Surliq: BE-ja nuk po heq dorë nga AKS, formimi i saj është i pamundur pa presion ndaj Kurtit

Docenti i Fakultetit të Shkencave Politike në Beograd, Stefan Surliq, thotë p;r Kosovo online se mesazhet e ish-ambasadores së BE-së në Kosovë, Aiva Orav, për "zgjidhje praktike përmes dialogut" nuk përfaqësojnë një ndryshim themelor në qasjen e Brukselit, por më tepër një sinjal të vazhdimësisë së politikës së BE-së ndaj Asociacionit të Komunave Serbe (AKS).

Surliq beson se një deklaratë e tillë është pjesë e "strategjisë së daljes" të Orav, por edhe një mesazh nga vetë Bashkimi Evropian.

"Mendoj se kjo ishte strategjia e tij e daljes, pasi ai nuk po kryen më funksionin e ambasadorit dhe disi në mesazhin e tij të lamtumirës ai tha se duhet të gjendet një zgjidhje, por sigurisht që duhet lexuar midis rreshtave se është një mesazh nga Bashkimi Evropian se ata nuk po heqin dorë nga Asociacioni i Komunave Serbe, se ai duhet të formohet në një moment", tha Surliq.

Ai tregon se një qëndrim i tillë mund të shihet edhe në nivelin ndërkombëtar.

"Ne shohim që Gjermania dhe vendet e tjera kyçe të Bashkimit Evropian kanë thënë se nuk ka anëtarësim të Prishtines në Këshillin e Evropës pa formimin e Asociacionit të Komunave Serbe. Ata qëndrojnë në këtë pikëpamje, ne nuk shohim ndonjë përparim apo ndonjë njohje të madhe ndërkombëtare të pavarësisë së Kosovës. Në këtë kuptim, nëse nuk shkon në Gjykatën Kushtetuese, ka shumë mundësi që disa nga qeveritë, meqenëse statuti në fakt është miratuar përmes një dekreti qeveritar, do ta miratojnë atë dekret pa vlerësuar kushtetutshmërinë e tij", tha ai.

Ai shton se për momentin nuk sheh gatishmërinë e autoriteteve në Prishtine për ta ngritur çështjen.

"Kjo varet nga sa presion ndërkombëtar ka. Është e sigurt që qeveria e Albin Kurtit nuk do ta bëjë këtë vullnetarisht. Për momentin, nuk shoh ndonjë gatishmëri të qeverisë në Prishtinë, të kryesuar nga Aljbin Kurti, për të formuar Asociacionin e Komunave Serbe. Ata as nuk janë të detyruar ta dërgojnë atë statut. Ishte një justifikim gjatë dialogut se duhet t'i dërgohet Gjykatës Kushtetuese në Prishtinë për vlerësim. Kjo është ajo që ata këmbëngulën në dokumentet në Bruksel, por nuk është një shkronjë e kuqe", tha ai.

Siç thekson ai, përparimi i mundshëm është i mundur vetëm me një angazhim më të fortë ndërkombëtar.

"Nëse negociatat shkojnë në një drejtim tjetër, nëse presioni ndërkombëtar është i fortë, një dekret qeveritar që nuk do të shkonte në vlerësimin e kushtetutshmërisë, nëse asnjë aktor tjetër politik nuk do ta kërkonte, është i mjaftueshëm për të miratuar statutin e Asociacionit të Komunave Serbe dhe për të filluar formimin e tij", tha ai.

Ai deklaron se strategjia e Kryeministrit të Kosovës është e qartë, dhe ajo është që së pari të integrohen të gjitha institucionet që janë në sistemin serb.

"Ai e tha këtë në mandatin e tij të parë, dhe ne shohim se ai i përmbahet kësaj në mandatin e tij të tretë, që është së pari të integrojë të gjitha institucionet që janë në sistemin serb, që ekzistojnë në Kosovë, në sistemin e Kosovës, domethënë, nën institucionet e Prishtinës", tha ai.

Ai shpjegon se qëllimi i Kurtit është të zvogëlojë në minimum çdo ndikim të Beogradit në institucionet ekzistuese, në mënyrë që më pas të ofrojë një lloj Asociacioni të Komunave Serbe që nuk ka kompetenca ekzekutive dhe është në nivelin e shoqatës.

"Në këtë kuptim, unë vërtet nuk e shoh mundësinë që pa presion ndërkombëtar, Albin Kurti të krijojë dhe të themelojë një Asociacion funksional të Komunave Serbe në të ardhmen e parashikueshme", përfundoi Surliq.