Vujiq: Serbia do të përdorë të gjitha mekanizmat ligjorë kundër persekutimit të serbëve në Kosovë

Ministri i Drejtësisë i Serbisë, Nenad Vujiq, tha se Serbia do të forcojë më tej përpjekjet e saj për të kundërshtuar në mënyrë efektive aktivitetet e paligjshme të institucioneve të paligjshme gjyqësore në Kosovë, duke përdorur të gjitha mekanizmat ligjorë ndërkombëtarë dhe vendas.

Në një intervistë për Politikën, Vujiq thekson se do të këmbëngulë veçanërisht në paraqitjen e provave për shkeljet e të drejtave të serbëve para organeve të Kombeve të Bashkuara me një fokus të veçantë në adresimin e tij para Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe në kujtimin e organizatës botërore të detyrimeve të saj bazuar në Rezolutën 1244.

Ministri kujton se, pavarësisht funksionit të ngushtuar të UNMIC-ut pas themelimit të misionit EULEX, ky mision ende ka mandat për të mbrojtur të drejtat e të gjitha komuniteteve, përfshirë edhe ato serbe. Ai thekson se Kosova mbetet një territor nën administrimin e OKB-së, sepse Rezoluta 1244 mbetet ende në fuqi.

“Veprat penale si dëshmia e rreme që mbeten të pandëshkuara, si dhe mungesa e përgjegjësisë për abuzimin me detyrën zyrtare, përfaqësojnë një shkelje sistematike të të drejtave të njeriut sepse ato shkelin të drejtën e çdo personi për një gjykim të drejtë”, tha Vujiq, duke theksuar se zyra e prokurorit në Serbi heton të gjitha rastet dhe se, kur të ketë prova të mjaftueshme, ata do të fillojnë procedurat e duhura.

Ministri vlerëson se mekanizmat gjyqësorë në Kosovë, të krijuar në mënyrë të paligjshme, nuk mund të ofrojnë mbrojtje të mjaftueshme për serbët dhe komunitetet e tjera që janë të ekspozuara ndaj persekutimit. Ai thekson se instrumentalizimi i gjyqësorit shkel parimet themelore të mbrojtjes së të drejtave të njeriut.

“Për shkak të themelimit të paligjshëm të institucioneve dhe instrumentalizimit të dukshëm të gjyqësorit, si dhe shkeljeve të normave ndërkombëtare, Serbia nuk i njeh aktakuzat, vendimet dhe aktet e tjera të këtyre autoriteteve. Gjithashtu, kur bëhet fjalë për urdhër-arreste ndërkombëtare të lëshuara nga institucione të paligjshme, Serbia gjithmonë thekson paligjshmërinë e tyre”, tha Vujiq.

Ai paralajmëroi se disa institucione dhe shtete ndërkombëtare shpesh pretendojnë se nuk kanë ndikim në ato institucione, gjë që i inkurajon më tej përkrahësit e pavarësisë së Kosovës dhe vazhdimin e persekutimit të popullsisë serbe përmes procedurave "gjyqësore" që shkelin të drejtat e tyre njerëzore. Vujiq shton se reagimi i bashkësisë ndërkombëtare është deri më tani "i vakët", por se Serbia nuk do të heqë dorë nga këmbëngulja e saj e vazhdueshme për respektimin e të drejtave të njeriut të serbëve, mbledhjen e provave dhe kryerjen e procedurave kundër atyre që janë përgjegjës për shkeljet.

“Serbia tashmë ka një pjesë të provave, por gjithashtu është duke mbledhur intensivisht dëshmi se persona të caktuar kanë marrë pjesë apo po marrin pjesë në shkeljen sistematike të të drejtave të njeriut në Kosovë dhe Metohi. Theksoj se në përkufizimin e shkeljes sistematike të të drejtave të njeriut përfshihen veprat penale, si dëshmia e rreme, të cilat mbeten të pandëshkuara, si dhe mungesa e dënimit për veprën penale të shpërdorimit të detyrës zyrtare, pasi këto akte çojnë në cenimin e të drejtës së çdo njeriu për një gjykim të drejtë. Prokuroria e RS-së është duke i hetuar të gjitha këto raste dhe kur të vlerësojë se ka prova të mjaftueshme, do të fillojë procedurat përkatëse penale në përputhje me Kodin tonë Penal”, tha ministri.

