancuar më së shumti në procesin e anëtarësimit dhe se Shqipëria filloi zyrtarisht negociatat me BE-në duke hapur grupin e parë tetorin e kaluar.

Ndaj është e logjikshme zgjedhja e këtyre dy vendeve si destinacioni i parë i Kallasit në “turin ballkanik”.

“Bosnja dhe Hercegovina ndoshta është zgjedhur sepse në këtë moment ajo ka nevojë për pak më shumë mbështetje se vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor”, saktësoi ai.

Ai shtoi se mesazhet që mund të dëgjoheshin ishin të përbashkëta dhe ishin në fushën e inkurajimit për të vazhduar me reformat sepse janë në pozitë ideale për t'u bërë dy anëtarët e ardhshëm të BE-së.

Kur është fjala për Bosnje e Hercegovinën, ai është i bindur se është thënë shumë më tepër për stabilitetin e shtetit dhe funksionimin e institucioneve.

E pyetur se çfarë mesazhesh duhet të presin vendet e mbetura të Ballkanit Perëndimor, Stojkovski thotë se në fillim të mandatit të saj, Kalas ishte shumë e qartë se nuk do ta njihte BE-në derisa vendet e rajonit të përfshihen në të.

"Megjithatë, nuk shoh ndonjë mesazh konkret në këtë periudhë apo gjatë kësaj vizite. Në kohën e duhur, mund të dëgjojmë diçka më të drejtpërdrejtë. Maqedonia ose është në bllokadë ose i është vënë veto. Serbia dhe Kosova, mendoj se të paktën kur është fjala për Serbinë, nuk ka interes apo oreks për tejkalimin e problemit, të paktën jo në këtë përbërje të elitave politike", thotë Stojovski.

Duke komentuar deklaratën e Kalas se BE-ja ka “instrumente të tjera” për të inicuar dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, ai thekson se ka më shumë mundësi.

"Gjithmonë ekziston një pozicion për të bllokuar dhe ndalur negociatat derisa të arrihet progres ose dialogu Kosovë-Serbi të fillojë të funksionojë. Megjithatë, ju keni instrumente të tjera që mund t'i përdorë Bashkimi. Nëse ju kujtohet, kohë më parë u tha se ishim vendi i parë që arritëm të lëvizim gjërat në agjendën e reformave dhe të marrim këstin e parë të fondeve nga plani i rritjes. Këto janë ndoshta disa instrumente që Unioni mund t'i përdorë, të paktën kur bëhet fjalë për Serbinë dhe Kosovën, edhe pse ndoshta atje do të jetë pak më e vështirë. Pres që të ketë presione politike pak më shumë ose pak më serioze”, ka thënë Stojkovski.