Subotiq: Në Këshillin Evropian vendoset unanimisht, pa u kthyer, që Orban të bëhet kreu i tij

Dorëheqja e Charles Michel si President i Këshillit Evropian, të cilën ai e njoftoi për shkak të synimit të tij për të kandiduar në zgjedhjet e BE-së në qershor, si dhe ardhja eventuale e kryeministrit hungarez Viktor Orban në atë post, nuk do të ketë shumë ndikim në dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, rrugës evropiane të Serbisë dhe në përgjithësi drejt Ballkanit Perëndimor, beson Strahinja Subotiq nga Qendra për Politika Evropiane. 

Subotiq për Kosovo online bën me dije se kjo është hera e parë që presidenti i Këshillit Evropian njofton se do të largohet nga pozita e tij para përfundimit të mandatit, gjë që, shton ai, është problem i madh, sepse ajo pozitë është krijuar me synimin që të zgjasë më shumë se të tjerët.

“Ai duhej të ishte në krye të atij institucioni deri në dhjetor, deri në formimin e Parlamentit Evropian dhe Komisionit të ri Evropian. Dorëheqja e tij e ndryshon atë dinamikë. Është e vërtetë që sipas rregullores Orban do të marrë drejtimin e Këshilli Evropian, dmth ai do ta kryesojë atë, duke pasur parasysh që Hungaria do të marrë presidencën e Këshillit të BE-së nga vera, por anëtarët e Këshillit, gjegjësisht shtetet anëtare, mund ta pengojnë këtë me shumicë. Unanimiteti nuk kërkohet dhe ata thjesht mund të zgjedhin një president të ri të Këshillit Evropian në vend të Michel deri në dhjetor”, thotë Subotiq, duke theksuar se është ende herët për të nxjerrë një përfundim nëse Orban do të marrë postin e Presidentit të Këshillit të BE.

Bashkëbiseduesi ynë është i mendimit se ndryshimet e paralajmëruara të personelit në BE nuk do të ndikojnë shumë në rrugën e Serbisë drejt BE-së, në përgjithësi në Ballkanin Perëndimor dhe në dialogun Beograd-Prishtinë.

“Charles Michel ka qenë president i Këshillit Evropian, a kemi dëgjuar për të në kontekstin e dialogut mes Beogradit dhe Prishtinës? Jo. Thjesht, ai është kreu i institucionit më të rëndësishëm të BE-së dhe Orban mund të jetë i tillë, por ata kanë shumë çështje të tjera me të cilat duhet të merren, dhe jo dialogu Beograd-Prishtinë. Kemi Përfaqësuesin e Lartë për Politikë të Jashtme dhe Siguri të BE-së, Borelj, i cili merret me atë çështje dhe të dërguarin special Miroslav Lajçak. Kjo është dyshja që pyetet kur është fjala për dialogun dhe komunikojnë drejtpërdrejt me Beogradin dhe Prishtinën, natyrisht me të gjitha institucionet dhe shtetet anëtare të BE-së. Kushdo që të jetë në krye të Këshillit Evropian, mendoj se as Beogradi dhe as Prishtina në çfarëdo mënyre duhet të inkurajohet apo të relaksohet, por më mirë të dijë se nga ajo pritet të zbatojnë gjithçka që është rënë dakord në periudhën paraprake, nga Marrëveshja e Brukselit e deri te Marrëveshja e Ohrit”, thekson Subotiq.

Sipas tij, nëse Orban do të merrte postin e Presidentit të Këshillit Evropian, Beogradi do ta mirëpriste atë, duke qenë se janë ndërtuar së fundmi marrëdhëniet e forcuara me Budapestin.

"Sidoqoftë, Orban aktualisht nuk ka kapital të fortë politik në BE. Ai aktualisht është duke bërë "pazare" kur bëhet fjalë për Ukrainën, ai dëshiron të mendojë nëse do të shkrijë fondet për Ukrainën, në mënyrë që të shkrijë fondet e Hungarisë që janë ngrirë për shkak të pa marrë parasysh nëse Orban do të marrë postin e presidentit të Këshillit Evropian apo jo, gjatë presidencës hungareze sigurisht që nuk do të diskutohet aplikimi i të ashtuquajturës Kosovë për anëtarësim në BE. Së dyti, kur është fjala për liberalizimin e vizave, do të mbetet në fuqi. Hungaria do apo s'do nuk do ta ndryshojë dot. Së treti, shohim se ka ende masa kufizuese ndaj Prishtinës. Kjo është vendosur sërish njëzëri dhe besoj se Hungaria do të të vazhdojë të insistojë që përderisa Prishtina nuk e zbaton Asociacionin e Komunave Serbe, nuk duhet t'i heqë ato masa”, thekson Subotiq.

Ai shton se nuk është diçka specifike për Orbanin, por ndjenja e përgjithshme në BE është se Prishtina është ajo që ka një pjesë të madhe të obligimeve për të përmbushur, për të marrë përfitime shtesë në rrugën e saj drejt BE-së.