Ai gjithashtu kujtoi se Ministria e Drejtësisë njoftoi më 28 prill se dënon fuqimisht aktivitetet e institucioneve të paligjshme gjyqësore në Kosovë dhe Metohi, duke vlerësuar se qëllimi i tyre është të frikësojnë serbët dhe të parandalojnë kthimin e tyre. Komunitetit ndërkombëtar dhe institucioneve në Kosovë iu bë thirrje që të dënojnë dhe ndalojnë këtë lloj sjelljeje që shkel të drejtat themelore të njeriut të popullsisë serbe dhe kërcënon lirinë e lëvizjes së tyre.

Vujiq thekson se shkelja e të drejtave themelore të njeriut të serbëve në Kosovë është sistematike dhe e vazhdueshme, dhe përfshin si institucionet formale ashtu edhe mekanizmat informalë të presionit. Ai thotë se këto shkelje mund të grupohen në disa grupe.

"Kur flasim për shkeljen e të drejtës për siguri dhe jetë, kjo reflektohet në arrestimin e paligjshëm me akuzat për krime lufte pa prova ose bazuar në dëshmi të rreme, dënimin e serbëve me burg bazuar në deklaratat e dëshmitarëve të rremë. Kërcënimi ndaj të drejtës për siguri dhe jetë të serbëve justifikohet nga një fushatë intensive politike dhe mediatike, dhe serbët kriminalizohen, ndërsa marrja e provave dhe dëshmive të rreme kundër serbëve paraqitet si një akt "patriotik" si për policinë dhe dëshmitarët e rremë, ashtu edhe për gjyqtarët dhe prokurorët", tha ai.

Ministri Vujiq shton se, për më tepër, e drejta për jetën rrezikohet nga pengimi i vazhdueshëm dhe sistematik i institucioneve shëndetësore, ndalimi i punës së tyre dhe pengimi i dërgesës së barnave dhe pajisjeve mjekësore në institucionet shëndetësore në mjediset serbe:

„Kur flasim për shkeljen e të drejtës për pronë, ajo manifestohet në uzurpimin dhe marrjen e tokës, shtëpive dhe pasurisë së Kishës Ortodokse Serbe, si dhe në regjistrimet e paligjshme në librat kadastralë. E gjithë kjo më pas ‘legalizohet’ me mosdëbimin e uzurpatorëve dhe marrjen e vendimeve gjyqësore pa asnjë provë, përveç dëshmive të rreme, me të cilat kjo pasuri u merret serbëve apo KOS-it”, thekson Vujiq.

Siç shpjegon ai, grupi i të drejtave të njeriut, kur bëhet fjalë për të drejtën e gjuhës, arsimit dhe kulturës, manifestohet në pengimin e vazhdueshëm të përdorimit të gjuhës, pengimin e funksionimit të institucioneve arsimore dhe ndalimin e shprehjes së identitetit kulturor.

„Kur flasim për një të drejtë elementare siç është e drejta për një gjykim të drejtë, është e qartë që kjo e drejtë po shkelet vazhdimisht, gjë që shihet në mungesën e gjykimeve të paanshme, pranimin e deklaratave të dëshmitarëve të rremë dhe provave të rreme. Gjyqtarët dhe prokurorët injorojnë provat e mbrojtjes dhe e pengojnë punën e saj, më së shpeshti serbëve nuk u sigurohen përkthyes, dhe edhe kur ka përkthim, ai nuk është i saktë, as në pyetje, as në përkthimin e përgjigjeve të dhëna nga serbët apo mbrojtësit e tyre”, theksoi ai.

Ai shton se, përveç të gjitha këtyre shkeljeve të të drejtave të serbëve, ka shumë prova të shkeljes së ndalimit të diskriminimit, siç përcaktohet në Nenin 26 të Paktit Ndërkombëtar për të Drejtat Civile dhe Politike.

"Ju kujtoj se të gjithë personat e punësuar në institucione të përkohshme janë të detyruar të respektojnë Paktin Ndërkombëtar për të Drejtat Civile dhe Politike, dhe UNMIKU dhe EULEX-i duhet t’i mbrojnë në mënyrë aktive personat nga diskriminimi. Ky detyrim rrjedh nga Rezoluta 1244, mbi bazën e së cilës territori i Kosovës është nën administrimin e Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Nga e gjithë kjo, është e qartë se ka persekutim të serbëve, që është krim kundër njerëzimit sipas ligjit ndërkombëtar”, përfundoi Vujiq.